Τα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων απλώνονται σε όλη την Ευρώπη – Το ίδιο και η αντίσταση απέναντί τους

Η αυξανόμενη αντίσταση σε αυτά τα σχέδια, ωστόσο, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τις φιλοδοξίες της εταιρείας. Τοπικές οργανώσεις ανησυχούν για την ακόρεστη δίψα του κέντρου δεδομένων για ενέργεια και αγωνίζονται να αποτρέψουν την κατασκευή του κέντρου δεδομένων.

«Θέλουμε πραγματικά να τους δυσκολέψουμε», δήλωσε ο ειδικός πληροφορικής Χάραλντ Μύλνερ, ο οποίος είναι ιδρυτικό μέλος μιας τοπικής οργάνωσης επιστημόνων, καλλιτεχνών και ακτιβιστών που αγωνίζονται κατά της οικοδόμησης του κέντρου. «Πρέπει να δουν ότι ο κόσμος δεν είναι ευχαριστημένος με αυτό».

Οι διαμαρτυρίες και οι αναφορές τους κατά των σχεδίων της Google αντικατοπτρίζουν μια παρόμοια τάση και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, όπου οι Δημοκρατικοί εκμεταλλεύονται την αυξανόμενη αντίδραση κατά των κέντρων δεδομένων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών των ΗΠΑ τον Νοέμβριο.

Στον αντίποδα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει πάρει το μέρος των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, σχολιάζοντας πριν λίγες ημέρες ότι οι κοινότητες που αντιτίθενται στα κέντρα δεδομένων «θα καταλήξουν να είναι οπισθοδρομικές και φτωχές».

Στην Ευρώπη, ακτιβιστές παρενοχλούν έργα κατασκευής κέντρων δεδομένων στη Γαλλία, ενώ και στην Ιταλία διαμαρτύρονται για αντίστοιχα έργα στις περιοχές όπου σχεδιάζεται να ανεγερθούν τέτοια κέντρα. Στην Ιρλανδία, αυτές οι εγκαταστάσεις καταναλώνουν ήδη το ένα πέμπτο του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας. Οι αντίπαλοί τους προσπάθησαν να εμποδίσουν την κατασκευή τους στα δικαστήρια, όμως απέτυχαν.

Αγώνας για επικράτηση: ενεργειακές ή τεχνολογικές ανησυχίες;

Οι ανησυχίες όμως της ευρωπαϊκής κοινωνίας σχετικά με τα κέντρα δεδομένων βρίσκουν απέναντί τους πολλές κυβερνήσεις, που από την πλευρά τους βλέπουν ότι η Γηραιά Ήπειρος υστερεί έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης.

«Δεν μπορούμε να ζητάμε μεγαλύτερη ευρωπαϊκή κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ ταυτόχρονα θέτουμε συνεχώς νέα εμπόδια που εμποδίζουν την ίδια την υποδομή στην οποία βασίζεται», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Ζέχετνερ, υφυπουργός Ενέργειας της Αυστρίας, σχετικά με τις εκκλήσεις για περιορισμό των τεράστιων κέντρων δεδομένων όπως αυτό στο Κρόνστορφ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να τριπλασιάσει τη χωρητικότητα των κέντρων δεδομένων της έως το 2035. Οι Βρυξέλλες και οι εθνικές κυβερνήσεις έχουν δεσμευτεί να καταργήσουν διάφορα κανονιστικά εμπόδια ώστε να διευκολύνουν την περαιτέρω ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, επιμένοντας ότι μπορεί να είναι βιώσιμη.

Πουθενά και παντού

Έξω από το τεράστιο εργοτάξιο που έχει στηθεί στο Κρόνστορφ, μια σταθερή ροή φορτηγών βγαίνει μεταφέρει χώματα που έχουν σκαφτεί από δώδεκα εκσκαφείς. Γερανοί ορθώνονται πάνω από μια ημιτελή αίθουσα του κέντρου. Τεράστιοι σωροί από μεταλλικά πάνελ, οπλισμούς και τσιμεντένιους σωλήνες κείτονται στο έδαφος. Πιο πέρα, εκεί όπου ο ποταμός Ενς εκβάλλει ορμητικά προς τον Δούναβη, αντλιοστάσια είναι έτοιμα να αντλήσουν νερό ψύξης για το νέο κέντρο δεδομένων.

