Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρέστη χθες, Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026, στην τελετή παρουσίασης της ανάπλασης της Βόρειας Όψης του κεντρικού κτιρίου του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στο Στρατόπεδο «ΣΤΡΑΤΑΡΧΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΓΟΥ».
Η σχεδίαση της νέας βιοκλιματικής Βόρειας Όψης, η οποία συμβάλλει στην αισθητική αναβάθμιση του κεντρικού κτιρίου και περιορίζει την ενεργειακή κατανάλωση, φέρει την υπογραφή του διακεκριμένου Έλληνα γλύπτη, Καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνου Βαρώτσου. Η ανάπλαση πραγματοποιήθηκε με ευγενική δωρεά της Τράπεζας Πειραιώς Α.Ε.
Σε συνδυασμό με την Κιβωτό Εθνικής Μνήμης (η οποία παρουσιάσθηκε στις 26 Μαρτίου 2025), την ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου και της βιοκλιματικής πρόσοψης της κεντρικής εισόδου του ΥΠΕΘΑ (τα αποκαλυπτήρια των οποίων έγιναν στις 29 Οκτωβρίου 2025), ολοκληρώνεται σήμερα, με την παρουσίαση της Βόρειας Όψης, η εξωτερική αρχιτεκτονική αναμόρφωση του κεντρικού κτιρίου.
Το έργο της ανάπλασης του περιβάλλοντος χώρου συμπληρώνεται επίσης με τη διαμόρφωση των χώρων πρασίνου, όπως και με τον νέο αρχιτεκτονικό φωτισμό. Η μελέτη του φωτισμού ήταν αποτέλεσμα της συνεργασίας του κ. Βαρώτσου με την Ελευθερία Ντεκώ.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η ανακαίνιση των εσωτερικών χώρων του κεντρικού κτιρίου, με σκοπό τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και μετατροπή του ΥΠΕΘΑ σε ένα από το πιο σύγχρονα, λειτουργικά και καλαίσθητα Υπουργεία.
Χαιρετισμό κατά την τελετή απηύθυναν ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, ο Καθηγητής – Γλύπτης Κωνσταντίνος Βαρώτσος και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε στον χαιρετισμό του κατά την τελετή:
«Δεν θα αναφερθώ σε κάτι καινούργιο, αν σας πω ότι για τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας υπήρχε μια τεράστια ανάγκη ριζικού μετασχηματισμού. Ξέρουμε όλοι ότι επιδείξαμε διανοητική και λειτουργική επανάπαυση σε δόγματα και αντιλήψεις που έπαυσαν να ισχύουν με το τέλος του 20ού αιώνα. Και εν τω μεταξύ, τις δύο πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, έχει συντελεστεί μια τεράστια τεχνολογική επανάσταση, η οποία μάλιστα και με την εφαρμογή και της Τεχνητής Νοημοσύνης επιταχύνεται. Ειδικά στον τομέα της Άμυνας τα πάντα έχουν αλλάξει.
Η «Ατζέντα 2030», η εφαρμογή της οποίας άρχισε τον Γενάρη του 2024, αποτελεί την απάντηση της ελληνικής Πολιτείας σε αυτή την παγκόσμια επανάσταση. Αποτελεί την προσπάθεια συνολικής μεταρρύθμισης των πάντων στον τομέα της Άμυνας. Το κύριο διακύβευμα, πίσω από αυτή την προσπάθεια, είναι η δυνατότητα του Ελληνισμού να προασπίζει τα γεωγραφικά και Συνταγματικά του σύνορα και την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών.
Είχα αρκετές φορές την ευκαιρία να αναφερθώ στην εφαρμοζόμενη στα πλαίσια της «Ατζέντας 2030», νέα προσέγγιση των πέντε επιπέδων. Στεριά, Θάλασσα, Αέρας, Κυβερνοχώρος, Διάστημα. Έχω εξηγήσει, πολλές φορές, αναλυτικά την ακολουθούμενη επιδίωξη της ολιστικής, πολυεπίπεδης αντιμετώπισης μέσω του «C5ISRT», Command, Control, Compute, Communicate, Cyber, Intelligence, Surveillance, Reconnaissance, Targeting, αντί της προηγούμενης γενιάς, γνωστή ως «C4I», την οποία όμως εμείς δεν είχαμε υλοποιήσει. Έχετε δει τις επιλογές που έχουν γίνει, με τα 4 +1 που ετοιμάζουμε νομοσχέδια που έχουμε ήδη ψηφίσει, πρωτοφανή για τον τομέα της Άμυνας μεταρρυθμιστικά νομοσχέδια.
