Η κυβέρνηση της Βόρειας Μακεδονίας, υπό την ηγεσία του πρωθυπουργού Χρίστιαν Μίτσκοσκι, πρόσφατα απέρριψε το αίτημα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Το θέμα αφορά την τροποποίηση του Συντάγματος της χώρας, ώστε να αναγνωριστεί η βουλγαρική μειονότητα, και να προωθηθεί η ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας.
Η κυβέρνηση είναι κατηγορηματική ότι η προώθηση του ευρωπαϊκού προσανατολισμού είναι προτεραιότητα, όπως αποδείχτηκε και από δήλωση τους: «Ας μην σπαταλάμε χρόνο και τα χρήματα των πολιτών. Είμαστε προσηλωμένοι στην ΕΕ, και αυτόν τον στρατηγικό προσανατολισμό τον εφαρμόζουμε στην πράξη».
Αντιδράσεις της Αντιπολίτευσης
Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDSM), το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, καλεί την κυβέρνηση Μίτσκοσκι να προκηρύξει δημοψήφισμα, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα κρίσιμο για το μέλλον της χώρας και των πολιτών της.
Ο αρχηγός του SDSM, Βένκο Φιλίπτσε, τόνισε ότι «ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να αποφασίζει μόνος του για την τύχη της χώρας».
Η απαίτηση για δημοψήφισμα υπογραμμίζει την ανάγκη των πολιτών να συμμετέχουν στις διαδικασίες που άπτονται εθνικών ζητημάτων.
Η θέση της κυβέρνησης Μίτσκοσκι
Αντιδρώντας στο αίτημα του SDSM, το κυβερνών κόμμα VMRO-DPMNE καταφέρει ότι οι βουλγαρικές απαιτήσεις για τον ανασχεδιασμό του Συντάγματος δεν είναι παρά η κορυφή του παγόβουνου. «Πιστεύουμε ότι άλλες προϋποθέσεις θα τεθούν από τη Βουλγαρία, που θα αφορούν ζητήματα εθνικής ταυτότητας και γλώσσας», αναφέρει σχετική δήλωση.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την αντιπολίτευση ότι οι ενέργειές της υπονομεύουν τα εθνικά συμφέροντα της Βόρειας Μακεδονίας, και ο Φιλίπτσε στιγμιαία χαρακτηρίζεται «πιόνι» του βουλγαρικού πρωθυπουργού, Ρούμεν Ράντεφ.
Η συμφωνία με τη Βουλγαρία: Ένα δίλημμα
Η διαβόητη συμφωνία με τη Βουλγαρία παραμένει ακανθώδης για τη Βόρεια Μακεδονία. Εδώ και χρόνια, η Βουλγαρία έχει περιορίσει τη διαδικασία ένταξης της Βόρειας Μακεδονίας στην Ε.Ε., παρά την προσδοκία για διαπραγματεύσεις.
Στη σύνοδο του 2022, οι κυβερνήσεις των δύο χωρών συμφώνησαν σε μια συμβιβαστική πρόταση από την Ε.Ε. που βάσισε την άρση του βέτο της Βουλγαρίας στην ενταξιακή διαδικασία.
Η πρόταση εξέταζε την αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας στο Σύνταγμα της Βόρειας Μακεδονίας, ωστόσο, η προηγούμενη κυβέρνηση δεν μπόρεσε να εξασφαλίσει τη στήριξη του Κοινοβουλίου για την εφαρμογή της.
Μια πρόσφατη δημοσκόπηση καταδεικνύει ότι η πλειοψηφία του σλαβικού πληθυσμού στη Βόρεια Μακεδονία αντιτίθεται στη συμφωνία με τη Βουλγαρία. Παρά την απαραίτητη πρόοδο για να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαδικασίες, το Σκοπίων βρίσκεται σε αδιέξοδο.
Κοινωνικές και ιστορικές Διαφορές
Η Βόρεια Μακεδονία και η Βουλγαρία διατηρούν μια πολυσύνθετη σχέση που περιλαμβάνει ιστορικές, εθνοτικές και γλωσσικές διαφορές, που συνεχίζονται εδώ και δεκαετίες.
Στην τελευταία απογραφή πληθυσμού του 2021, οι Βούλγαροι αναγνωρίστηκαν ως 0,2% του συνολικού πληθυσμού (περίπου 3.500 άτομα), αριθμός που αμφισβητείται από τη Σόφια, η οποία πιστεύει ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος.
