Πολύ υψηλό παραμένει το κόστος δανεισμού της Γαλλίας, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων πλησιάζουν το 5%. Το υψηλό δημόσιο χρέος, οι επίμονες δημοσιονομικές ανισορροπίες και η πολιτική αβεβαιότητα ενισχύουν την επιφυλακτικότητα των επενδυτών και αυξάνουν την πίεση προς το Παρίσι. Παρότι οι αποδόσεις υποχώρησαν την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026, η γαλλική αγορά χρέους εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών.
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου υποχώρησε στο 4,858%, από 4,897% την προηγούμενη ημέρα. Ωστόσο, παρέμεινε κοντά στο ψυχολογικό όριο του 5%, το οποίο θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντικό για μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης. Στις 2 Οκτωβρίου είχε αγγίξει ενδοσυνεδριακά το 4,994%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2002. Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, οι αποδόσεις είχαν αυξηθεί κατά σχεδόν 80 μονάδες βάσης, σύμφωνα με το Reuters.
Τα ομόλογα κοντά στο 5% αυξάνουν το κόστος δανεισμού
Η άνοδος των αποδόσεων σημαίνει ότι η Γαλλία πρέπει να προσφέρει υψηλότερα επιτόκια προκειμένου να προσελκύσει επενδυτές και να αντλήσει νέα κεφάλαια. Το κόστος αυτό αφορά τόσο την κάλυψη των τρεχουσών χρηματοδοτικών αναγκών όσο και την αναχρηματοδότηση παλαιότερου χρέους που λήγει.
Η εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης σχεδιάζει να δανειστεί περίπου 340 δισ. ευρώ το 2027. Όσο υψηλότερες είναι οι αποδόσεις, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού από τους τόκους. Σε βάθος χρόνου, η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης μπορεί να περιορίσει τα περιθώρια για δημόσιες επενδύσεις, κοινωνικές δαπάνες και μέτρα στήριξης της οικονομίας.
Η προσωρινή αποκλιμάκωση των αποδόσεων δεν αρκεί για να αλλάξει τη συνολική εικόνα. Οι αγορές εξακολουθούν να απαιτούν σαφείς αποδείξεις ότι το Παρίσι μπορεί να περιορίσει το έλλειμμα και να σταθεροποιήσει το χρέος χωρίς να προκαλέσει νέα πολιτική ή κοινωνική αναταραχή.
Το spread με τη Γερμανία παραπέμπει στην κρίση χρέους
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η διεύρυνση της διαφοράς απόδοσης μεταξύ των γαλλικών και των γερμανικών 10ετών ομολόγων. Το συγκεκριμένο spread θεωρείται βασικός δείκτης του κινδύνου που αποδίδουν οι επενδυτές στο γαλλικό δημόσιο χρέος, καθώς τα γερμανικά ομόλογα λειτουργούν ως σημείο αναφοράς για την ευρωζώνη.
Στις 9 Οκτωβρίου, η διαφορά διαμορφωνόταν περίπου στις 133 έως 138 μονάδες βάσης, ενώ νωρίτερα μέσα στον μήνα είχε πλησιάσει τις 147 μονάδες βάσης, σύμφωνα με το Bloomberg. Τα επίπεδα αυτά θυμίζουν την περίοδο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους το 2012 και δείχνουν ότι η αγορά τιμολογεί αυξημένο κίνδυνο για τη Γαλλία.
Παράλληλα, οι αποδόσεις των γαλλικών 10ετών ομολόγων ξεπέρασαν εκείνες των αντίστοιχων ιταλικών τίτλων. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη μεταβολή στις εκτιμήσεις των επενδυτών για τον σχετικό κίνδυνο των μεγαλύτερων οικονομιών της ευρωζώνης. Σύμφωνα με ανάλυση της UBS, το spread Γαλλίας-Γερμανίας είχε φτάσει στις αρχές Οκτωβρίου σε υψηλό 14 ετών, καθώς ενισχύονται οι αμφιβολίες για την ικανότητα της γαλλικής κυβέρνησης να εφαρμόσει αξιόπιστο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής.
Οι γαλλικές επιχειρήσεις δανείζονται φθηνότερα από το Δημόσιο
Ενδεικτική της μεταβολής του επενδυτικού κλίματος είναι και η εικόνα στην αγορά εταιρικών ομολόγων. Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, περίπου 215 δισ. ευρώ γαλλικών εταιρικών ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης διαπραγματεύονταν στις 8 Οκτωβρίου με χαμηλότερες αποδόσεις από κρατικά ομόλογα αντίστοιχης διάρκειας.
