Η τουρκική αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη 45 υπόπτων στο πλαίσιο μιας μεγάλης και συνεχώς διευρυνόμενης έρευνας για τη λειτουργία επενδυτικών κεφαλαίων. Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις αγορές, καθώς αφορά 131 κεφάλαια που διαχειρίζονται επτά εταιρείες, με συνολικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία υπολογίζεται ότι ανέρχονται περίπου στα 17 δισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας, Μεχμέτ Σιμσέκ, διέψευσε κατηγορηματικά τις φήμες ότι εξετάζει το ενδεχόμενο παραίτησής του εξαιτίας της κρίσης. Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις στην οικονομική σταθερότητα, ενώ οι αρχές συνεχίζουν να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν τα επίμαχα επενδυτικά κεφάλαια.
Οι συλλήψεις και η έρευνα για τα επενδυτικά κεφάλαια
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκουρλέκ ανακοίνωσε ότι οι εισαγγελικές αρχές διερευνούν συνολικά 76 υπόπτους. Από αυτούς, 45 έχουν ήδη συλληφθεί, όπως ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X. Η έρευνα επικεντρώνεται στις δραστηριότητες επτά εταιρειών που διαχειρίζονταν 131 επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία πλέον έχουν τεθεί σε διαδικασία εκκαθάρισης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκεται και ο Ερκάν Κιλιμτζί, πρώην αναπληρωτής διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Τουρκίας. Η εμπλοκή ενός πρώην ανώτατου τραπεζικού στελέχους προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην υπόθεση και ενισχύει τις ανησυχίες για πιθανές παρατυπίες στη διαχείριση των κεφαλαίων.
Ο Γκουρλέκ δήλωσε επίσης ότι οι αρχές έχουν προχωρήσει στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων προσώπων που είτε ήταν ιδιοκτήτες είτε συμμετείχαν στη διοίκηση των επενδυτικών κεφαλαίων. Η απόφαση αφορά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, και στενά συγγενικά πρόσωπα των εμπλεκομένων. Τα κεφάλαια έχουν τεθεί υπό εκκαθάριση, ενώ οι δικαστικές αρχές προσπαθούν να αποσαφηνίσουν τις οικονομικές συναλλαγές και τις πιθανές ευθύνες κάθε υπόπτου.
Πώς ξέσπασε η οικονομική κρίση
Η κρίση άρχισε να εκδηλώνεται στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς της Τουρκίας, γνωστή ως SPK, τροποποίησε τους κανόνες που διέπουν τη λειτουργία των επενδυτικών κεφαλαίων. Με βάση τις νέες κατευθυντήριες γραμμές, τα κεφάλαια δεν μπορούσαν πλέον να επενδύουν το σύνολο των περιουσιακών τους στοιχείων σε μία μόνο μετοχή. Αντίθετα, υποχρεώθηκαν να διαφοροποιήσουν τις τοποθετήσεις τους, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος για τους επενδυτές.
Η αλλαγή αυτή οδήγησε τα αμοιβαία κεφάλαια σε μαζικές πωλήσεις μετοχών, καθώς προσπαθούσαν να συμμορφωθούν με το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Η εξέλιξη προκάλεσε αναστάτωση στην αγορά και ενίσχυσε την ανησυχία των επενδυτών. Πολλοί κάτοχοι μεριδίων επιχείρησαν να ρευστοποιήσουν τις επενδύσεις τους, αυξάνοντας την πίεση στα κεφάλαια και στις εταιρείες που τα διαχειρίζονταν.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε την περασμένη εβδομάδα, όταν αρκετές εταιρείες παραδέχθηκαν ότι δεν ήταν σε θέση να ικανοποιήσουν τα αιτήματα εξαγοράς των επενδυτών. Η αδυναμία καταβολής των χρημάτων προκάλεσε κύμα πανικού και συνέβαλε στην απότομη πτώση του χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης.
Μία ημέρα αργότερα, η SPK ανακοίνωσε ότι και τα 131 επενδυτικά κεφάλαια τέθηκαν σε εκκαθάριση. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η κρίση έχει επηρεάσει περισσότερους από 455.000 ιδιώτες επενδυτές, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος των κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών της υπόθεσης.
Ο υπουργός Οικονομικών διαψεύδει τις φήμες
Η αναστάτωση στις αγορές και οι συλλήψεις τροφοδότησαν σενάρια σχετικά με την πολιτική διαχείριση της κρίσης. Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι φήμες ότι ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ σχεδίαζε να παραιτηθεί, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αβεβαιότητα στις αγορές και να επιβαρύνει την εικόνα της τουρκικής οικονομίας.
Ο ίδιος, ωστόσο, απέρριψε τα σχετικά δημοσιεύματα. «Οι ισχυρισμοί που κυκλοφορούν σχετικά με την παραίτησή μου είναι αβάσιμοι», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X αργά την Πέμπτη. Πρόσθεσε ότι το κοινό δεν θα πρέπει να δίνει σημασία σε φήμες που, όπως υποστήριξε, έχουν στόχο να υπονομεύσουν την οικονομική σταθερότητα της χώρας.
Η έρευνα για το οικονομικό σκάνδαλο στην Τουρκία βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία σχετικά με τη διαχείριση των κεφαλαίων, τις συναλλαγές των εμπλεκομένων και τις πιθανές ευθύνες τους. Με εκατοντάδες χιλιάδες επενδυτές να έχουν επηρεαστεί και περιουσιακά στοιχεία δισεκατομμυρίων να βρίσκονται υπό έλεγχο, οι επόμενες κινήσεις των δικαστικών και εποπτικών αρχών θα είναι κρίσιμες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην τουρκική αγορά.