Κυρίες και κύριοι,
Αλλάξαμε τις δομές ενός απαρχαιωμένου συστήματος και δημιουργήσαμε ένα υπόδειγμα ενάρετο που μπορεί να εφαρμοστεί σε όλο το Δημόσιο. Μια νέα διαρκώς εξελισσόμενη Δομή Δυνάμεων. Για πρώτη φορά στην ιστορία μας, Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Εξοπλισμών. 20ετή. Το Μεγαλύτερο Οικιστικό Πρόγραμμα στην ιστορία του νέου ελληνικού κράτους, ώστε όλα τα Στελέχη μας όταν μετατίθενται να έχουν ένα σπίτι. Την προσπάθεια Συνολικής Αναβάθμισης των παροχών στο προσωπικό μας. Τη διανομή του μερίσματος των εσωτερικών εξοικονομήσεων στα στελέχη μας που έγινε πέρσι και επίσης που ελπίζουμε να επαναλάβουμε και φέτος μετά την έγκριση των νέων εξοικονομήσεων που προκύπτουν από την εξέλιξη της Δομής Δυνάμεων.
Και δεν θέλω να ξεχάσω τους πολιτικούς Υπαλλήλους του Υπουργείου, που δικαιούνται ό,τι και οι Υπάλληλοι του Δημόσιου τομέα, όπως για παράδειγμα το επίδομα των 100 ευρώ. Τη μεγάλη προσπάθεια των μεταρρυθμίσεων και εξοικονομήσεων, υπηρέτησε η Φυσική Ηγεσία και τα Γενικά Επιτελεία. Και στην προσπάθεια αυτή συμμετέχουν όλα τα στελέχη μας, οι γυναίκες και οι άνδρες των Ενόπλων Δυνάμεων και οι Πολιτικοί Υπάλληλοι του Υπουργείου.
Όλες, όμως, οι σημαντικές ανθρώπινες προσπάθειες απαιτούν και συμβολική έκφανση. Απαιτείται μια μνημειακή απεικόνιση της συντελούμενης μεταβολής. Γιατί τα μνημεία είναι αυτά που προβάλλουν και καταγράφουν στην ιστορική μνήμη, αλλά και στην κοινή ανθρώπινη μνήμη, τους θεσμούς και τις αντιλήψεις που εκφράζουν αυτοί οι θεσμοί στην πορεία του χρόνου. Αυτό το δίδαξαν στην κοινωνία, στην ιστορία και στην ανθρωπότητα οι πρόγονοί μας. Αυτής της αντίληψης μέγα προϊόν είναι το κορυφαίο διαχρονικό Ελληνικό Μνημειακό Αριστούργημα, ο Ναός του Παρθενώνα στην Ακρόπολη. Συνήθως τα μνημεία δημιουργούνται και κατασκευάζονται ως νέες συλλήψεις, αφού σχεδόν πάντα εκφράζουν νέες αντιλήψεις. Διηγούνται έτσι από την αρχή μια ιστορία. Προβάλλουν τον θεσμό που τα δημιούργησε και τον χαρακτηρίζουν με τον διαυγέστερο τρόπο, εκφράζοντας τη φιλοσοφία του. Αποτελούν ένα τρόπο να διαγνώσει κανείς την ακτινογραφία του.
Η «Ατζέντα 2030», όπως σας είπα πριν, μεταρρυθμίζει ριζικά έναν από τους πιο σημαντικούς θεσμούς για την ύπαρξη του Έθνους μας. Τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ελληνισμού. Οι Ένοπλες Δυνάμεις όμως δεν είχαν τη δυνατότητα μιας εκ του μηδενός μνημειακής σύλληψης της στέγης του Υπουργείου τους. Τους κληροδοτήθηκε ως έδρα ένα από τα πιο απρόσωπα και θα μου επιτρέψετε να πω με κάθε ειλικρίνεια, στην πορεία του χρόνου, αισθητικά αποκρουστικό δημόσιο κτίριο. Και εδώ όπως είπε προηγουμένως ο Κώστας Βαρώτσος, μπροστά στα μάτια μας έγινε ένα θαύμα. Γιατί είναι πραγματικό θαύμα είναι η μετατροπή της ασχήμιας, της αυθαιρεσίας, της εγκατάλειψης, της παραίτησης, σε μνημειακή αρχιτεκτονική. Είναι ένα θαύμα είναι η μετατροπή του ενοργοβώρου όγκου μπετόν, σε βιοκλιματική πραγματικότητα και σύλληψη.
