Εγκρίθηκε σήμερα, 1 Οκτωβρίου 2026, το τμήμα της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) 3Β που αφορά τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στις Περιφέρειες Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, στον Όλυμπο και ειδικότερα στην περιοχή GR1250001, σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η έγκριση της μελέτης αποτελεί σημαντικό βήμα για τη διεύρυνση και την καλύτερη οργάνωση του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου. Με τη νέα ρύθμιση, το Πάρκο δεν θα περιορίζεται στην υφιστάμενη έκταση και στην περιοχή Natura 2000, αλλά θα περιλαμβάνει και την περιοχή που έχει ενταχθεί στο Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO. Παράλληλα, ενισχύεται η συνολική προστασία του Ολύμπου, ενός οικοσυστήματος με ιδιαίτερη οικολογική, πολιτιστική και συμβολική αξία.
Η διεύρυνση του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου
Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της δέσμευσης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατά την υποβολή της υποψηφιότητας του Ολύμπου για ένταξη στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο προστασίας, το οποίο θα καλύπτει τις σημαντικότερες φυσικές περιοχές του βουνού και θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη διατήρησή τους.
Με βάση την ΕΠΜ, η έκταση του διευρυμένου Εθνικού Πάρκου Ολύμπου αυξάνεται σημαντικά. Από τα 23.561 εκτάρια που καλύπτει σήμερα, θα φτάσει τα 37.544 εκτάρια. Στη νέα ενιαία έκταση ενσωματώνονται και τα 13.841 εκτάρια της περιφερειακής ζώνης του υφιστάμενου Εθνικού Πάρκου.
Η ενοποίηση των περιοχών αναμένεται να διευκολύνει την εφαρμογή κοινών κανόνων διαχείρισης και να περιορίσει τις επικαλύψεις ή τα κενά προστασίας. Παράλληλα, δημιουργεί ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο για την επιστημονική παρακολούθηση, την πρόληψη περιβαλλοντικών πιέσεων και την ορθολογική άσκηση ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Το Εθνικό Πάρκο Ολύμπου και οι ζώνες αυστηρής προστασίας
Στο σύνολο της νέας έκτασης καθορίζονται οκτώ ζώνες προστασίας. Για κάθε ζώνη προβλέπονται συγκεκριμένες επιτρεπόμενες χρήσεις γης και δραστηριότητες, καθώς και ειδικά μέτρα διαχείρισης και προστασίας. Η διαφοροποίηση αυτή επιτρέπει την προσαρμογή των κανόνων στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, ανάλογα με την οικολογική της αξία και τον βαθμό ευαισθησίας της.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το 58% του διευρυμένου Εθνικού Πάρκου εντάσσεται σε ζώνες αυστηρής προστασίας. Το ποσοστό αυτό αποτυπώνει την προτεραιότητα που δίνεται στη διατήρηση των πιο ευαίσθητων οικοτόπων και των περιοχών με τη μεγαλύτερη περιβαλλοντική αξία.
Οι ζώνες αυστηρής προστασίας αποσκοπούν στον περιορισμό δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, η μελέτη προβλέπει τη δυνατότητα άσκησης ήπιων και συμβατών δραστηριοτήτων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επηρεάζουν αρνητικά τα οικοσυστήματα, τα είδη και τους οικοτόπους.
Στόχοι και μέτρα προστασίας
Βασικός στόχος της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης είναι η διατήρηση των οικοσυστημάτων του Ολύμπου και η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα επιτρέπει τη συνύπαρξη της προστασίας της φύσης με ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες. Η προσέγγιση αυτή αφορά τόσο τη διαχείριση του φυσικού χώρου όσο και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και της υπεύθυνης επισκεψιμότητας.
Οι επιμέρους στόχοι προστασίας περιλαμβάνουν τη διατήρηση στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος που έχουν μοναδική αξία σε διεθνές, ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο. Ο Όλυμπος φιλοξενεί σημαντικούς τύπους οικοτόπων και πολλά είδη χλωρίδας και πανίδας, ορισμένα από τα οποία είναι σπάνια ή απειλούμενα.
Παράλληλα, η μελέτη στοχεύει στην αντιμετώπιση των πιέσεων και των απειλών που επηρεάζουν την κατάσταση διατήρησης των οικοτόπων και των ειδών. Τέτοιες πιέσεις μπορεί να συνδέονται με την αυξημένη επισκεψιμότητα, την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη δραστηριοτήτων, τις υποδομές, τις μεταβολές στις χρήσεις γης και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ένας ακόμη κρίσιμος στόχος είναι η ανταπόκριση της χώρας στις ευρωπαϊκές και κοινοτικές δεσμεύσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εφαρμογή σαφών κανόνων και αποτελεσματικών μέτρων διαχείρισης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία των περιοχών Natura 2000 και την επίτευξη των στόχων διατήρησης.
Η έγκριση της μελέτης για το Εθνικό Πάρκο Ολύμπου θέτει, επομένως, τις βάσεις για ένα πιο ολοκληρωμένο και συνεκτικό σύστημα προστασίας. Η ένταξη του 58% της έκτασης σε ζώνες αυστηρής προστασίας ενισχύει τον χαρακτήρα του Ολύμπου ως περιοχής υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, ενώ η πρόβλεψη για συμβατές ήπιες δραστηριότητες επιδιώκει να διατηρήσει τη σύνδεση της τοπικής κοινωνίας και των επισκεπτών με το μοναδικό φυσικό τοπίο.
