Οι ανησυχίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε μαζική κατάργηση θέσεων εργασίας και εκτόξευση της ανεργίας δεν έχουν επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής, σύμφωνα με μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες.
Η εξάπλωση των εφαρμογών ΑΙ ήδη μετασχηματίζει την αγορά εργασίας και οι αλλαγές αναμένεται να ενταθούν τα επόμενα χρόνια, καθώς ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις επενδύουν στις νέες τεχνολογίες. Πρωταγωνιστικό ρόλο έχουν προς το παρόν οι μεγάλες εταιρείες, που διαθέτουν τους οικονομικούς πόρους και τις υποδομές για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις λειτουργίες τους.
Παρά τις ανακατατάξεις, αρκετοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η συνολική απασχόληση δεν θα μειωθεί, αλλά αντίθετα μπορεί να ενισχυθεί. Ορισμένα επαγγέλματα που βασίζονται σε επαναλαμβανόμενες ή αυτοματοποιήσιμες εργασίες δέχονται ήδη πιέσεις, καθώς η δημιουργική ΑΙ μπορεί να αναλάβει μέρος των καθηκόντων τους. Την ίδια στιγμή, όμως, αναδύονται νέες ειδικότητες που σχετίζονται με την ανάπτυξη, διαχείριση και αξιοποίηση των τεχνολογιών αυτών.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, η τεχνητή νοημοσύνη εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει έως το 2028 περίπου 69 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας διεθνώς. Οι νέες ανάγκες αφορούν κυρίως κλάδους όπως η ανάλυση δεδομένων, η μηχανική μάθηση και η ανάπτυξη λογισμικού, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της εκπαίδευσης και της επανακατάρτισης του εργατικού δυναμικού.
Καθοριστικός παράγοντας θεωρείται η αύξηση της παραγωγικότητας που επιφέρει η ΑΙ. Η βελτίωση της παραγωγικότητας συνδέεται διαχρονικά με υψηλότερους πραγματικούς μισθούς, ισχυρότερη οικονομική δραστηριότητα και τελικά μεγαλύτερη ζήτηση για εργασία. Η McKinsey εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσθέσει έως και 13 τρισ. δολάρια στην παγκόσμια οικονομία μέχρι το 2030.
Έρευνα του Center for Economic Policy Research (CEPR) σε 12.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έδειξε ότι η ΑΙ αύξησε κατά μέσο όρο την παραγωγικότητα κατά 4%, αν και τα οφέλη δεν κατανέμονται ισότιμα. Μεγαλύτερο πλεονέκτημα είχαν οι μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς και όσες κατάφεραν να ενσωματώσουν αποτελεσματικά την τεχνητή νοημοσύνη στην παραγωγή και στο ανθρώπινο δυναμικό τους.
Ανάλογες είναι και οι εκτιμήσεις της Morgan Stanley, η οποία θεωρεί ότι η ΑΙ θα ενισχύσει τόσο την παραγωγικότητα όσο και τους πραγματικούς μισθούς. Η τράπεζα διαπιστώνει μικρή αύξηση της ανεργίας κυρίως σε νέους ηλικίας 22 έως 27 ετών, που εργάζονται σε επαγγέλματα περισσότερο εκτεθειμένα στην αυτοματοποίηση. Ωστόσο, πέρα από αυτή την ηλικιακή ομάδα, οι ενδείξεις για γενικευμένες αναταράξεις στην αγορά εργασίας παραμένουν περιορισμένες.
Παράλληλα, καταγράφεται αυξανόμενη ανησυχία, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις αναφέρονται σε περικοπές θέσεων εργασίας λόγω της ΑΙ κατά την ανακοίνωση των οικονομικών τους αποτελεσμάτων, αντί για δημιουργία νέων θέσεων.
Ανατρέχοντας στο παρελθόν, οι οικονομολόγοι της Morgan Stanley μελέτησαν πέντε μεγάλα κύματα τεχνολογικής καινοτομίας στις ΗΠΑ — από τη βιομηχανική επανάσταση έως την εποχή του διαδικτύου. Το συμπέρασμα ήταν ότι κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή ενίσχυσε τελικά την απασχόληση, παρότι άλλαξε ριζικά τη σύνθεση της εργασίας.
Κατά την πρώτη βιομηχανική επανάσταση, από το 1800 έως το 1850, η παραγωγικότητα αυξανόταν κατά περίπου 0,84% ετησίως. Η απασχόληση στη γεωργία περιορίστηκε σημαντικά, αλλά οι θέσεις στη μεταποίηση και τις κατασκευές υπερδιπλασιάστηκαν.
Στη δεύτερη βιομηχανική επανάσταση, την εποχή του ατμού, των σιδηροδρόμων και του χάλυβα, η παραγωγικότητα αυξήθηκε ακόμη περισσότερο, ενώ η βιομηχανική εργασία αναπτύχθηκε ραγδαία, παρά τη συνεχιζόμενη μείωση της αγροτικής απασχόλησης.
Αντίστοιχα, στην εποχή του ηλεκτρισμού και του αυτοκινήτου, αλλά και αργότερα στην περίοδο των ηλεκτρονικών εφαρμογών, της αεροπορίας και του διαδικτύου, δημιουργήθηκαν νέοι παραγωγικοί κλάδοι και αυξήθηκε η ζήτηση για εξειδικευμένους εργαζόμενους.
Στην ψηφιακή εποχή, από τη δεκαετία του 1990 και μετά, η ανάπτυξη του διαδικτύου και των ψηφιακών δικτύων οδήγησε σε αυξημένη ανάγκη για ειδικούς στο λογισμικό, την επιστήμη δεδομένων και την κυβερνοασφάλεια — ειδικότητες που παραμένουν σήμερα από τις πιο περιζήτητες στην αγορά εργασίας.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
