Χαμηλότερες από τις ονομαστικές αναμένεται να είναι οι τελικές αυξήσεις που θα δουν «στην τσέπη» χιλιάδες συνταξιούχοι από την 1η Ιανουαρίου 2027. Παρότι το βασικό σενάριο εισοδηματικής πολιτικής προβλέπει αύξηση 2,6% στα μικτά ποσά των συντάξεων, η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας μπορεί να περιορίσει το καθαρό όφελος.
Με άλλα λόγια, η αύξηση στις μικτές αποδοχές θα είναι ονομαστικά 2,6%, όμως το ποσό που θα καταλήγει κάθε μήνα στον τραπεζικό λογαριασμό των δικαιούχων ενδέχεται να είναι μικρότερο. Η διαφορά θα προκύψει από την αυξημένη παρακράτηση φόρου εισοδήματος, καθώς τα φορολογικά κλιμάκια και το αφορολόγητο όριο δεν θα μεταβληθούν ανάλογα με τον πληθωρισμό.
Πώς επηρεάζονται οι αυξήσεις στις συντάξεις
Η αύξηση της σύνταξης δεν υπολογίζεται μόνο στο τελικό καθαρό ποσό. Αρχικά εφαρμόζεται στο μικτό ποσό και στη συνέχεια αφαιρούνται οι προβλεπόμενες κρατήσεις, όπως η εισφορά για υγειονομική περίθαλψη και ο φόρος εισοδήματος.
Όταν αυξάνεται η μικτή σύνταξη, αυξάνεται παράλληλα και η κράτηση για περίθαλψη. Το ποσό που απομένει αποτελεί τη φορολογητέα βάση για τον υπολογισμό της παρακράτησης φόρου. Σε αρκετές περιπτώσεις, η αύξηση αυτή μπορεί να οδηγήσει τη σύνταξη σε υψηλότερο φορολογικό κλιμάκιο, όπου εφαρμόζεται μεγαλύτερος συντελεστής.
Έτσι, ένα μέρος της ονομαστικής αύξησης δεν καταλήγει τελικά στον συνταξιούχο, αλλά επιστρέφει στο Δημόσιο μέσω της Εφορίας. Το αποτέλεσμα είναι η πραγματική αύξηση στην τσέπη να υπολείπεται του 2,6%, ιδιαίτερα για όσους βρίσκονται κοντά ή πάνω από τα όρια των φορολογικών κλιμακίων.
Παράλληλα, συνταξιούχοι που σήμερα βρίσκονται κάτω από το αφορολόγητο όριο μπορεί, μετά την αύξηση, να υπαχθούν για πρώτη φορά σε μηνιαία παρακράτηση φόρου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το καθαρό όφελος περιορίζεται ακόμη περισσότερο.
Πότε η αύξηση 2,6% περνά σχεδόν ολόκληρη στην τσέπη
Για τους χαμηλοσυνταξιούχους, των οποίων το ετήσιο εισόδημα παραμένει κάτω από το αφορολόγητο όριο των 8.632 ευρώ, η ονομαστική αύξηση αναμένεται να μεταφερθεί σχεδόν αυτούσια στο καθαρό ποσό.
Το όριο αυτό αντιστοιχεί περίπου σε μηνιαία σύνταξη ύψους 720 ευρώ, ανάλογα με τις κρατήσεις και τα επιμέρους χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης. Όσοι λαμβάνουν ποσά χαμηλότερα από αυτό το επίπεδο δεν επιβαρύνονται, σύμφωνα με τα συγκεκριμένα δεδομένα, με πρόσθετη μηνιαία παρακράτηση φόρου εισοδήματος εξαιτίας της αύξησης.
Αντίθετα, για όσους κινούνται πάνω από τη συγκεκριμένη «ζώνη», η φορολογική επιβάρυνση ενεργοποιείται ή αυξάνεται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα η καθαρή αύξηση να είναι μικρότερη από τη μικτή. Η τελική διαφορά εξαρτάται από το ύψος της σύνταξης, τις υγειονομικές κρατήσεις και το φορολογικό κλιμάκιο στο οποίο εντάσσεται ο κάθε δικαιούχος.
