Τέλος στις περικοπές που απειλούσαν χιλιάδες δικαιούχους βάζει η νέα ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας για τις συντάξεις χηρείας, αλλάζοντας μια κρίσιμη πρόβλεψη που μέχρι σήμερα δημιουργούσε μεγάλη ανασφάλεια μετά τη συμπλήρωση τριετίας από τον θάνατο του ασφαλισμένου. Με βάση τη ρύθμιση που έχει συνδεθεί με την παρέμβαση της κυρίας Κεραμέως, οι δικαιούχοι διατηρούν το 70% της σύνταξης του θανόντος και απαλλάσσονται από τον φόβο αναδρομικών απαιτήσεων που θα μπορούσαν να «επιστρέψουν» χρήματα πίσω στο κράτος.
Η αλλαγή αφορά ευθέως τις συντάξεις χηρείας όπως αυτές χορηγούνται με βάση το καθεστώς του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016) και στοχεύει να διορθώσει μια στρέβλωση: το ενδεχόμενο η σύνταξη λόγω θανάτου να πέφτει στο μισό (από 70% στο 35%) μετά την τριετία, ανάλογα με τις προϋποθέσεις. Πλέον, η «κόφτρα» της τριετίας καταργείται, επαναφέροντας σταθερότητα για νοικοκυριά που έχουν ήδη δοκιμαστεί οικονομικά.
Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει με τη ρύθμιση Κεραμέως
Η βασική αλλαγή είναι ξεκάθαρη: καταργείται η μείωση της σύνταξης λόγω θανάτου μετά τη συμπλήρωση τριών ετών. Αυτό σημαίνει ότι όσοι λαμβάνουν σύνταξη χηρείας θα συνεχίσουν να εισπράττουν το 70% της σύνταξης του θανόντος και δεν θα οδηγούνται στο 35%, όπως μπορούσε να συμβεί μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, η ρύθμιση «κλείνει» και ένα ακόμα μέτωπο που είχε προκαλέσει ανησυχία: τυχόν αναδρομικές απαιτήσεις που σχετίζονται με αυτές τις περικοπές διαγράφονται. Με απλά λόγια, ακόμη και αν υπήρχε κίνδυνος να ζητηθούν πίσω ποσά (λόγω εφαρμογής της περικοπής εκ των υστέρων), πλέον αυτός ο κίνδυνος απομακρύνεται.
Τέλος, διατηρείται και μια σημαντική πρόβλεψη για όσους λαμβάνουν περισσότερες παροχές: συνεχίζεται η καταβολή δύο εθνικών συντάξεων, όταν αυτές προκύπτουν από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα. Πρόκειται για σημείο-κλειδί για περιπτώσεις όπου ο επιζών σύζυγος έχει τη δική του σύνταξη και παράλληλα δικαιούται σύνταξη χηρείας.
Ποιοι ωφελούνται περισσότερο από τις αλλαγές
Οι δικαιούχοι που «βλέπουν» άμεσο όφελος από τη νέα ρύθμιση για τις συντάξεις χηρείας χωρίζονται ουσιαστικά σε δύο μεγάλες ομάδες:
1) Περισσότεροι από 200.000 χήρες και χήροι που είχαν συμπληρώσει ή πρόκειται να συμπληρώσουν την τριετία και κινδύνευαν να δουν τη σύνταξή τους να μειώνεται. Αυτοί πλέον διατηρούν το ποσό τους χωρίς την απειλή περικοπής.
2) Περισσότεροι από 50.000 δικαιούχοι που είχαν ήδη υποστεί μείωση. Για αυτούς, η ρύθμιση σημαίνει επαναφορά της σύνταξης στο προηγούμενο επίπεδο, δηλαδή πριν την εφαρμογή της περικοπής.
Στην πράξη, η παρέμβαση αφορά επίσης:
– όσους κινδύνευαν να τους ζητηθούν αναδρομικά ποσά,
– όσους λαμβάνουν προσωπική σύνταξη (δική τους) και ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας,
– όσους είχαν μπει σε καθεστώς αβεβαιότητας ως προς το τι θα γίνει «μόλις περάσουν τα τρία χρόνια».
Παραδείγματα για να γίνει κατανοητό τι σημαίνει στην πράξη
Για πολλούς, οι αριθμοί κάνουν τη διαφορά πιο χειροπιαστή από οποιαδήποτε νομική διατύπωση. Ακολουθούν χαρακτηριστικά παραδείγματα που δείχνουν πώς επηρεάζονται οι συντάξεις χηρείας.
Παράδειγμα 1: Δικαιούχος πριν από την τριετία
Ένας συνταξιούχος λαμβάνει σύνταξη χηρείας 700 ευρώ. Μέχρι σήμερα υπήρχε ο κίνδυνος, μετά τη συμπλήρωση τριετίας, να μειωθεί στα 350 ευρώ, δηλαδή στο 50% του ποσού που ελάμβανε. Με τη νέα ρύθμιση, αυτό το σενάριο δεν ισχύει: ο δικαιούχος συνεχίζει να λαμβάνει 700 ευρώ, χωρίς «σπάσιμο» της σύνταξης.
Παράδειγμα 2: Δικαιούχος που είχε ήδη περικοπεί
Σε άλλη περίπτωση, δικαιούχος είχε ήδη δει τη σύνταξη χηρείας να μειώνεται από 700 σε 350 ευρώ. Με τη νέα διάταξη, η σύνταξη επανέρχεται στο προηγούμενο επίπεδο, δηλαδή ξανά στα 700 ευρώ, διορθώνοντας στην πράξη το αποτέλεσμα της προηγούμενης εφαρμογής.
Παράδειγμα 3: Αναδρομικά που δεν θα ζητηθούν
Δικαιούχος που δεν είχε ακόμη υποστεί περικοπή, αλλά υπήρχε φόβος να του καταλογιστούν αναδρομικά (αν θεωρούνταν ότι έπρεπε να είχε εφαρμοστεί η μείωση νωρίτερα), με τη νέα ρύθμιση δεν θα οφείλει κανένα ποσό. Αυτό αφαιρεί έναν παράγοντα που συχνά λειτουργούσε ως «οικονομική απειλή» για οικογένειες με περιορισμένο εισόδημα.
Παράδειγμα 4: Δύο εθνικές συντάξεις
Συνταξιούχος που λαμβάνει τη δική του σύνταξη και επιπλέον σύνταξη χηρείας, θα συνεχίσει να λαμβάνει δύο εθνικές συντάξεις, εφόσον προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα. Έτσι αποφεύγονται αδικίες σε περιπτώσεις όπου οι δύο παροχές δεν «πατάνε» στην ίδια ασφαλιστική βάση.
Γιατί γίνεται τώρα η παρέμβαση
Σύμφωνα με όσα έχουν αναφερθεί από την κυρία Κεραμέως, η παρέμβαση καθίσταται εφικτή σε δημοσιονομικό επίπεδο, καθώς καταγράφεται υπέρβαση εσόδων κατά 517 εκατ. ευρώ στο α’ τετράμηνο (Ιανουάριος – Απρίλιος). Η υπέρβαση αυτή αποδίδεται στη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας και στη βελτίωση της εισπραξιμότητας, σε σχέση με τον στόχο του μεσοπρόθεσμου προγράμματος.
