Η τελευταία ειρηνευτική πρόταση του Ιράν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες περιλαμβάνει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στο Ιράν, καθώς και αποζημιώσεις για τις καταστροφές που προκάλεσε ο αμερικανοισραηλινός πόλεμος, σύμφωνα με αναφορά των κρατικών μέσων ενημέρωσης την Τρίτη (19/05).
Στα πρώτα σχόλια της Τεχεράνης σχετικά με την πρόταση, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπάντι δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης την άρση των κυρώσεων, την αποδέσμευση των δεσμευμένων κεφαλαίων και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού της χώρας από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Οι όροι, όπως περιγράφονται στις ιρανικές αναφορές, δεν φαίνεται να έχουν αλλάξει σημαντικά σε σχέση με την προηγούμενη πρόταση του Ιράν, την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την περασμένη εβδομάδα χαρακτηρίζοντάς την «σκουπίδια».
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα (18/05) ότι ανέβαλε την προγραμματισμένη επανέναρξη των επιθέσεων κατά του Ιράν, αφού η Τεχεράνη έστειλε μια νέα ειρηνευτική πρόταση στην Ουάσινγκτον, και ότι υπάρχουν πλέον «πολύ καλές πιθανότητες» να επιτευχθεί συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Το Reuters δεν μπόρεσε να διαπιστώσει εάν είχαν γίνει προετοιμασίες για επιθέσεις που θα σηματοδοτούσαν την επανάληψη του πολέμου που ξεκίνησε ο Τραμπ στα τέλη Φεβρουαρίου.
Υπό πίεση να επιτύχει μια συμφωνία που θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ — μια βασική διαδρομή εφοδιασμού για τις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων — ο Τραμπ είχε εκφράσει προηγουμένως την ελπίδα ότι η συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης ήταν κοντά, και αντίστοιχα απείλησε με σφοδρές επιθέσεις εναντίον του Ιράν εάν η Τεχεράνη δεν κατέληγε σε συμφωνία.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ηγέτες του Κατάρ, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων του ζήτησαν να αναβάλει την επίθεση, διότι «θα επιτευχθεί μια συμφωνία, η οποία θα είναι απολύτως αποδεκτή από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς και από όλες τις χώρες της Μέσης Ανατολής και πέραν αυτής».
Η στάση του Τραμπ
Από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με μεγάλες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, για να τις ακυρώσει αργότερα, επικαλούμενος ότι σημειώνεται πρόοδος στις διαπραγματεύσεις.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους αργότερα τη Δευτέρα, δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ήταν ικανοποιημένες αν κατάφερναν να καταλήξουν σε συμφωνία με το Ιράν που θα εμπόδιζε την Τεχεράνη να αποκτήσει πυρηνικά.
«Φαίνεται να υπάρχουν πολύ καλές πιθανότητες να καταλήξουν σε κάποια λύση. Αν μπορέσουμε να το κάνουμε αυτό χωρίς να τους βομβαρδίσουμε μέχρι θανάτου, θα ήμουν πολύ ευτυχής», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους.
Πακιστανική πηγή επιβεβαίωσε ότι το Ισλαμαμπάντ, το οποίο έχει μεταφέρει μηνύματα μεταξύ των δύο πλευρών από τότε που φιλοξένησε τον μοναδικό γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών τον περασμένο μήνα, είχε κοινοποιήσει την ιρανική πρόταση στην Ουάσιγκτον.
Οι δύο πλευρές «αλλάζουν συνεχώς τους στόχους τους», δήλωσε η πακιστανική πηγή, προσθέτοντας: «Δεν έχουμε πολύ χρόνο».
Αντιφατικά μηνύματα
Αν και καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει ανακοινώσει δημοσίως τυχόν παραχωρήσεις στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που έχουν παραμείνει σε αδιέξοδο εδώ και ένα μήνα, ένας υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος άφησε να εννοηθεί τη Δευτέρα ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να μετριάζει ορισμένες από τις απαιτήσεις της.
Η πηγή ανέφερε ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν το ένα τέταρτο των δεσμευμένων κεφαλαίων του Ιράν — συνολικού ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων — που τηρούνται σε ξένες τράπεζες. Το Ιράν επιθυμεί την αποδέσμευση του συνόλου των περιουσιακών στοιχείων.
Και η πηγή ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον επέδειξε μεγαλύτερη ευελιξία, συμφωνώντας να επιτρέψει στο Ιράν να συνεχίσει ορισμένες ειρηνικές πυρηνικές δραστηριότητες υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι συμφώνησαν σε οτιδήποτε κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, διέψευσε μια αναφορά του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων Tasnim, σύμφωνα με την οποία η Ουάσιγκτον είχε συμφωνήσει να άρει τις πετρελαϊκές κυρώσεις κατά του Ιράν όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις.
Η εκεχειρία με το Ιράν έχει σε γενικές γραμμές τηρηθεί, αν και πρόσφατα εκτοξεύθηκαν drones από το Ιράκ προς χώρες του Κόλπου, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, προφανώς από το Ιράν και τους συμμάχους του.
Ο Τραμπ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσαν ότι ξεκίνησαν τον πόλεμο για να περιορίσουν τη στήριξη του Ιράν προς τις περιφερειακές πολιτοφυλακές, να διαλύσουν το πυρηνικό του πρόγραμμα, να καταστρέψουν τις πυραυλικές του δυνατότητες και να δημιουργήσουν τις συνθήκες ώστε οι Ιρανοί να ανατρέψουν τους ηγέτες τους.
Ωστόσο, ο πόλεμος δεν έχει ακόμη στερήσει το Ιράν από τα αποθέματά του σε εμπλουτισμένο ουράνιο σχεδόν πολεμικής ποιότητας ή από την ικανότητά του να απειλεί τους γείτονές του με πυραύλους, drones και παραστρατιωτικές ομάδες.
Η κληρική ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, η οποία είχε αντιμετωπίσει μια μαζική εξέγερση στις αρχές του έτους, άντεξε την επίθεση της υπερδύναμης χωρίς κανένα σημάδι οργανωμένης αντίστασης.
