Σε συμφωνία για την καταβολή τουλάχιστον 100 εκατ. δολαρίων κατέληξαν το TikTok και η μητρική του εταιρεία, ByteDance, με την πολιτεία της Αλαμπάμα στις ΗΠΑ. Ο διακανονισμός αφορά δικαστική διαμάχη σχετικά με την ασφάλεια των ανηλίκων, την εθιστική χρήση της πλατφόρμας και τις πιθανές επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων.
Το ποσό ενδέχεται να αυξηθεί έως και τα 300 εκατ. δολάρια, εφόσον πληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει νέους περιορισμούς στη χρήση του TikTok από εφήβους, αυστηρότερους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και ενισχυμένα εργαλεία γονικού ελέγχου.
Όπως μεταδίδει το Reuters, πρόκειται για τον πρώτο διακανονισμό του TikTok με αμερικανική πολιτεία στο πλαίσιο των πολλών αγωγών που έχουν κατατεθεί για την προστασία των ανηλίκων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Η συμφωνία ανακοινώθηκε λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της δίκης στην Αλαμπάμα, η οποία είχε προγραμματιστεί να διαρκέσει δύο έως τρεις εβδομάδες.
Το TikTok και η συμφωνία με την Αλαμπάμα
Η δικαστική διαμάχη ξεκίνησε το 2025, όταν ο γενικός εισαγγελέας της Αλαμπάμα, Στιβ Μάρσαλ, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Η πολιτεία υποστήριζε ότι το TikTok είχε σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που ενθαρρύνουν την παρατεταμένη και εθιστική χρήση από παιδιά και εφήβους.
Στο επίκεντρο των καταγγελιών βρέθηκε ο αλγόριθμος εξατομικευμένων προτάσεων περιεχομένου. Σύμφωνα με την αγωγή, ο αλγόριθμος μπορεί να κρατά τους ανήλικους χρήστες στην πλατφόρμα για μεγάλα χρονικά διαστήματα, προβάλλοντας συνεχώς σύντομα βίντεο και ενισχύοντας την έκθεσή τους σε ολοένα πιο έντονο ή επιβλαβές περιεχόμενο.
Η Αλαμπάμα κατηγόρησε επίσης την εταιρεία ότι παρουσίαζε με παραπλανητικό τρόπο την αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας των ανηλίκων. Παράλληλα, η αγωγή περιλάμβανε ισχυρισμούς σχετικά με την πρόσβαση της κινεζικής κυβέρνησης σε δεδομένα Αμερικανών χρηστών, ζήτημα που έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις αμερικανικές αρχές.
Έως και 300 εκατ. δολάρια ο διακανονισμός
Βάσει της συμφωνίας, η Αλαμπάμα θα λάβει τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια μέσα σε διάστημα 45 ημερών. Το συνολικό ποσό μπορεί να φτάσει τα 300 εκατ. δολάρια, εφόσον 40 ακόμη γενικοί εισαγγελείς καταλήξουν σε αντίστοιχους διακανονισμούς με το TikTok μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τουλάχιστον 27 ακόμη πολιτείες, καθώς και η Ουάσιγκτον, έχουν καταθέσει ανάλογες αγωγές εναντίον της εταιρείας. Ο διακανονισμός με την Αλαμπάμα αποτρέπει τη συγκεκριμένη δίκη, όμως δεν επιλύει τις υπόλοιπες δικαστικές υποθέσεις ούτε προδικάζει την έκβασή τους.
Παράλληλα, η συμφωνία δεν αποτελεί δικαστική καταδίκη και δεν σημαίνει ότι το TikTok αναγνωρίζει παρανομία. Πρόκειται για συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών με στόχο τη διευθέτηση της συγκεκριμένης υπόθεσης και την αποφυγή μιας μακράς δικαστικής διαδικασίας.
