Ο Γιάννης Στουρνάρας προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν πρέπει να αγνοήσει τους κινδύνους μιας νέας ανόδου του πληθωρισμού, ιδιαίτερα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης. Παράλληλα, όμως, υπογραμμίζει ότι οι αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική θα πρέπει να λαμβάνονται με ψυχραιμία και βάσει των διαθέσιμων οικονομικών στοιχείων.
Σε συνέντευξή του στο Bloomberg, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ αναφέρθηκε στην ανθεκτικότητα που έχει επιδείξει μέχρι σήμερα η οικονομία της Ευρωζώνης. Όπως σημείωσε, θετικό είναι το γεγονός ότι δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής έντονες δευτερογενείς επιπτώσεις από τον πληθωρισμό, όπως σημαντικές αυξήσεις μισθών που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν έναν νέο κύκλο ανατιμήσεων.
Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας τόνισε ότι αυτή η εικόνα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. «Βλέπουμε διαδοχικά σοκ από την πλευρά της προσφοράς και δεν μπορούμε απλώς να τα αγνοούμε», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι οι πιέσεις στην οικονομία παραμένουν σύνθετες. Την ίδια στιγμή, η ζήτηση εξακολουθεί να είναι ισχυρή, ενισχυμένη από τη δημοσιονομική επέκταση και την έντονη αύξηση των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
«Πρέπει να παραμείνουμε σε επαγρύπνηση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Στουρνάρας από το Δουβλίνο, όπου συμμετείχε σε συνάντηση Ευρωπαίων υπουργών Οικονομικών και κεντρικών τραπεζιτών.
Νέα αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ παραμένει στο τραπέζι
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εξετάζουν ποια πρόσθετα μέτρα μπορεί να χρειαστούν, ώστε ο πληθωρισμός, ο οποίος εξακολουθεί να κινείται πάνω από το 3%, να επιστρέψει στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%. Μετά τις δύο αυξήσεις του κόστους δανεισμού από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η συζήτηση για την επόμενη κίνηση της κεντρικής τράπεζας παραμένει ανοιχτή.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η απροσδόκητα ισχυρή πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης παρέχει στην ΕΚΤ περιθώριο για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και εκείνοι που προειδοποιούν ότι μια σημαντικά αυστηρότερη νομισματική πολιτική θα μπορούσε να επιβαρύνει την ανάπτυξη και να περιορίσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Ο Γιάννης Στουρνάρας δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Οκτώβριο. Όπως δήλωσε, εάν παρατηρηθεί νέα έξαρση του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο ή εάν η αύξηση του ενεργειακού κόστους οδηγήσει την οικονομία σαφώς προς το δυσμενές σενάριο, τότε μια νέα παρέμβαση θα μπορούσε να εξεταστεί.
«Εάν υπάρξει έξαρση του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο ή αύξηση του ενεργειακού κόστους που μας οδηγήσει σαφώς προς το δυσμενές σενάριο, δεν μπορεί να αποκλειστεί αύξηση των επιτοκίων τον Οκτώβριο», δήλωσε. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ δεν θα πρέπει να κινηθεί βιαστικά.
«Αν όμως υπάρχει κάποια αμφιβολία, δεν θα κάνουμε τίποτα και θα περιμένουμε τον επόμενο γύρο προβλέψεων. Δεν υπάρχει λόγος να βιαστούμε να αναλάβουμε δράση», πρόσθεσε.
Οι εκτιμήσεις των αγορών για τις επόμενες κινήσεις
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει επισημάνει ότι μια αύξηση στις τιμές ενέργειας δεν οδηγεί αυτόματα σε υψηλότερα επιτόκια. Η τελική απόφαση, όπως έχει γίνει σαφές, θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση των πιέσεων, καθώς και από την επίδρασή τους στις προσδοκίες για τον πληθωρισμό.
Παρά τη συγκεκριμένη τοποθέτηση, άλλα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ που μίλησαν στο Bloomberg άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων. Οι αγορές προεξοφλούν μια τρίτη αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης τον επόμενο μήνα, στο 2,75%.
Στη συνέχεια, οι επενδυτές αναμένουν τουλάχιστον δύο ακόμη αυξήσεις, έως ότου ο πληθωρισμός τεθεί υπό μεγαλύτερο έλεγχο. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι εμφανίζονται λιγότερο βέβαιοι ότι θα απαιτηθεί τόσο μεγάλη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Η βασική αβεβαιότητα αφορά το κατά πόσο η οικονομία της Ευρωζώνης μπορεί να διατηρήσει τον ρυθμό ανάπτυξής της υπό το βάρος υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.
Το ευμετάβλητο οικονομικό περιβάλλον
Ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε το σημερινό περιβάλλον ιδιαίτερα ευμετάβλητο και υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να παρακολουθεί στενά κάθε νέα ένδειξη από την οικονομία. Εάν τα στοιχεία δείξουν ότι η ανθεκτικότητα δεν διατηρείται ή ότι ο ρυθμός οικονομικής δραστηριότητας επιβραδύνεται, τότε, όπως είπε, θα υπάρχει λόγος για παύση των αυξήσεων.
«Εάν τα στοιχεία για την οικονομία δείξουν ότι η ανθεκτικότητα δεν διατηρείται ή ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας επιβραδύνεται, θεωρώ ότι αυτό θα ήταν λόγος να μην αυξήσουμε τα επιτόκια και να κάνουμε παύση», ανέφερε.
Παράλληλα, μια ενδεχόμενη συμφωνία στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να μεταβάλει γρήγορα τις ισορροπίες στις αγορές ενέργειας. Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, μειώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και περιορίζοντας την ανάγκη για νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Τέλος, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος σχολίασε θετικά την απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για τα επιτόκια. Όπως σημείωσε, η στάση της Fed ενισχύει την αξιοπιστία της ίδιας, αλλά και της παγκόσμιας νομισματικής πολιτικής, δεδομένου του κεντρικού ρόλου που διαδραματίζουν η αμερικανική κεντρική τράπεζα και το δολάριο.
