Εκατοντάδες πιθανές παραβάσεις σε ιατρεία, κλινικές, ινστιτούτα αισθητικής, σπα, ακόμη και κομμωτήρια εντόπισε το MedWatch, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης του υπουργείου Υγείας. Η ψηφιακή πλατφόρμα σαρώνει συστηματικά το διαδίκτυο, αναζητώντας διαφημίσεις, αναρτήσεις και περιεχόμενο που ενδέχεται να παραβιάζει τους κανόνες άσκησης και προβολής ιατρικών υπηρεσιών.
Στόχος είναι να εντοπίζονται έγκαιρα πρακτικές που μπορεί να παραπλανούν τους πολίτες ή να θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και τη ζωή τους. Το σύστημα δεν αποδίδει αυτομάτως ευθύνες ούτε θεωρεί κάποιον παραβάτη. Επισημαίνει, όμως, περιπτώσεις που χρειάζονται περαιτέρω έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.
Πώς λειτουργεί το MedWatch
Το MedWatch παρακολουθεί το ψηφιακό περιβάλλον τέσσερις φορές την ημέρα. Αναλύει ιστοσελίδες γιατρών, κλινικών και ινστιτούτων, καθώς και αναρτήσεις και διαφημίσεις σε πλατφόρμες όπως η Google, η Meta και το TikTok.
Η αναζήτηση βασίζεται σε συγκεκριμένες λέξεις-κλειδιά και ενδείξεις που μπορεί να συνδέονται με παράνομη ή παραπλανητική διαφήμιση. Το σύστημα εξετάζει, μεταξύ άλλων, αν ένας επαγγελματίας υγείας προβάλλει υπηρεσίες που δεν δικαιούται να παρέχει, αν χρησιμοποιεί τίτλους ή ειδικότητες που δεν αντιστοιχούν στα επίσημα μητρώα ή αν διαφημίζει ιατρικές πράξεις με τρόπο που απαγορεύεται.
«Μιλάμε για 16.000 γιατρούς οι οποίοι έχουν διαδικτυακή παρουσία και ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει. Η πλατφόρμα διαβάζει τις διαφημίσεις που τρέχουν με συγκεκριμένα keywords στη Meta, στο Google και στο TikTok. Μπορεί να δει αν κάποιος τρέχει καμπάνιες και τι αναφέρει σε αυτές. Διαβάζει επίσης τις ιστοσελίδες γιατρών, κλινικών και ινστιτούτων», δήλωσε στο ΕΡΤNEWS ο δημιουργός της εφαρμογής, Γιάννης Δοξαράς.
Σύμφωνα με τον ίδιο, σε ορισμένες περιπτώσεις οι αναφορές αγγίζουν τα όρια ανάμεσα στην ιατρική πρακτική και τον κομπογιαννιτισμό. Το σύστημα έχει εντοπίσει, μεταξύ άλλων, και το ιατρείο στην οδό Καρνεάδου που είχε βρεθεί στο επίκεντρο ελέγχου.
Γιατρός «influencer» και πληρωμένες αναρτήσεις
Μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, το MedWatch εντόπισε 231 ισχυρές ενδείξεις πιθανών παραβάσεων. Από αυτές, οι 50 αφορούσαν ιατρεία.
Σε μία περίπτωση, γιατρός εμφανιζόταν ως influencer στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από πληρωμένες αναρτήσεις. Το περιεχόμενο περιλάμβανε και μαρτυρίες ασθενών, με προφανή στόχο την προσέλκυση πελατών. Η πρακτική αυτή θεωρείται ιδιαίτερα προβληματική, καθώς η πληρωμένη προβολή ιατρικών υπηρεσιών μπορεί να συνιστά απαγορευμένη διαφήμιση.
Η χρήση των social media από επαγγελματίες υγείας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η προβολή ιατρικών πράξεων, η παρουσίαση αποτελεσμάτων ως εγγυημένων και η αξιοποίηση μαρτυριών ασθενών μπορεί να δημιουργούν λανθασμένες εντυπώσεις στο κοινό. Ιδιαίτερα όταν η επικοινωνία γίνεται με εμπορικούς όρους ή απευθύνεται σε ανθρώπους που αναζητούν λύσεις για σοβαρά προβλήματα υγείας.