Οι νέοι περιορισμοί στη χρήση του TikTok από ανηλίκους
Πέρα από την οικονομική καταβολή, η συμφωνία προβλέπει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του TikTok για τους ανήλικους χρήστες στην Αλαμπάμα. Στόχος είναι να περιοριστεί η υπερβολική χρήση, να ενισχυθεί η προστασία των παιδιών και να δοθούν στους γονείς περισσότερες δυνατότητες ελέγχου.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται:
– Ημερήσιο όριο χρήσης δύο ωρών για τους εφήβους.
– Δυνατότητα των γονέων να επιβάλλουν αυστηρότερους περιορισμούς.
– Διακοπές της συνεχούς χρήσης μετά από 15 λεπτά.
– Πρόσθετες υπενθυμίσεις στα 60 και στα 90 λεπτά.
– Περιορισμός της πρόσβασης από τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί.
– Αυστηρότεροι έλεγχοι επαλήθευσης ηλικίας.
– Περιορισμοί στα μηνύματα και στις ειδοποιήσεις κατά τις νυχτερινές ώρες και τις σχολικές ώρες.
– Ενισχυμένα εργαλεία γονικού ελέγχου.
– Αυτόματη ρύθμιση των λογαριασμών εφήβων ως ιδιωτικών.
– Περιορισμός της δυνατότητας ενηλίκων να εντοπίζουν λογαριασμούς ανηλίκων.
– Ενημέρωση γονέων για ύποπτες αλληλεπιδράσεις μεταξύ ενηλίκων και ανηλίκων.
– Απαγόρευση φίλτρων αισθητικής επεξεργασίας για εφήβους.
– Προεπιλεγμένη εμφάνιση ροής περιεχομένου χωρίς εξατομικευμένες προτάσεις.
Τα μέτρα αυτά αφορούν τη συμφωνία με την Αλαμπάμα και δεν σημαίνουν ότι θα εφαρμοστούν αυτομάτως σε όλους τους χρήστες του TikTok στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, μπορούν να αποτελέσουν πρότυπο για μελλοντικούς διακανονισμούς ή νέες ρυθμίσεις σε άλλες πολιτείες.
Οι θέσεις του TikTok και οι δικαστικές πιέσεις
Το TikTok υποστηρίζει ότι η ασφάλεια των εφήβων αποτελεί βασική προτεραιότητά του. Εκπρόσωπος των αμερικανικών δραστηριοτήτων της εταιρείας δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία ενισχύει τη δέσμευση του TikTok για συνεχή βελτίωση των εργαλείων προστασίας των ανηλίκων.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα δικαστικών προσφυγών εναντίον των μεγαλύτερων εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης. Οι αμερικανικές πολιτείες εξετάζουν πλέον όχι μόνο το περιεχόμενο που φιλοξενούν οι πλατφόρμες, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο είναι σχεδιασμένες, τους αλγόριθμους προτάσεων και τις πρακτικές που ενδέχεται να ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση.
Τον Αύγουστο, η Meta κατέληξε σε διακανονισμό ύψους 17,1 δισ. δολαρίων με 47 αμερικανικές πολιτείες, την Ουάσιγκτον και αμερικανικές επικράτειες για καταγγελίες που αφορούσαν το Instagram και το Facebook. Η Meta δεν παραδέχθηκε παρανομία, ενώ μέρος του ποσού συνδέεται με την υιοθέτηση αντίστοιχων μέτρων προστασίας από το TikTok, το Snapchat και το YouTube.
Η συμφωνία του TikTok με την Αλαμπάμα αποτελεί, επομένως, σημαντική εξέλιξη σε μια διαμάχη που αναμένεται να συνεχιστεί. Οι υπόλοιπες αγωγές παραμένουν ανοιχτές και ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέους διακανονισμούς, αυξάνοντας σημαντικά το συνολικό κόστος για την εταιρεία.
Σε κάθε περίπτωση, το TikTok θα κληθεί να αποδείξει στην πράξη ότι οι νέοι περιορισμοί και τα εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική ασφάλεια στους ανηλίκους. Η συμφωνία των 100 εκατ. δολαρίων αποτελεί το πρώτο μεγάλο βήμα, όμως η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα κρίνει αν θα περιοριστούν πραγματικά οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη χρήση της πλατφόρμας από παιδιά και εφήβους.