Όμως το όνομα της Google δεν υπάρχει πουθενά. Η μόνη ένδειξη ότι ο αμερικανικός γίγαντας ευθύνεται για τη σκόνη που σηκώνεται είναι μια μικρή πινακίδα απαγόρευσης εισόδου στον φράχτη, πλαισιωμένη με τα χαρακτηριστικά χρώματα της εταιρείας.

Ο τεχνολογικός κολοσσός επιμένει ότι λαμβάνει μέτρα για να αντισταθμίσει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του κέντρου δεδομένων. Η εταιρεία θα καλύψει την οροφή της εγκατάστασης με ηλιακούς συλλέκτες και θα δημιουργήσει ένα ταμείο για τη βελτίωση του τοπικού οικοσυστήματος του ποταμού, δήλωσε ο Μίχιελ Σαλάετς, επικεφαλής επικοινωνιών της Google για την Ευρώπη σε θέματα τεχνικής υποδομής. «Οι εκθέσεις ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων από τη διαδικασία αδειοδότησης δείχνουν επίσης ότι ο αντίκτυπος του κέντρου δεδομένων στη θερμοκρασία του ποταμού Ενς είναι αμελητέος», συμπλήρωσε.

Κάτι άλλο που ενοχλεί τους ακτιβιστές είναι ότι, παρά τις πιθανές επιπτώσεις, τα κέντρα δεδομένων δεν χρειάζονται ολοκληρωμένη εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με την ισχύουσα αυστριακή νομοθεσία. «Η κατασκευή μιας ανεμογεννήτριας απαιτεί περιβαλλοντική αξιολόγηση, ενώ τα κέντρα δεδομένων εξαιρούνται», επισημαίνουν.

Οι πολιτικοί της αριστεράς έχουν εκμεταλλευτεί την υπόθεση Κρόνστορφ για να απαιτήσουν αναθεώρηση του νόμου. Οι κεντροαριστεροί Σοσιαλδημοκράτες, μέρος της κυβέρνησης συνασπισμού της Αυστρίας, θέλουν τώρα να υποβάλουν τα κέντρα δεδομένων σε εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Υποστηρίζονται από τους Πράσινους της αντιπολίτευσης, αλλά το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα που ελέγχει το υπουργείο Ενέργειας απορρίπτει περισσότερες ρυθμίσεις.

Για τους ακτιβιστές, η κύρια ανησυχία είναι η ενέργεια. Το πρώτο στάδιο του έργου προβλέπει ζήτηση ενέργειας 150 μεγαβάτ ανά ώρα, η οποία θα αυξηθεί στα 500 MW εάν η Google αποφασίσει να επεκτείνει την εγκατάσταση. Καθώς τα κέντρα δεδομένων λειτουργούν όλο το εικοσιτετράωρο, η εγκατάσταση αναμένεται να καταναλώνει 1,31 τεραβατώρες κατά τη διάρκεια του πρώτου σταδίου.

Αυτό αυξάνεται σε 4,4TWh βάσει των σχεδίων επέκτασης. Όλα τα νοικοκυριά της Βιέννης, μιας πόλης 2 εκατομμυρίων κατοίκων, χρησιμοποιούν περίπου 3,4TWh.

Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου πολλές εταιρείες έχουν κατασκευάσει γεννήτριες που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα επί τόπου, το κέντρο δεδομένων Κρόνστορφ συνδέεται στο εθνικό δίκτυο. Η Αυστρία λειτουργεί με σχεδόν 90% ανανεώσιμη ενέργεια – ένας βασικός λόγος για τον οποίο η Google επέλεξε αυτήν την τοποθεσία, καθώς η εταιρεία στοχεύει να λειτουργεί τα κέντρα δεδομένων της με καθαρή ηλεκτρική ενέργεια έως το 2030.

Ωστόσο, οι ακτιβιστές ανησυχούν ότι η παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Αυστρία μπορεί να μην ανταποκριθεί στο ρυθμό. Η χώρα εξαρτάται από την υδροηλεκτρική ενέργεια, η οποία είναι ευάλωτη στην ξηρασία. Κατά τη διάρκεια αυτού του ξηρού καλοκαιριού, η υδροηλεκτρική παραγωγή μειώθηκε έως και κατά το ένα τρίτο .