Το ποσό αντιστοιχεί περίπου στο 38% της συγκεκριμένης αγοράς, έναντι μόλις 12 δισ. ευρώ στις αρχές του 2026. Μέσα σε λίγους μήνες, η αξία των εταιρικών τίτλων που προσφέρουν χαμηλότερες αποδόσεις από τα γαλλικά κρατικά ομόλογα αυξήθηκε σχεδόν 18 φορές.
Έτσι, μεγάλες επιχειρήσεις όπως η L’Oréal και η TotalEnergies μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση με ευνοϊκότερους όρους από το γαλλικό Δημόσιο για αντίστοιχες διάρκειες. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα εταιρικά ομόλογα θεωρούνται ασφαλέστερα από τους κρατικούς τίτλους. Αποτελεί, όμως, σαφή ένδειξη ότι οι επενδυτές αντιμετωπίζουν πλέον το γαλλικό κράτος με μεγαλύτερη επιφύλαξη.
Χρέος 3,5 τρισ. ευρώ και έλλειμμα πάνω από τον στόχο
Στο επίκεντρο της πίεσης βρίσκεται η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας. Το δημόσιο χρέος ανέρχεται σε περίπου 3,5 τρισ. ευρώ, δηλαδή κοντά στο 120% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα εκτιμάται στο 5,4% του ΑΕΠ για το 2026. Η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει πακέτο δημοσιονομικών παρεμβάσεων ύψους 43 δισ. ευρώ για το 2027, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος και τη σταδιακή αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.
Ωστόσο, η εφαρμογή των μέτρων δεν είναι εύκολη. Ο κατακερματισμός του κοινοβουλίου περιορίζει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εξασφαλίσει σταθερή πολιτική στήριξη, ενώ οι προεδρικές εκλογές του 2027 εντείνουν την αβεβαιότητα. Το Reuters αναφέρει ότι η γαλλική κυβέρνηση έχει ήδη αναγνωρίσει πως το έλλειμμα του 2026 θα ξεπεράσει τον στόχο του 5% του ΑΕΠ.
Η απόκλιση από τον στόχο αυξάνει την πίεση για ένα πειστικό σχέδιο δημοσιονομικής εξυγίανσης. Η Γαλλία εξακολουθεί να έχει πρόσβαση στις αγορές και η ζήτηση για τους τίτλους της παραμένει σημαντική. Ωστόσο, η διατήρηση της πρόσβασης δεν σημαίνει ότι η χρηματοδότηση είναι φθηνή. Οι επενδυτές συνεχίζουν να αγοράζουν γαλλικό χρέος, αλλά απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις ως αντάλλαγμα για τον αυξημένο κίνδυνο.
Η πίεση από την ευρωζώνη και ο ρόλος της ΕΚΤ
Οι εξελίξεις στη γαλλική αγορά ομολόγων έχουν προκαλέσει ανησυχία και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης ζητούν από το Παρίσι την έγκριση ενός αξιόπιστου προϋπολογισμού για το 2027, με σαφείς στόχους και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.
Αξιωματούχοι της ευρωζώνης θεωρούν ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί όχι μόνο μέτρα περιορισμού του ελλείμματος, αλλά και πολιτική σταθερότητα. Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις έχει υπογραμμίσει τη σημασία της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και της προβλεψιμότητας για τη σταθεροποίηση των αγορών.
Προς το παρόν δεν διαφαίνεται άμεση παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μέσω αγορών γαλλικών κρατικών ομολόγων. Η ενεργοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων της ΕΚΤ συνδέεται με συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ των οποίων η συμμόρφωση με το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς η Γαλλία βρίσκεται ήδη σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, η ανάγκη για αξιόπιστη δημοσιονομική πορεία γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.
Τα ομόλογα κοντά στο 5% και το χρέος των 3,5 τρισ. ευρώ δεν συνιστούν από μόνα τους άμεση κρίση, δείχνουν όμως ότι η Γαλλία εισέρχεται σε περίοδο αυξημένης δημοσιονομικής πίεσης. Η διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της κυβέρνησης να συνδυάσει ουσιαστική μείωση του ελλείμματος, πολιτική σταθερότητα και αξιόπιστες μεταρρυθμίσεις.
