Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα σήμερα στη Ντάουνινγκ Στριτ, καθώς η συζήτηση για πιθανή παραίτηση του Κιρ Στάρμερ κυριαρχεί στο πολιτικό σκηνικό της Βρετανίας ως “δεδομένη”.
Οι πληροφορίες από κυβερνητικές και κομματικές πηγές πληθαίνουν, κορυφαία στελέχη των Εργατικών τοποθετούνται πλέον ανοιχτά για την επόμενη ημέρα και ο Άντι Μπέρναμ , ο “βασιλιάς του βορρα”, εμφανίζεται ως μονόδρομος για την διαδοχή.
Το Σαββατοκύριακο στο Τσέκερς
Ο Βρετανός πρωθυπουργός πέρασε το Σαββατοκύριακο στο Τσέκερς, την πρωθυπουργική εξοχική κατοικία, μακριά από τη δημοσιότητα. Σύμφωνα με βρετανικά δημοσιεύματα είχε περιορισμένες επαφές, ενώ στενοί συνεργάτες του συζητούσαν τις επιλογές που έχει μπροστά του. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ορισμένοι υπουργοί θεωρούν πλέον αναπόφευκτη μια απόφαση για το πολιτικό του μέλλον μέσα στις επόμενες ημέρες.
Η παρέμβαση Κούπερ
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι πληροφορίες ότι η υπουργός Εξωτερικών Ιβέτ Κούπερ μετέφερε κατ’ ιδίαν στον πρωθυπουργό πως πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο αποχώρησης. Η παρέμβαση θεωρείται κομβική, καθώς προέρχεται από ένα από τα ισχυρότερα στελέχη της κυβέρνησης και ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι η αμφισβήτηση έχει φτάσει στον στενό πυρήνα της εξουσίας.
Μέχρι και ο Τραμπ
Στη συζήτηση παρενέβη και ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε δημόσια ότι αναμένει την παραίτηση του Στάρμερ. Παράλληλα, άσκησε κριτική στις πολιτικές του για τη μετανάστευση και την ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι απέτυχε στα δύο αυτά πεδία.
Η επιστροφή του Μπέρναμ
Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ο Άντι Μπέρναμ, ο οποίος επιστρέφει στη Βουλή των Κοινοτήτων ως ο νέος βουλευτής του Μάκερφιλντ, έπειτα από εννέα χρόνια απουσίας από το Γουέστμινστερ. Ο πρώην δήμαρχος του ευρύτερου Μάντσεστερ κέρδισε την αναπληρωματική εκλογή με 24.927 ψήφους, ποσοστό 54,8%, και διαφορά 9.231 ψήφων από τον υποψήφιο του Reform UK.
Από τον θρίαμβο στην αμφισβήτηση
Τον Ιούλιο του 2024 ο Κιρ Στάρμερ οδήγησε τους Εργατικούς σε σαρωτική εκλογική νίκη, τερματίζοντας 14 χρόνια διακυβέρνησης των Συντηρητικών. Δύο χρόνια αργότερα βρίσκεται αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη κρίση της πρωθυπουργίας του. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι αρνητικές αξιολογήσεις υπερτερούν των θετικών κατά περίπου 45 μονάδες, ενώ η προσωπική του δημοτικότητα βρίσκεται στο χαμηλότερο σημείο της θητείας του.
Το σημείο καμπής
Για πολλούς βουλευτές των Εργατικών το σημείο καμπής ήταν οι τοπικές εκλογές του Μαΐου. Οι Εργατικοί έχασαν εκατοντάδες δημοτικούς συμβούλους, ενώ το Reform UK κατέγραψε σημαντικά κέρδη σε περιοχές που παραδοσιακά ψήφιζαν Εργατικούς. Από εκείνο το βράδυ και μετά η συζήτηση για τη διαδοχή άρχισε να γίνεται όλο και πιο έντονη.
Οι 103 βουλευτές
Η πίεση προς τον Στάρμερ είναι πλέον οργανωμένη. Συνολικά 103 βουλευτές των Εργατικών έχουν ζητήσει να ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εσωκομματική αμφισβήτηση που έχει αντιμετωπίσει από τότε που ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος.