Θαύμα είναι η μετατροπή του ασυντήρητου και αισθητικά βιασθέντος μεταπολεμικού νοσοκομείου, σε μνημειακή έκφανση μιας μεγάλης, εθνικά αναγκαίας μεταρρύθμισης. Θαύμα είναι το επί δεδομένου αποτυπώματος διάφανο Μνημείο των υπέρ Πατρίδος πεσόντων, που διαφυλάσσει ως διαυγή δέηση προς τα Επουράνια την Ιερή Μνήμη τους. Θαύμα είναι η λαμπρή, και τολμώ να πω σπουδαία, έμπνευση του Κώστα Βαρώτσου, που τον κατατάσσει πλέον με βεβαιότητα στη χορεία των μεγάλων δημιουργών και προς τον οποίο και προς το ταλέντο του και προς την εργατικότητα του, εκφράζω τον βαθύ μου σεβασμό και την ευγνωμοσύνη μου. Και θαύμα είναι η μετατροπή του άτακτου, θλιβερού όρχου οχημάτων και αυθαίρετων κατασκευών των 200 στρεμμάτων γύρω από το Υπουργείο, σε ένα από τα μεγαλύτερα πάρκα της Αθήνας, με 2.000 και πλέον δέντρα.
Και τη Βόρεια Όψη αυτού του θαύματος, σας καλέσαμε να εγκαινιάσουμε σήμερα μαζί. Αυτό το θαύμα που συνεχίζεται. Και που σήμερα, την ώρα που συζητάμε, εξελίσσεται και στο εσωτερικό αυτού του τεράστιου κτιρίου, του μεγαλύτερου δημόσιου κτιρίου στην Ελλάδα, των 67.000 τ.μ. Που εξελίσσεται στη Βόρεια και στη Νότια Πύλη, και που θα μετατρέψει και αυτές τις δυο σε αυτοτελή Έργα Τέχνης. Όμως αυτό το θαύμα δεν εκτελέστηκε εν κενώ. Και δεν χρησιμοποιήσαμε για να πραγματοποιηθεί το υστέρημα του Έλληνα φορολογουμένου. Βασιστήκαμε στη γενναία ιδιωτική χορηγία. Όπως πολλές φορές στην ιστορία μας, να θυμηθούμε τα χρόνια της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, τα μεγάλα έργα, ο ίδιος ο μέγας αθηναϊκός στόλος βασιζόταν στο θεσμό της χορηγίας. Τη δωρεά δηλαδή του έχοντος για το κοινό καλό.
Θέλω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου σήμερα, ημέρα που παρουσιάζουμε τη Βόρεια Όψη του κτιρίου, προς την Τράπεζα Πειραιώς, τους μετόχους της, τα στελέχη της και ειδικά τον Διευθύνοντα Σύμβουλο, κύριο Χρήστο Μεγάλου, για τη χορηγία των 10 εκατομμυρίων, που μας επέτρεψε να δημιουργήσουμε αυτήν την όψη επί τη βάσει των σχεδίων του Κώστα Βαρώτσου. Και γνωρίζω την συναισθηματική σύγκλιση και σχέση του Χρήστου Μεγάλου με τη μεγάλη οικογένεια των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας. Η Τράπεζα Πειραιώς εισέρχεται έτσι στη χορεία των μεγάλων χορηγών του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Και θα μου επιτρέψετε να ανακοινώσω ότι σε ένα διακριτικό σημείο, δίπλα στην Εκκλησία, θα δημιουργηθεί το «Πάρκο των Δωρητών», για να θυμίζει στους επερχόμενους από εμάς τις δωρεές αυτών που δημιούργησαν αυτόν τον χώρο. Θα τοποθετηθεί σεμνή στήλη με τα ονόματά τους, και μία ελιά για τον κάθε έναν με το όνομα τους επίσης πάνω σε αυτήν, ώστε έτσι να παραμείνει στη μνήμη αυτό το οποίο προσέφεραν. Στο θαύμα της αναγέννησης αυτού του χώρου.
