Στην ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος και στην ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών κατευθύνσεων στο εθνικό δίκαιο προσανατολίζεται το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αφορούν την αυτοπαραγωγή, τα τιμολόγια, την ενημέρωση πριν από την υπογραφή σύμβασης, τις σχέσεις με τους προμηθευτές, αλλά και τη διαδικασία σύνδεσης στο δίκτυο.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η εισαγωγή της έννοιας του «ενεργού πελάτη ηλεκτρικού ρεύματος». Πρόκειται για τον καταναλωτή που, είτε ατομικά είτε συλλογικά, καταναλώνει, αποθηκεύει ή παράγει ενέργεια στους χώρους του. Στην κατηγορία αυτή μπορούν να ενταχθούν νοικοκυριά, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς.
Κοινή χρήση ενέργειας: Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο
Το νομοσχέδιο εισάγει και θεσμοθετεί την κοινή χρήση ενέργειας. Με τον όρο αυτό περιγράφεται η αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται ή αποθηκεύεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέσω εγκαταστάσεων τις οποίες οι ενεργοί πελάτες κατέχουν, μισθώνουν ή χρησιμοποιούν βάσει σύμβασης χρονομίσθωσης.
Η ρύθμιση μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, ιδιαίτερα σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών. Οι ένοικοι ή οι ιδιοκτήτες θα μπορούν, υπό τις προϋποθέσεις που θα καθοριστούν, να αξιοποιούν από κοινού την παραγόμενη ενέργεια και να μειώνουν την εξάρτησή τους από το δίκτυο και τις διακυμάνσεις των τιμών.
Οι λεπτομέρειες εφαρμογής αναμένεται να καθοριστούν με απόφαση του ΥΠΕΝ. Ωστόσο, το νομοσχέδιο προβλέπει ότι για μεμονωμένα νοικοκυριά η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να ανέρχεται έως τα 30 kW, ενώ στις πολυκατοικίες το όριο μπορεί να φτάνει έως τα 100 kW.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί ένα σαφές κίνητρο για την αξιοποίηση των κοινόχρηστων χώρων, όπως οι ταράτσες, προκειμένου να εγκαθίστανται φωτοβολταϊκά συστήματα. Με αυτόν τον τρόπο, η κοινή χρήση ενέργειας μπορεί να καταστήσει την αυτοπαραγωγή πιο προσιτή και λειτουργική για περισσότερους καταναλωτές.
Νέος ορισμός για τα σταθερά τιμολόγια
Σημαντική αλλαγή αφορά και τον τρόπο με τον οποίο ορίζονται τα σταθερά τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος. Η ανταγωνιστική χρέωση, δηλαδή το κόστος της ίδιας της ηλεκτρικής ενέργειας, εξακολουθεί να παραμένει αμετάβλητη για όλη τη διάρκεια της σύμβασης.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο επιτρέπει να περιλαμβάνεται στο σταθερό τιμολόγιο ένα ευέλικτο στοιχείο. Αυτό θα μπορούσε, για παράδειγμα, να συνδέεται με διαφορετικές χρεώσεις ανάλογα με τις ώρες αιχμής και εκτός αιχμής. Οι μεταβολές στον λογαριασμό, πάντως, θα πρέπει να οφείλονται σε παράγοντες που δεν ελέγχονται από τον προμηθευτή, όπως φόροι, ρυθμιζόμενες χρεώσεις ή άλλες εισφορές.
Στόχος είναι να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια για το τι πραγματικά σημαίνει «σταθερό» τιμολόγιο και ποια στοιχεία μπορούν να επηρεάσουν το τελικό ποσό που πληρώνει ο καταναλωτής.
Περισσότερη ενημέρωση πριν από την υπογραφή σύμβασης
Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα έχουν αυξημένες υποχρεώσεις προσυμβατικής ενημέρωσης. Πριν επιλέξει ένα συμβόλαιο, ο καταναλωτής θα πρέπει να λαμβάνει αναλυτικές και κατανοητές πληροφορίες σχετικά με:
– τη συνολική τιμή του τιμολογίου και τον τρόπο υπολογισμού της,
– τις επιμέρους χρεώσεις,
– τις γραμμές επικοινωνίας με τον προμηθευτή,
– τυχόν εφάπαξ πληρωμές,
– τις διαθέσιμες προσφορές και εκπτώσεις,
– τις πρόσθετες υπηρεσίες,
– τη διάρκεια και τους όρους της σύμβασης.