Ποιοι στηρίζουν ποιον
Ο Μπέρναμ εμφανίζεται σήμερα ως το φαβορί της επόμενης ημέρας. Σύμμαχοί του υποστηρίζουν ότι διαθέτει ευρεία στήριξη στην κοινοβουλευτική ομάδα και σημαντικά ερείσματα στις τοπικές οργανώσεις και στα συνδικάτα. Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές του Γουές Στρίτινγκ επιμένουν ότι και εκείνος διαθέτει την απαιτούμενη στήριξη για να συμμετάσχει σε μια πιθανή κούρσα διαδοχής.
Τα δύο στρατόπεδα
Στο εσωτερικό των Εργατικών διαμορφώνονται δύο γραμμές. Η πρώτη ζητά άμεση αλλαγή ηγεσίας, υποστηρίζοντας ότι μόνο μια γρήγορη μετάβαση μπορεί να ανακόψει την άνοδο του Reform UK. Η δεύτερη υποστηρίζει μια πιο συντεταγμένη διαδικασία, ακόμη και μέχρι τις αρχές Σεπτεμβρίου, ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση εξουσίας.
Τι προβλέπει το καταστατικό
Παρά την έντονη συζήτηση για τη διαδοχή, δεν έχει ενεργοποιηθεί ακόμη καμία επίσημη διαδικασία στο εσωτερικό των Εργατικών. Δεν έχει κατατεθεί πρόταση αμφισβήτησης ούτε έχει προκηρυχθεί εκλογή ηγεσίας. Εάν όμως ο Στάρμερ αποχωρήσει ή ανοίξει επισήμως η διαδικασία, κάθε υποψήφιος θα χρειαστεί τη στήριξη περίπου 81 βουλευτών για να θέσει υποψηφιότητα.
Τι καταλογίζουν στον Στάρμερ
Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι δεν κατάφερε να δώσει σαφές πολιτικό στίγμα στην κυβέρνηση μετά τη νίκη του 2024. Του χρεώνουν την αδυναμία να περιορίσει τη μετανάστευση, την απουσία ορατής βελτίωσης στην οικονομία και στο βιοτικό επίπεδο, καθώς και την αδυναμία να ανακόψει τη μετακίνηση ψηφοφόρων προς το Reform UK. Υποστηρίζουν επίσης ότι η κυβέρνηση δεν κατάφερε να παρουσιάσει μια μεγάλη μεταρρύθμιση που να χαρακτηρίζει την πρωθυπουργία του.
Γιατί κερδίζει έδαφος ο Μπέρναμ
Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι μπορεί να επανασυνδέσει τους Εργατικούς με τους παραδοσιακούς ψηφοφόρους του Βορρά και των πρώην βιομηχανικών περιοχών. Προβάλλουν τη δημοτικότητά του, τη νίκη στο Μάκερφιλντ και την ατζέντα του για αποκέντρωση, επενδύσεις στις περιφέρειες, δημόσιες συγκοινωνίες και στέγαση. Για πολλούς βουλευτές δεν αποτελεί απλώς έναν πιθανό διάδοχο αλλά μια ευκαιρία πολιτικής επανεκκίνησης για το κόμμα.
Τι γράφουν σήμερα οι εφημερίδες
Η Guardian αναφέρει ότι ο Στάρμερ βρίσκεται κοντά σε αποφάσεις για το πολιτικό του μέλλον. Η Telegraph εστιάζει σε ένα σχέδιο οργανωμένης μετάβασης εξουσίας με πρωταγωνιστή τον Μπέρναμ. Η Daily Mirror κυκλοφορεί με τίτλο «Game Over», παρουσιάζοντας τον πρωθυπουργό μόνο στις εξέδρες γηπέδου. Οι Times αναφέρονται σε παρασκηνιακές συζητήσεις για την επόμενη κυβέρνηση, ενώ η Sun περιγράφει έναν πρωθυπουργό που βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη κρίση της πολιτικής του καριέρας.