Έχουμε πλέον λάβει περίπου 130.000.000 ευρώ περίπου σαν Υπουργείο Εθνικής Άμυνας σε δωρεές, και τα οποία στο σύνολό του έχουν αξιοποιηθεί για τη βελτίωση κυρίως υποδομών των Ενόπλων Δυνάμεων. Επιπλέον όμως, θέλω να σας πω ότι σήμερα υπέγραψα μια επιστολή απευθυνόμενη προς την Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών. Και με την οποία ζητώ και προσδοκώ μια πολύ μεγάλη δωρεά, 250.000.000 ευρώ, η οποία πρόκειται να διατεθεί αποκλειστικά για την πρόσκτηση επιχειρησιακών μέσων δυνατοτήτων του ελληνικού Στόλου. Και βεβαίως αυτό γίνεται με την απόλυτη συναίνεση και τη σαφή ενθάρρυνση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια είναι μια μακρά, επίπονη και ανηφορική οδός. Επίσης, όπως καλά ξέρετε, δεν είναι πολλές φορές δημοφιλής. Συνήθως είναι ακριβώς το αντίθετο. Και έχει πάντα κόστος. Ιδίως πολιτικό κόστος. Πρέπει να υπερβεί αντιδράσεις, συμφέροντα, αγκυλώσεις. Η συνέχιση όμως της μεταρρύθμισης στις Ένοπλες Δυνάμεις και η ολοκλήρωσή της συνιστά μέγιστη Εθνική Ανάγκη, και θα μου επιτρέψετε να πω χωρίς υπερβολή, συνιστά υποχρέωση κάθε πραγματικού Έλληνα. Το 2030 μπορούμε εφόσον επιμείνουμε, να έχουμε τις Ισχυρότερες Ένοπλες Δυνάμεις στη μακρά ιστορία του Ελληνισμού. Και το έργο του Κώστα Βαρώτσου, θα είναι το μνημείο αυτής της τεράστιας εθνικής επιτυχίας. Σας ευχαριστώ πολύ».
Στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης, ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, ο Επίσκοπος Χριστουπόλεως κ. Βαρνάβας ως εκπρόσωπος του Αρχιεπίσκοπου Αθηνών και πάσης Ελλάδας κ.κ. Ιερώνυμου Β’, ο Βουλευτής Ναύαρχος ε.α. Ευάγγελος Αποστολάκης ως εκπρόσωπος του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη, ο Υπουργός Ανάπτυξης Παναγιώτης (Τάκης) Θεοδωρικάκος, ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς, η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών αρμόδιος για τις μεταφορές Γεώργιος Κώτσηρας, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Γεώργιος Μυλωνάκης, ο Υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις Αναστάσιος Χατζηβασιλείου, ο Υφυπουργός Εσωτερικών αρμόδιος για θέματα τοπικής αυτοδιοίκησης Βασίλειος-Πέτρος Σπανάκης, ο Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Πολιτισμού Κωνσταντίνος Βλάσσης, η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαρία-Ελένη Σούκουλη Βιλιάλη, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, ο Υφυπουργός Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης Κωνσταντίνος Καραγκούνης, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας, η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Σεβαστή Βολουδάκη, η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Ελένη Ράπτη, οι Υφυπουργοί Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Ιωάννης Ανδριανός και Αθανάσιος Καββαδάς, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κωνσταντίνος Κατσαφάδος, ο Αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Αθανάσιος Μπούρας, ο Γενικός Γραμματέας της ΚΟ Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος, πολλοί Βουλευτές .και ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου Παναγιώτης Λυμπερόπουλος.
Παρόντες στην τελετή ήταν επίσης o Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας Αντώνιος Οικονόμου, o Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος – Ελευθέριος Κατάρας, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος ΠΣ Θεόδωρος Βάγιας, ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών Ιωάννης Μπρατάκος, δωρητές των Ενόπλων Δυνάμεων, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, εκπρόσωποι δικαστικών αρχών και ενώσεων δικαστικών λειτουργών, εκπρόσωποι διπλωματικών αντιπροσωπειών και άλλων Φορέων.
Παρέστησαν ακόμη Δήμαρχοι της Αττικής καιαι άλλοι προσκεκλημένοι. Ακολούθησε μουσικό πρόγραμμα από τη Διακλαδική Μπάντα των Ενόπλων Δυνάμεων, υπό τη Διεύθυνση του Ταγματάρχη (ΜΣ) Ξενοφώντα Μεντέ. Την εκδήλωση παρουσίασε η δημοσιογράφος Μαρία Νικόλτσιου.
