Σοβαρή προειδοποίηση για την εθνική ασφάλεια του Ηνωμένου Βασιλείου απηύθυνε ο επικεφαλής της MI5, σερ Κεν ΜακΚάλουμ, κατά την ετήσια δημόσια αξιολόγηση των απειλών, που πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία της υπηρεσίας στο Λονδίνο. Στο επίκεντρο της ομιλίας του βρέθηκε η επέκταση των επιχειρήσεων του Ιράν στη Βρετανία, καθώς, σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη δεν περιορίζεται πλέον σε δραστηριότητες που αφορούν αντιφρονούντες ή κοινότητες της διασποράς, αλλά στρέφει το ενδιαφέρον της και εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Η αποκάλυψη αυτή ενισχύει την ανησυχία των βρετανικών αρχών, καθώς οι επιχειρήσεις που συνδέονται με το Ιράν εμφανίζονται πιο συστηματικές και πιο επιθετικές. Κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 50 συλλήψεις στο πλαίσιο ερευνών για δραστηριότητες που σχετίζονται με την Τεχεράνη. Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις απειλές από ξένα κράτη.
Το Ιράν και οι επιχειρήσεις εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων
Ο σερ Κεν ΜακΚάλουμ υπογράμμισε ότι το Ιράν έχει διευρύνει το εύρος των επιχειρήσεών του στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι πλέον και εγκαταστάσεις στρατηγικής και στρατιωτικής σημασίας. Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά την πρόσφατη υπόθεση που αφορά τη βάση RAF Fairford, για την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα.
Αν και δεν δόθηκαν όλες οι λεπτομέρειες της υπόθεσης, η αναφορά στη συγκεκριμένη βάση καταδεικνύει το επίπεδο ανησυχίας των βρετανικών αρχών. Οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις θεωρούνται κρίσιμες υποδομές, καθώς συνδέονται με την άμυνα της χώρας, τη φιλοξενία συμμαχικών δυνάμεων και τον ευρύτερο σχεδιασμό του ΝΑΤΟ. Ενδεχόμενες απόπειρες παρακολούθησης, δολιοφθοράς ή στρατολόγησης συνεργατών σε τέτοιους χώρους αντιμετωπίζονται ως άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια.
Η αύξηση των συλλήψεων δείχνει, επίσης, ότι οι βρετανικές αρχές επιχειρούν να εντοπίσουν εγκαίρως τα δίκτυα που μπορεί να λειτουργούν για λογαριασμό ξένων κυβερνήσεων. Η MI5 συνεργάζεται σε αυτές τις έρευνες με την αστυνομία και άλλες υπηρεσίες, καθώς οι σύγχρονες επιχειρήσεις κατασκοπείας συχνά συνδυάζουν φυσική παρουσία, ψηφιακή παρακολούθηση, οικονομικές μεταβιβάσεις και στρατολόγηση προσώπων μέσω τρίτων.
Η Ρωσία παραμένει η βασική πηγή επιθετικών ενεργειών
Παρά την έμφαση στις δραστηριότητες του Ιράν, ο επικεφαλής της MI5 χαρακτήρισε τη Ρωσία ως την κύρια πηγή επιθετικών ενεργειών εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου. Προειδοποίησε ότι η Μόσχα ενδέχεται να εντείνει τον υβριδικό πόλεμο, χρησιμοποιώντας ένα ευρύ φάσμα μεθόδων.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι δολιοφθορές, οι κυβερνοεπιθέσεις, η παραπληροφόρηση και η στρατολόγηση συνεργατών μέσα στη Βρετανία. Ο υβριδικός πόλεμος δεν περιορίζεται σε μια ανοιχτή στρατιωτική σύγκρουση. Αντίθετα, βασίζεται σε ενέργειες που μπορούν να προκαλέσουν αναστάτωση, να πλήξουν κρίσιμες υποδομές ή να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς, χωρίς ο δράστης να αναλαμβάνει άμεσα την ευθύνη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, οι υποθέσεις τις οποίες ερευνά η MI5 και αφορούν απειλές από ξένα κράτη έχουν τετραπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία. Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει τη σημαντική αλλαγή στο περιβάλλον ασφαλείας της Βρετανίας, όπου η παραδοσιακή κατασκοπεία έχει δώσει τη θέση της σε ένα πολύ πιο σύνθετο πλέγμα επιχειρήσεων.