Δεδομένης της κλιματικής αλλαγής, «αυτό δεν πρόκειται να βελτιωθεί», δήλωσε ο Μύλνερ. Οι ντόπιοι ανησυχούν επίσης ότι το κέντρο δεδομένων θα αυξήσει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, όπως έχει συμβεί στην Ιρλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι υψηλότερες τιμές αποτελούν κίνδυνο αν η Αυστρία δεν αντισταθμίσει τις ενεργειακές ανάγκες του κέντρου δεδομένων με πρόσθετες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δήλωσε η Κριστόφ Ντόλνα Γκρούμπερ, ειδικός στην Αυστριακή Υπηρεσία Ενέργειας.

«Όταν η ζήτηση αυξάνεται, αλλά η προσφορά δεν μπορεί να συμβαδίσει, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας φυσικά αυξάνεται επίσης», είπε, προειδοποιώντας ότι η στενή ενσωμάτωση της Αυστρίας στην ευρύτερη ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας καθιστά δύσκολο να πούμε πόσο θα αυξηθεί το κόστος.

Παρά τη σύνδεσή του με το καθαρό δίκτυο της Αυστρίας, το κέντρο δεδομένων Κρόνστορφ δεν θα είναι απαλλαγμένο από άνθρακα. Τα σχέδια της Google προβλέπουν την εγκατάσταση τεράστιων γεννητριών ντίζελ για να διατηρείται το κέντρο δεδομένων σε λειτουργία σε περίπτωση διακοπής ρεύματος. Αν και οι διακοπές ρεύματος είναι σπάνιες στην Αυστρία, οι γεννήτριες θα πρέπει να ενεργοποιούνται τακτικά για δοκιμαστικές λειτουργίες, σημειώνει η Γκρούμπερ.

Πρώτα η Ευρώπη

Υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τον οποίο οι Αυστριακοί ακτιβιστές αντιτίθενται στο κέντρο δεδομένων του Κρόνστορφ: η Google είναι μια αμερικανική εταιρεία.

Αν κάνατε μια αναζήτηση στην Google για το πού να χτίσετε ένα κέντρο δεδομένων στην Αυστρία, λέει ο Μύλνερ, τα περίχωρα του Κρόνστορφ θα κατατάσσονταν ανάμεσα στα κορυφαία αποτελέσματα: μια επίπεδη πεδιάδα για τα κτίρια, διαθέσιμο νερό ποταμού για την ψύξη του χώρου και ένας τεράστιος υποσταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προ των πυλών.

Γιατί λοιπόν, αναρωτιέται, δεν παραχωρήθηκε αυτό τουλάχιστον σε μια ευρωπαϊκή εταιρεία; «

Η Google λέει ότι το έργο της θα δημιουργήσει περίπου 100 θέσεις εργασίας. Ωστόσο, οι ακτιβιστές επιμένουν ότι το κέντρο δεδομένων θα στέλνει τα κέρδη πίσω στις ΗΠΑ και δεν θα ωφελήσει την τοπική οικονομία.

Το αυστριακό υπουργείο Οικονομίας επιμένει ότι εταιρείες όπως η Google μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στην περιοχή μέσω επενδύσεων, συμβάσεων για τοπικές επιχειρήσεις και υποδομών cloud και τεχνητής νοημοσύνης υψηλής απόδοσης» .

Ενώ τα ζητήματα σχετικά με την ενέργεια και το περιβάλλον πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά, προσθέτει το υπουργείο, η «γενική απόρριψη τέτοιων έργων δεν δικαιολογείται».

Δεδομένου ότι οι κατασκευαστικές εργασίες στο Κρόνστορφ βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, η Γκρούμπερ πιστεύει ότι είναι μη ρεαλιστικό να προσπαθήσει να σταματήσει εντελώς το έργο. Τόσο η ίδια, όσο και ο Μίλνερ στοχεύουν να εμποδίσουν την επέκταση — τη δεύτερη φάση που θα τριπλασιάσει την κατανάλωση ενέργειας του κέντρου δεδομένων.

Ελπίζει ότι η διαμαρτυρία τους θα χρησιμεύσει ως προειδοποίηση για άλλους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς. Ήδη, οι ακτιβιστές προετοιμάζονται να αγωνιστούν ενάντια σε νέα έργα στα ανατολικά της χώρας.

Πηγή: Politico