Τους λόγους που φαίνεται να συνδέονται με την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου, αλλά και τα μέτρα που μπορούν να λάβουν οι πολίτες για την προστασία τους, εξήγησε ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, μιλώντας στην εκπομπή «Σ/Κ από τις 5» του ΕΡΤnews.
Όπως ανέφερε, το φετινό πρόβλημα δεν φαίνεται να οφείλεται τόσο σε μια μεγάλη αύξηση του συνολικού αριθμού των κουνουπιών, όσο κυρίως στο μεγαλύτερο ποσοστό κουνουπιών που είναι μολυσμένα με τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Περισσότερα μολυσμένα κουνούπια, παρά την αύξηση των ψεκασμών
Ο κ. Βασιλακόπουλος εξήγησε ότι η αποτελεσματικότητα των ψεκασμών παρακολουθείται δειγματοληπτικά, μέσω ειδικών παγίδων που τοποθετούν τόσο οι αρμόδιες υπηρεσίες όσο και η Περιφέρεια, προκειμένου να καταγράφεται ο αριθμός των κουνουπιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, ο αριθμός των κουνουπιών φέτος είναι μόνο ελάχιστα μεγαλύτερος σε σχέση με πέρυσι. Αυτό που έχει αλλάξει σημαντικά, όπως σημείωσε, είναι το ποσοστό των κουνουπιών που φέρουν τον ιό.
«Πολύ περισσότερα κουνούπια έχουν τον ιό του Δυτικού Νείλου απ’ ό,τι πέρυσι», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι αυτή είναι πιθανότατα η βασική παράμετρος που έχει οδηγήσει στην αύξηση των κρουσμάτων.
Παράλληλα, σημείωσε ότι έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 30% περισσότεροι ψεκασμοί σε σχέση με πέρυσι, υπογραμμίζοντας ότι η εξέλιξη της επιδημιολογικής κατάστασης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις παρεμβάσεις καταπολέμησης των κουνουπιών.
Τρεις παράγοντες καθορίζουν τη δυναμική του φαινομένου
Όπως εξήγησε ο καθηγητής, η συνολική δυναμική του ιού του Δυτικού Νείλου εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες:
- τον αριθμό των κουνουπιών,
- το ποσοστό των κουνουπιών που είναι μολυσμένα,
- και την παρουσία άγριων πτηνών, από τα οποία μολύνονται τα κουνούπια.
Ο ίδιος συνέδεσε μάλιστα τις εξάρσεις της νόσου με έναν κύκλο που παρατηρείται ανά αρκετά χρόνια. Όπως είπε, τα κουνούπια μολύνονται από τα άγρια πτηνά και, σύμφωνα με την επιδημιολογική επιτήρηση που πραγματοποιείται από το 2010, παρατηρούνται εξάρσεις περίπου κάθε 7-8 χρόνια.
Στην περίπτωση της Αττικής, πρόσθεσε, φέτος υπήρξαν και ιδιαίτερα ευνοϊκές κλιματολογικές συνθήκες για την ανάπτυξη των κουνουπιών: θερμός χειμώνας και υγρή άνοιξη με πολλές βροχές, γεγονός που δημιούργησε περισσότερα σημεία με στάσιμα νερά.
Στους παραπάνω παράγοντες, σύμφωνα με τον κ. Βασιλακόπουλο, προστέθηκε και η αυξημένη παρουσία αποδημητικών πτηνών που περνούν από την Ελλάδα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Αναφερόμενος στο γεγονός ότι έχουν καταγραφεί περιστατικά και σε μικρότερες ηλικίες, ο κ. Βασιλακόπουλος διευκρίνισε ότι ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να προσβάλει ανθρώπους όλων των ηλικιών. Ωστόσο, διαφορετικό είναι το ζήτημα της νόσησης και διαφορετικό της σοβαρής νόσησης.
Όπως εξήγησε, ένας νέος και υγιής οργανισμός που θα μολυνθεί έχει κατά κανόνα πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να αναρρώσει πλήρως, ακόμη και αν εμφανίσει εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Αντίθετα, ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης και θανάτου είναι σημαντικά υψηλότερος στους ηλικιωμένους και στα άτομα με υποκείμενα νοσήματα.
Μάλιστα, αναφερόμενος στα φετινά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, σημείωσε ότι οι 19 θάνατοι που έχουν καταγραφεί αφορούν ηλικιωμένους, με τη διάμεση ηλικία των θανόντων να βρίσκεται περίπου στα 75-78 έτη.