Ποιες άλλες παραβάσεις εντοπίστηκαν
Σε άλλη περίπτωση, το σύστημα εντόπισε ιατρείο όπου φέρεται να πραγματοποιούνταν ιατρικές πράξεις για τις οποίες ο γιατρός δεν διέθετε την απαιτούμενη ειδικότητα. Σε διαφορετικό περιστατικό, διαπιστώθηκε ότι πραγματοποιούνταν επεμβατικές πράξεις οι οποίες επιτρέπεται να γίνονται μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Η ψηφιακή σάρωση αποκάλυψε επίσης ιατρείο με αδήλωτη συσκευή λέιζερ. Η συγκεκριμένη συσκευή δεν βρισκόταν απλώς στον χώρο, αλλά διαφημιζόταν μαζί με τις ιατρικές πράξεις που πραγματοποιούνταν με τη χρήση της.
Ιδιαίτερα σοβαρή θεωρείται και η περίπτωση αναντιστοιχίας ανάμεσα στην ειδικότητα που παρουσίαζε ένας γιατρός στο διαδίκτυο και στην ειδικότητα που εμφανίζεται στα επίσημα μητρώα. Όπως αναφέρθηκε, σε αυτή την περίπτωση, αλλά και στην υπόθεση του Κολωνακίου, γιατρός φέρεται να παρουσίαζε διαφορετική ειδικότητα από την πραγματική. Μια τέτοια πρακτική μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, καθώς οι ασθενείς ενδέχεται να επιλέξουν επαγγελματία υγείας βασιζόμενοι σε ανακριβή στοιχεία.
«Το MedWatch σαρώνει με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης οτιδήποτε αναρτάται στις σελίδες των γιατρών και στα social media. Αν κάποιος αναφέρει, για παράδειγμα, ότι έκανε μια συγκεκριμένη πράξη, το σύστημα κάνει σύγκριση με τα ψηφιακά μητρώα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και εμφανίζει “κόκκινη” ένδειξη», ανέφερε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι οι 231 περιπτώσεις δεν σημαίνουν πως οι επαγγελματίες που εντοπίστηκαν είναι αυτομάτως ένοχοι. Πρόκειται για ενδείξεις που απαιτούν ανθρώπινη αξιολόγηση και ενδελεχή έρευνα.
Οι επόμενοι έλεγχοι από τον Ιατρικό Σύλλογο
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών απέκτησε πρόσβαση στο MedWatch και ξεκίνησε ελέγχους στις περιπτώσεις που εμφανίστηκαν με κόκκινη ένδειξη. Οι υποθέσεις εξετάζονται από τα αρμόδια όργανα και, εφόσον προκύψουν στοιχεία παράβασης, διαβιβάζονται στο Διοικητικό Συμβούλιο και στη συνέχεια στο Πειθαρχικό Συμβούλιο.
Όπως δήλωσε η πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Ματίνα Παγώνη, «από εκεί και πέρα πάει στο Διοικητικό Συμβούλιο του Ιατρικού Συλλόγου και μετά παραπέμπεται στο πειθαρχικό».
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί κάτι σοβαρότερο, όπως ιατρική βλάβη ή θάνατος ασθενούς, ο φάκελος θα διαβιβάζεται στην Εισαγγελία και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας.
Το MedWatch αποτελεί ένα νέο εργαλείο ελέγχου της ψηφιακής παρουσίας όσων δραστηριοποιούνται στον χώρο της υγείας και της αισθητικής. Η αξιοποίησή του δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση, μπορεί όμως να επιταχύνει τον εντοπισμό πρακτικών που μέχρι σήμερα ήταν δύσκολο να ελεγχθούν. Με τη διαδικτυακή διαφήμιση να επηρεάζει όλο και περισσότερο τις επιλογές των πολιτών, η συστηματική παρακολούθηση μέσω του MedWatch φιλοδοξεί να συμβάλει σε ένα πιο διαφανές και ασφαλές περιβάλλον για τους ασθενείς.
