Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απαντά στις πρόσφατες τοποθετήσεις του τουρκικού ΥΠΕΞ και Τούρκων αξιωματούχων σχετικά με τη Μουσουλμανική Μειονότητα Θράκης, υπογραμμίζοντας ότι το καθεστώς της καθορίζεται με σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923. Όπως επισημαίνει η Αθήνα, πρόκειται για θρησκευτική και όχι εθνική μειονότητα, ενώ τα μέλη της είναι Έλληνες πολίτες και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας.
Η Μουσουλμανική Μειονότητα Θράκης και η Συνθήκη της Λωζάννης
Στην ανακοίνωσή του, το ελληνικό ΥΠΕΞ αναφέρεται στο νομικό καθεστώς της Μουσουλμανικής Μειονότητας Θράκης, το οποίο διέπεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης. Η διεθνής αυτή συμφωνία, που υπογράφηκε το 1923, προσδιορίζει με σαφήνεια τον χαρακτήρα της μειονότητας ως θρησκευτικό.
«Η Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, που διέπει το νομικό καθεστώς της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Θράκη, είναι σαφής: πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα», τονίζει το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι ο χαρακτήρας της δεν μπορεί να αμφισβητείται ή να επαναπροσδιορίζεται κατά το δοκούν, ανάλογα με πολιτικές σκοπιμότητες ή μονομερείς ερμηνείες.
Η ελληνική διπλωματία ξεκαθαρίζει επίσης ότι η Μουσουλμανική Μειονότητα Θράκης αποτελείται από Έλληνες πολίτες. Ως εκ τούτου, αποτελεί οργανικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, με δικαιώματα και υποχρεώσεις που απορρέουν από το ελληνικό Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο.
Η διαδικασία ανάδειξης των Μουφτήδων
Το ελληνικό ΥΠΕΞ υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε θεσμικές αλλαγές για την ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμετοχής της ίδιας της μειονότητας στη διαδικασία ανάδειξης των Μουφτήδων.
Ειδικότερα, με τον νόμο 4964/2022 θεσπίστηκε μια σύγχρονη και δημοκρατική διαδικασία, στην οποία συμμετέχουν μέλη της Μουσουλμανικής Μειονότητας Θράκης, συμπεριλαμβανομένων των γυναικών. Σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, η συγκεκριμένη ρύθμιση ενισχύει τη διαφάνεια, διευρύνει τη συμμετοχή και κατοχυρώνει τον σεβασμό της θρησκευτικής ελευθερίας.
Η Αθήνα επισημαίνει ότι η προστασία της θρησκευτικής πίστης και η διασφάλιση της ελεύθερης άσκησής της αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του κράτους δικαίου. Παράλληλα, όμως, υπογραμμίζει ότι οι θρησκευτικές ελευθερίες δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα για παρεμβάσεις στις εσωτερικές υποθέσεις ενός κυρίαρχου κράτους.
Η απάντηση στις τουρκικές αιτιάσεις
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει «τουλάχιστον υποκριτικό» το γεγονός ότι η Τουρκία παραδίδει μαθήματα στην Ελλάδα για ζητήματα θρησκευτικής ελευθερίας και προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στην ανακοίνωση γίνεται ειδική αναφορά στο γεγονός ότι στην ίδια την Τουρκία οι Μουφτήδες διορίζονται από το κράτος. Με αυτό το δεδομένο, η Αθήνα θεωρεί ότι οι τουρκικές υποδείξεις στερούνται αξιοπιστίας, εφόσον δεν συνοδεύονται από αντίστοιχη συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων.
«Η αξιοπιστία τέτοιων υποδείξεων προϋποθέτει, πρωτίστως, συνέπεια μεταξύ λόγων και πράξεων», σημειώνει χαρακτηριστικά το ελληνικό ΥΠΕΞ. Με τη διατύπωση αυτή, η ελληνική πλευρά θέτει το ζήτημα της αμοιβαιότητας και καλεί την Τουρκία να εφαρμόζει στην πράξη τις αρχές που επικαλείται στις δημόσιες παρεμβάσεις της.
Ισονομία, ισοπολιτεία και σεβασμός του διεθνούς δικαίου
Η Αθήνα τονίζει ότι η Ελλάδα, ως ευρωπαϊκό κράτος δικαίου, προστατεύει τα δικαιώματα όλων των πολιτών χωρίς διακρίσεις. Η ισονομία και η ισοπολιτεία αποτελούν βασικές αρχές της ελληνικής πολιτείας και εφαρμόζονται και στην περίπτωση της Μουσουλμανικής Μειονότητας Θράκης.
Παράλληλα, το ελληνικό ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ότι η ελεύθερη άσκηση της θρησκευτικής πίστης είναι θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο πρέπει να προστατεύεται καθολικά και χωρίς επιλεκτικές ερμηνείες. Ωστόσο, η άσκηση αυτού του δικαιώματος δεν μπορεί να συνδέεται με αμφισβήτηση της κυριαρχίας ή με προσπάθειες αλλαγής του νομικού χαρακτήρα μιας μειονότητας που έχει καθοριστεί από διεθνή συνθήκη.
Η ανακοίνωση καταλήγει με την επανάληψη της πάγιας ελληνικής θέσης: η Μουσουλμανική Μειονότητα Θράκης αποτελείται από Έλληνες πολίτες, απολαμβάνει πλήρη δικαιώματα και είναι αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής κοινωνίας. Η Ελλάδα δηλώνει ότι θα συνεχίσει να προστατεύει τα δικαιώματα όλων των πολιτών, με βάση το Σύνταγμα, τις ευρωπαϊκές αρχές και το διεθνές δίκαιο, απορρίπτοντας παράλληλα κάθε απόπειρα εργαλειοποίησης της μειονότητας για πολιτικούς ή διπλωματικούς σκοπούς.