Την ίδια ώρα, υπογράμμισε ότι 124 άνθρωποι που νοσηλεύτηκαν πήραν εξιτήριο και είναι καλά, θέλοντας να καταδείξει ότι η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που προσβάλλονται από τον ιό τελικά τα καταφέρνει.
Οι περισσότεροι που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτώματα
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στο γεγονός ότι η μόλυνση από τον ιό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ασθενής θα εμφανίσει συμπτώματα.
Όπως ανέφερε, η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται δεν αντιλαμβάνεται καν ότι έχει νοσήσει, καθώς δεν εμφανίζει συμπτώματα.
Μόνο ένα μικρό ποσοστό όσων μολύνονται αναπτύσσει εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα. Ωστόσο, όταν αυτές εμφανιστούν, ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι σαφώς μεγαλύτερος στις ευάλωτες ομάδες.
Για τον λόγο αυτό, ο κ. Βασιλακόπουλος συνέστησε όχι πανικό, αλλά εγρήγορση και προληπτική συμπεριφορά.
Τα μέτρα που μπορούν να λάβουν οι πολίτες
Πέρα από τις δράσεις της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο καθηγητής τόνισε ότι σημαντικό ρόλο έχει και η ατομική προστασία.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που έδωσε, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες και ειδικά για τις ευπαθείς ομάδες, είναι σημαντικό:
- να χρησιμοποιούνται μακριά ρούχα, ώστε να περιορίζεται η έκθεση του δέρματος,
- να εφαρμόζονται εντομοαπωθητικά, όπως σπρέι και λοσιόν,
- να χρησιμοποιούνται εντομοαπωθητικά χώρου, όπως τα αντικουνουπικά που τοποθετούνται στις πρίζες και τα ειδικά «φιδάκια»,
- και να αξιοποιείται ακόμη και ένας ανεμιστήρας, καθώς η ροή του αέρα μπορεί να δυσκολέψει την προσέγγιση των κουνουπιών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η αποφυγή δημιουργίας εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών στους ιδιωτικούς χώρους.
Ο κ. Βασιλακόπουλος έφερε ως παράδειγμα τα πιατάκια κάτω από τις γλάστρες, όπου μπορεί να συγκεντρώνεται νερό, αλλά και άλλες πιθανές εστίες στάσιμου νερού. Όπως τόνισε, δεν πρέπει να παραμένει νερό σε τέτοια σημεία.
Αναφέρθηκε επίσης στις κατοικίες που διαθέτουν βόθρο, επισημαίνοντας την ανάγκη να λαμβάνονται μέτρα προστασίας στα σημεία εξαερισμού, όπως η τοποθέτηση σήτας, ώστε να περιορίζεται η πρόσβαση των κουνουπιών.
«Πρέπει και εμείς σαν πολίτες να δώσουμε τη μάχη», ήταν το μήνυμα που έστειλε.
Μέχρι πότε θα συνεχιστεί η έξαρση
Σε ό,τι αφορά τη διάρκεια του φαινομένου, ο κ. Βασιλακόπουλος ανέφερε ότι κάθε χρόνο η δραστηριότητα του ιού και των κουνουπιών υποχωρεί προς τα μέσα ή το τέλος Οκτωβρίου.
Ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τώρα η ακριβής ημερομηνία, καθώς αυτή εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες.
Όσο ο καιρός παραμένει θερμός, εξήγησε, ευνοείται η ανάπτυξη των κουνουπιών. Παράλληλα, και οι δράσεις καταπολέμησης πρέπει να πραγματοποιούνται υπό τις κατάλληλες συνθήκες.
Γιατί δεν μπορούν να γίνονται ψεκασμοί οποιαδήποτε στιγμή
Ο καθηγητής εξήγησε, τέλος, ότι υπάρχουν διαφορετικές μορφές καταπολέμησης των κουνουπιών και ότι οι ψεκασμοί δεν μπορούν να πραγματοποιούνται ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
Άλλο είναι η καταπολέμηση των προνυμφών, ώστε να μην εξελιχθούν σε ενήλικα κουνούπια, και άλλο οι εκτεταμένοι ψεκασμοί στον αέρα, οι οποίοι στοχεύουν τα ήδη ώριμα κουνούπια.
Για τους τελευταίους απαιτούνται συγκεκριμένες συνθήκες, καθώς, όπως εξήγησε, πρέπει να υπάρχει νηνεμία και να μην επικρατούν άνεμοι. Επομένως, οι καιρικές συνθήκες αποτελούν κρίσιμο παράγοντα για το πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί ένας αποτελεσματικός ψεκασμός.