Παραδείγματα για τις καθαρές αυξήσεις των συντάξεων
Τα παρακάτω παραδείγματα αποτυπώνουν τη διαφορά ανάμεσα στη μικτή και την καθαρή αύξηση:
| Μικτή σύνταξη έως 31/12/2026 | Καθαρή σύνταξη έως 31/12/2026 | Νέα μικτή σύνταξη | Μικτή αύξηση | Νέα καθαρή σύνταξη | Καθαρή αύξηση | Ποσοστό καθαρής αύξησης |
|—:|—:|—:|—:|—:|—:|—:|
| 600 € | 564,00 € | 615,60 € | 15,60 € | 578,66 € | 14,66 € | 2,60% |
| 645 € | 606,30 € | 661,77 € | 16,77 € | 622,06 € | 15,76 € | 2,60% |
| 735 € | 690,90 € | 754,11 € | 19,11 € | 708,86 € | 17,96 € | 2,60% |
| 780 € | 731,96 € | 800,28 € | 20,28 € | 749,31 € | 17,35 € | 2,37% |
| 870 € | 808,95 € | 892,62 € | 22,62 € | 828,30 € | 19,35 € | 2,39% |
| 915 € | 844,50 € | 938,79 € | 23,79 € | 862,39 € | 17,89 € | 2,12% |
| 960 € | 878,34 € | 984,96 € | 24,96 € | 897,11 € | 18,77 € | 2,14% |
| 1.050 € | 946,02 € | 1.077,30 € | 27,30 € | 966,29 € | 20,28 € | 2,14% |
| 1.140 € | 1.012,26 € | 1.169,64 € | 29,64 € | 1.033,99 € | 21,73 € | 2,15% |
| 1.185 € | 1.045,26 € | 1.215,81 € | 30,81 € | 1.067,85 € | 22,59 € | 2,16% |
| 1.230 € | 1.078,25 € | 1.262,98 € | 31,98 € | 1.101,70 € | 23,45 € | 2,17% |
| 1.275 € | 1.111,25 € | 1.308,15 € | 33,15 € | 1.135,55 € | 24,31 € | 2,19% |
Για παράδειγμα, σε μικτή σύνταξη 780 ευρώ, η ονομαστική αύξηση ανέρχεται σε 20,28 ευρώ. Ωστόσο, η καθαρή σύνταξη αυξάνεται κατά 17,35 ευρώ, με το ποσοστό της πραγματικής αύξησης να περιορίζεται στο 2,37%.
Σε υψηλότερα ποσά, η απόκλιση εξακολουθεί να είναι εμφανής. Μικτή σύνταξη 915 ευρώ αυξάνεται κατά 23,79 ευρώ, όμως η καθαρή αύξηση περιορίζεται στα 17,89 ευρώ. Το πραγματικό ποσοστό ανόδου διαμορφώνεται έτσι στο 2,12%, χαμηλότερα από το ονομαστικό 2,6%.
Τι σημαίνει η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας
Η μη αναπροσαρμογή του αφορολόγητου ορίου και των υπόλοιπων φορολογικών κλιμακίων σημαίνει ότι τα όρια παραμένουν σταθερά, ακόμη και όταν αυξάνονται οι ονομαστικές αποδοχές. Επομένως, η ίδια αύξηση μπορεί να έχει διαφορετικό αποτέλεσμα ανάλογα με το ύψος της σύνταξης.
Οι χαμηλότερες συντάξεις επηρεάζονται λιγότερο, ενώ οι συντάξεις που βρίσκονται κοντά στα φορολογικά όρια αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη επιβάρυνση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και μια σχετικά μικρή αύξηση μπορεί να ενεργοποιήσει φόρο ή να αυξήσει την ήδη υπάρχουσα παρακράτηση.
Το τελικό ποσό που θα λάβει κάθε συνταξιούχος θα εξαρτηθεί από τα ακριβή μικτά ποσά, τις κρατήσεις περίθαλψης, την οικογενειακή κατάσταση και τα υπόλοιπα στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισμό του φόρου.
Συμπερασματικά, η ονομαστική αύξηση 2,6% στις συντάξεις δεν θα περάσει σε όλες τις περιπτώσεις ολόκληρη στο καθαρό ποσό. Για αρκετούς δικαιούχους, η Εφορία θα παρακρατήσει μέρος της αύξησης, με αποτέλεσμα το πραγματικό όφελος «στην τσέπη» να είναι μικρότερο. Η ακριβής εικόνα θα προκύψει από το νέο εκκαθαριστικό, όμως τα παραδείγματα δείχνουν ήδη ότι οι καθαρές αυξήσεις των συντάξεων θα διαφέρουν αισθητά από τις ονομαστικές.
