Υπερωρίες χωρίς αμοιβή για 4 στους 10 εργαζόμενους, παρά την αύξηση των δηλώσεων

Οι αδήλωτες και απλήρωτες υπερωρίες εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα στην ελληνική αγορά εργασίας. Παρότι οι δηλωμένες ώρες υπερωριακής απασχόλησης αυξήθηκαν σημαντικά και η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται σε ολοένα περισσότερους κλάδους, περίπου 4 στους 10 εργαζομένους δηλώνουν ότι εργάζονται επιπλέον χωρίς να καταγράφεται ή να αμείβεται η υπερωριακή απασχόλησή τους.

Τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, σε συνδυασμό με έρευνες του kariera.gr και της ΓΣΕΕ, αποτυπώνουν μια αντιφατική εικόνα. Από τη μία πλευρά, οι μηχανισμοί ελέγχου και ψηφιακής καταγραφής φαίνεται να ενισχύονται. Από την άλλη, η παραβατικότητα παραμένει εκτεταμένη, ενώ πολλοί εργαζόμενοι συνεχίζουν να προσφέρουν πρόσθετη εργασία χωρίς την αντίστοιχη οικονομική ή θεσμική αναγνώριση.

Αύξηση 36,8% στις δηλωμένες υπερωρίες

Κατά το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026 δηλώθηκαν περίπου 5,7 εκατομμύρια ώρες υπερωριακής απασχόλησης στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στο σχετικό σύστημα. Πρόκειται για περίπου 1,54 εκατομμύρια περισσότερες ώρες σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 36,8%.

Η άνοδος αυτή έρχεται μετά την ακόμη μεγαλύτερη αύξηση που σημειώθηκε το 2025, όταν οι δηλωμένες υπερωρίες είχαν αυξηθεί κατά 80% σε σχέση με το 2024. Η εξέλιξη δείχνει ότι περισσότερες επιχειρήσεις καταγράφουν πλέον επίσημα τον πραγματικό χρόνο εργασίας, είτε λόγω των αυξημένων ελέγχων είτε εξαιτίας της υποχρεωτικής εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας.

Στους επιμέρους κλάδους, το χονδρικό εμπόριο καταγράφει τη μεγαλύτερη άνοδο. Οι δηλωμένες ώρες υπερωριακής εργασίας αυξήθηκαν κατά 212,8%, από περίπου 280.000 το 2025 σε περίπου 880.000 το 2026. Η διαφορά ξεπερνά τις 600.000 ώρες και αποτελεί τη μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτο αριθμό μεταξύ των εξεταζόμενων κλάδων.

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται

Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των δηλώσεων φαίνεται να διαδραματίζει η υποχρεωτική χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Το μέτρο εφαρμόζεται πλέον σε 500.000 επιπλέον εργαζομένους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των εργαζομένων που καλύπτονται στους 2,5 εκατομμύρια.

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 63% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Μέσω της ψηφιακής κάρτας καταγράφεται ο χρόνος προσέλευσης και αποχώρησης, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την απόκρυψη της πραγματικής διάρκειας της εργασίας και τον περιορισμό των δηλωμένων ωρών.

Ωστόσο, η τεχνολογική καταγραφή δεν αρκεί από μόνη της για την πλήρη αντιμετώπιση του προβλήματος. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται από την ακρίβεια των δηλώσεων, την επιβολή κυρώσεων και τη δυνατότητα των εργαζομένων να διεκδικούν τα δικαιώματά τους χωρίς φόβο αντιποίνων.

Οι παραβάσεις που εντόπισαν οι έλεγχοι

Οι έλεγχοι του υπουργείου Εργασίας κατέγραψαν σημαντικό αριθμό παραβάσεων. Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν:

– 2.994 παραβάσεις που αφορούσαν την ψηφιακή κάρτα εργασίας
– 2.332 παραβάσεις σχετικά με το ωράριο
– 1.410 περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων
– 1.372 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας

Τα ευρήματα δείχνουν ότι, παρά την αύξηση των δηλωμένων υπερωριών, αρκετές επιχειρήσεις εξακολουθούν να παραβιάζουν βασικούς κανόνες της εργατικής νομοθεσίας. Οι παραβάσεις δεν περιορίζονται μόνο στη μη καταγραφή της υπερωριακής απασχόλησης, αλλά επεκτείνονται στη μη καταβολή μισθών και στην απασχόληση εργαζομένων χωρίς νόμιμη δήλωση.