Η άνοδος της ακροδεξιάς τρομοκρατικής απειλής
Ο σερ Κεν ΜακΚάλουμ αναφέρθηκε και στην τρομοκρατία, προειδοποιώντας για αύξηση της ακροδεξιάς απειλής. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν εξτρεμιστές που στρέφονται εναντίον μεταναστών και μουσουλμανικών κοινοτήτων, συχνά αξιοποιώντας το διαδίκτυο για να διαδώσουν μίσος, να προσελκύσουν νέους υποστηρικτές και να ενθαρρύνουν πράξεις βίας.
Οι βρετανικές υπηρεσίες ασφαλείας παρακολουθούν στενά την εξέλιξη αυτών των δικτύων, καθώς ορισμένες ομάδες λειτουργούν χωρίς σαφή ιεραρχία και μπορούν να επηρεάσουν μεμονωμένα άτομα. Η διαδικτυακή ριζοσπαστικοποίηση καθιστά δυσκολότερο τον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών δραστών, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν προηγούμενες ενδείξεις οργανωμένης δράσης.
Νέες προκλήσεις από την τεχνητή νοημοσύνη
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης των απειλών, ανακοινώθηκε επίσης ότι η MI5 δημιούργησε, εντός του 2026, ειδικό Κέντρο Αξιολόγησης Απειλών από την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστό ως AITAC. Η νέα δομή θα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τρομοκρατικές οργανώσεις και εχθρικά κράτη.
Ο επικεφαλής της υπηρεσίας επισήμανε ειδικότερα τον κίνδυνο αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης για την ανάπτυξη βιολογικών όπλων. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος δεν έχει μέχρι σήμερα υλοποιηθεί. Η προειδοποίηση αφορά κυρίως την πιθανότητα η τεχνολογία να καταστήσει ευκολότερη την πρόσβαση σε πληροφορίες, διαδικασίες ή εργαλεία που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή επικίνδυνων παραγόντων.
Η δημιουργία του AITAC δείχνει ότι οι βρετανικές υπηρεσίες επιχειρούν να προετοιμαστούν για απειλές που δεν έχουν ακόμη λάβει πλήρη μορφή, αλλά μπορεί να εξελιχθούν γρήγορα λόγω της τεχνολογικής προόδου.
Μια νέα εποχή για την εθνική ασφάλεια
Η δημόσια ομιλία του σερ Κεν ΜακΚάλουμ αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της έκτασης και της πολυπλοκότητας των απειλών που περιέγραψε. Δεν είναι η πρώτη φορά που ο επικεφαλής της MI5 μιλά δημόσια για τη δράση ξένων κρατών στη Βρετανία. Από το 2020 και μετά, η υπηρεσία έχει ενισχύσει τη δημόσια παρουσία της, παρουσιάζοντας περισσότερες πληροφορίες για κινδύνους που στο παρελθόν παρέμεναν αυστηρά απόρρητοι.
Ωστόσο, το φετινό μήνυμα ξεχωρίζει, καθώς σύμφωνα με τον ΜακΚάλουμ η Βρετανία εισέρχεται σε μια νέα εποχή εθνικής ασφάλειας. Οι απειλές από εχθρικά κράτη έχουν αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε η MI5 διαθέτει πλέον περισσότερους πόρους για την αντιμετώπισή τους από ό,τι κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου.
Η επέκταση των επιχειρήσεων του Ιράν, η επιθετική δραστηριότητα της Ρωσίας, η άνοδος της ακροδεξιάς τρομοκρατίας και οι κίνδυνοι που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη καταδεικνύουν ότι η ασφάλεια δεν αφορά πλέον μόνο την παραδοσιακή κατασκοπεία. Το νέο περιβάλλον περιλαμβάνει δολιοφθορές, κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις επιρροής και τεχνολογικές απειλές. Η προειδοποίηση της MI5 για το Ιράν αποτελεί, επομένως, μέρος μιας ευρύτερης εικόνας, στην οποία η Βρετανία καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα πολλαπλές και διαρκώς μεταβαλλόμενες προκλήσεις.