Ειδικά για τα σταθερά και τα δυναμικά τιμολόγια, οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερώνονται αναλυτικά για τις πιθανές ευκαιρίες, το κόστος, αλλά και τους κινδύνους κάθε επιλογής. Η ενημέρωση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα δυναμικά τιμολόγια μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
Προστασία στις σχέσεις με τους προμηθευτές
Το νομοσχέδιο προβλέπει ενισχυμένη προστασία για τους καταναλωτές που βρίσκονται σε διαδικασία επίλυσης διαφοράς. Εφόσον ένας πελάτης έχει προσφύγει στον Ενεργειακό Μεσολαβητή της ΡΑΑΕΥ ή σε άλλον αναγνωρισμένο μηχανισμό εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση προμήθειας ούτε να προχωρήσει σε διακοπή της ηλεκτροδότησης εξαιτίας της συγκεκριμένης διαφοράς.
Η διάταξη αυτή αποσκοπεί στο να εξασφαλίσει ότι ο καταναλωτής θα μπορεί να διεκδικεί τα δικαιώματά του χωρίς να βρίσκεται αντιμέτωπος με άμεσες και ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.
Διαχείριση κινδύνου από τις εταιρείες προμήθειας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση των κινδύνων από τις εταιρείες προμήθειας. Η αντιστάθμιση του κινδύνου που προκύπτει από τις μεταβολές στις χονδρεμπορικές τιμές επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα των συμβάσεων και, κυρίως, τη δυνατότητα των εταιρειών να προσφέρουν σταθερά τιμολόγια.
Με βάση το νέο πλαίσιο, η ΡΑΑΕΥ θα εκδίδει απόφαση για τις κατάλληλες στρατηγικές διαχείρισης κινδύνου. Στόχος θα είναι να περιορίζονται οι επιπτώσεις των απότομων μεταβολών στη χονδρεμπορική αγορά, χωρίς να περιορίζεται η ρευστότητα ή η λειτουργία των βραχυπρόθεσμων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, προβλέπεται η διενέργεια δοκιμών αντοχής και η λήψη εύλογων μέτρων, ώστε οι προμηθευτές να μπορούν να ανταποκρίνονται σε δυσμενείς συνθήκες της αγοράς.
Νέες υποχρεώσεις για τον ΔΕΔΔΗΕ
Το νομοσχέδιο καθορίζει επίσης μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαδικασία σύνδεσης με το δίκτυο διανομής. Ο ΔΕΔΔΗΕ θα πρέπει να παρέχει στους χρήστες σαφείς πληροφορίες για την κατάσταση και την εξέλιξη των αιτημάτων σύνδεσης.
Οι σχετικές πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται εντός τριών μηνών από την υποβολή του αιτήματος. Αν η σύνδεση δεν έχει εγκριθεί ή απορριφθεί οριστικά, η ενημέρωση θα πρέπει να επικαιροποιείται τακτικά, τουλάχιστον μία φορά ανά τρεις μήνες.
Επιπλέον, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν τα αιτήματα σύνδεσης και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να επιταχύνει την επικοινωνία μεταξύ των χρηστών και του διαχειριστή του δικτύου.
Συνολικά, το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο σαφές και προστατευτικό πλαίσιο για τους καταναλωτές ηλεκτρικού ρεύματος. Η κοινή χρήση ενέργειας, η ενίσχυση της αυτοπαραγωγής, η αναλυτικότερη ενημέρωση για τα τιμολόγια και οι αυξημένες υποχρεώσεις των προμηθευτών και του ΔΕΔΔΗΕ αποτελούν τις βασικές αλλαγές. Εφόσον εφαρμοστούν αποτελεσματικά, οι ρυθμίσεις μπορούν να ενισχύσουν τον ανταγωνισμό, να μειώσουν το ενεργειακό κόστος και να διευκολύνουν τη συμμετοχή νοικοκυριών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων στην ενεργειακή μετάβαση.