Τι αποκαλύπτει η έρευνα για τις υπερωρίες χωρίς αμοιβή

Σύμφωνα με έρευνα του kariera.gr, η οποία πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο μέσω της εφαρμογής εύρεσης εργασίας LinkedIn, μόλις το 45% των εργαζομένων δήλωσε ότι πληρώνεται κανονικά για τις επιπλέον ώρες εργασίας.

Αντίθετα, το 42% ανέφερε ότι οι υπερωρίες του ούτε δηλώνονται ούτε αμείβονται. Ένα 4% λαμβάνει επιπλέον άδεια αντί χρηματικής αμοιβής, ενώ το 7% δήλωσε ότι διευθετεί τις υπερωρίες με διαφορετικό τρόπο, χωρίς να ακολουθείται ενιαία πρακτική.

Οι βασικοί λόγοι για τη μη ορθή δήλωση της πρόσθετης εργασίας συνδέονται κυρίως με τις απαιτήσεις της καθημερινότητας. Το 36% αποδίδει τις υπερωρίες στον αυξημένο φόρτο εργασίας, ενώ το 34% τις συνδέει με περιόδους αιχμής. Για το 21%, οι επιπλέον ώρες θεωρούνται «αναμενόμενο» μέρος της εργασίας. Παράλληλα, το 10% αναφέρει ότι φοβάται πιθανή απόλυση ή δυσμενή μεταχείριση εάν αρνηθεί να εργαστεί πέρα από το συμφωνημένο ωράριο.

Η εικόνα σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ

Τα ευρήματα παλαιότερης έρευνας της ΓΣΕΕ επιβεβαιώνουν το πρόβλημα. Σύμφωνα με αυτά, το 43,4% των εργαζομένων που προσφέρουν πρόσθετη εργασία δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή.

Η υπέρβαση του ωραρίου φαίνεται, μάλιστα, να αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έως 9 εργαζομένους, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 32%. Στις επιχειρήσεις με 250 εργαζομένους και άνω φτάνει το 45,4%.

Παράλληλα, περισσότεροι από 1 στους 4 εργαζομένους, ποσοστό 26%, δηλώνουν ότι συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς οι υπερωρίες τους να καταγράφονται νόμιμα. Ένα επιπλέον 7% δεν γνωρίζει εάν η πρόσθετη εργασία του καταχωρείται, ενώ μόλις το 3% αναφέρει ότι οι υπερωρίες καταγράφονται κανονικά.

Η αύξηση των δηλώσεων δεν σημαίνει πλήρη συμμόρφωση

Η αύξηση των δηλωμένων υπερωριών αποτελεί θετική ένδειξη και δείχνει ότι οι έλεγχοι και η ψηφιακή καταγραφή μπορούν να περιορίσουν μέρος της αδήλωτης εργασίας. Παρ’ όλα αυτά, τα διαθέσιμα στοιχεία αποκαλύπτουν ότι η συμμόρφωση απέχει ακόμη σημαντικά από τον στόχο.

Οι υπερωρίες χωρίς αμοιβή εξακολουθούν να επηρεάζουν μεγάλο μέρος των εργαζομένων, ενώ η αδήλωτη πρόσθετη εργασία παραμένει συχνό φαινόμενο. Για να αλλάξει ουσιαστικά η κατάσταση, απαιτούνται συνεπείς έλεγχοι, αυστηρή εφαρμογή των κυρώσεων, ενημέρωση των εργαζομένων και αποτελεσματική προστασία όσων καταγγέλλουν παραβιάσεις. Η ψηφιακή κάρτα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο, όμως η πραγματική αντιμετώπιση του προβλήματος θα κριθεί από το εάν κάθε ώρα εργασίας καταγράφεται, αμείβεται και αναγνωρίζεται όπως προβλέπει ο νόμος.