Το χρηματιστήριο της Τουρκίας βρέθηκε στο επίκεντρο μιας μεγάλης χρηματοπιστωτικής αναταραχής, μετά τις μαζικές εκροές κεφαλαίων από επενδυτικά funds και τις συλλήψεις κορυφαίων στελεχών του χρηματοοικονομικού κλάδου. Η ένταση των εξελίξεων οδήγησε σε απότομες απώλειες, με πολλές μετοχές να καταγράφουν πτώση που πλησίασε το ημερήσιο όριο του 10%, ενώ οι τουρκικές αρχές επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις και να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Η συνεδρίαση της Παρασκευής 18 Σεπτεμβρίου 2026 παρουσίασε σημάδια σταθεροποίησης σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες. Ωστόσο, η εικόνα παρέμεινε ιδιαίτερα εύθραυστη, καθώς δεκάδες μετοχές μικρότερων επιχειρήσεων συνέχισαν να υποχωρούν απότομα, παρά την ενίσχυση του βασικού χρηματιστηριακού δείκτη και του τραπεζικού κλάδου.
Η εικόνα στη συνεδρίαση
Ο δείκτης Borsa Istanbul 100, γνωστός ως BIST 100, περιόρισε τις απώλειές του σε σύγκριση με τα μέσα της εβδομάδας, αλλά εξακολουθούσε να κινείται πτωτικά. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης έχασε περισσότερες από 200 μονάδες, καταγράφοντας πτώση περίπου 1,6%.
Παράλληλα, ο δείκτης των τραπεζών κινήθηκε ανοδικά, γεγονός που έδωσε μια προσωρινή ανάσα στην αγορά. Η άνοδος αυτή, ωστόσο, δεν ήταν αρκετή για να αντισταθμίσει τις μεγάλες απώλειες σε αρκετές εταιρείες μικρής και μεσαίας κεφαλαιοποίησης. Η διαφοροποίηση μεταξύ των βασικών δεικτών και των επιμέρους μετοχών αποτυπώνει το μέγεθος της αβεβαιότητας που επικρατεί στο χρηματιστήριο της Τουρκίας.
Η αναταραχή ξεκίνησε μετά τις μαζικές εκροές από συγκεκριμένα funds, συνολικού ύψους περίπου 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg. Οι εξελίξεις προκάλεσαν έντονες ανησυχίες για τη ρευστότητα, την αποτίμηση ορισμένων τίτλων και τη λειτουργία της αγοράς επενδυτικών κεφαλαίων.
Συλλήψεις και περιοριστικά μέτρα
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι τουρκικές αρχές προχώρησαν στη σύλληψη κορυφαίων στελεχών του χρηματοοικονομικού και επενδυτικού κλάδου. Παράλληλα, σε άλλα πρόσωπα επιβλήθηκε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, σύμφωνα με ανακοίνωση της εισαγγελίας που εκδόθηκε την Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου.
Μεταξύ των συλληφθέντων περιλαμβάνονται ο πρόεδρος της Pusula Portfoy Yonetimi, Muhammed Yariz, ο επιχειρηματίας Altug Kumova, πρόεδρος της Destek Holding, καθώς και ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Tera Portfoy Yonetimi, Ibrahim Bekci. Συνελήφθη επίσης ο πρόεδρος της Hedef Holding, Namik Kemal Gokalp.
Ταυτόχρονα, ταξιδιωτική απαγόρευση επιβλήθηκε στον πρόεδρο της Tera Holding, Emre Tezmen, στον Serdar Turhan της Pusula Holding, στον πρόεδρο της Bulls Yatirim Menkul Degerler, Kemal Akkaya, και στον πρόεδρο της Lydia Holding, Enver Cevik.
Οι ενέργειες των αρχών συνδέονται με έρευνα για πιθανή χειραγώγηση μετοχών και για τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκαν οι μαζικές εκροές κεφαλαίων. Οι αρμόδιες αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι θα επιβληθούν ποινικές και διοικητικές κυρώσεις σε όσους διαπιστωθεί ότι παραβίασαν τη νομοθεσία.
Εκκαθάριση 130 funds
Την Πέμπτη, οι τουρκικές αρχές διέταξαν την εκκαθάριση 130 funds που διαχειρίζονται επτά εταιρείες χαρτοφυλακίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα funds των Tera Portfoy και Pusula Portfoy Yonetimi.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις των ρυθμιστικών αρχών, τα funds των δύο εταιρειών αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 70% του συνολικού αριθμού funds που τέθηκαν στο στόχαστρο. Η εκκαθάριση εντάσσεται σε μια σειρά μέτρων που έχουν στόχο να περιορίσουν την αστάθεια και να αποτρέψουν τη μετάδοση της κρίσης σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι συνολικές επενδύσεις στα funds που τέθηκαν σε εκκαθάριση ανέρχονται σε περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ περισσότεροι από 350.000 επενδυτές επηρεάζονται άμεσα από τις εξελίξεις. Το μέγεθος της έκθεσης δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις αρχές, οι οποίες καλούνται να διασφαλίσουν την ομαλή διαδικασία ρευστοποίησης και την προστασία των επενδυτών.
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η Tera, εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων που ιδρύθηκε από τον Emre Tezmen και διαχειρίζεται περίπου 15 δισεκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία είχε προκαλέσει συζητήσεις στους οικονομικούς κύκλους της Κωνσταντινούπολης, εξαιτίας αποδόσεων που θεωρήθηκαν ιδιαίτερα υψηλές σε σχέση με τα συνηθισμένα δεδομένα της αγοράς. Το βασικό της fund φέρεται να κατέγραψε απόδοση άνω του 66% σε διάστημα τριών ετών.
Οι απώλειες και τα μέτρα στήριξης
Κατά τη συνεδρίαση της Πέμπτης, από τις περίπου 550 εισηγμένες εταιρείες, οι 367 σημείωσαν πτώση. Περίπου 170 μετοχές υποχώρησαν κατά 5% ή περισσότερο, ενώ αρκετοί τίτλοι πλησίασαν το ημερήσιο όριο απωλειών του 10%.
Η Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας χαρακτήρισε τα προβλήματα «προσωρινά και διαχειρίσιμα», έπειτα από έκτακτη συνεδρίαση με τη συμμετοχή του υπουργείου Οικονομικών. Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας ανακοίνωσε, από την πλευρά της, μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας στην αγορά και προανήγγειλε προσαρμογές στα όρια δανεισμού των τραπεζών.
Το Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς ανακοίνωσε επίσης ότι θα ρευστοποιήσει περισσότερα από 100 funds που διαχειρίζονται οι Tera και Pusula, καθώς και πέντε ακόμη funds. Παράλληλα, επέβαλε κυρώσεις σε διευθυντικά στελέχη των δύο εταιρειών, επικαλούμενο πιθανή χειραγώγηση μετοχών εταιρειών όπως οι Katilimevim, Gundogdu και Destek Finans Faktoring.
Εύθραυστη η σταθεροποίηση
Η αρχική αντίδραση της αγοράς στις αποφάσεις των αρχών ήταν θετική. Ο BIST 100 παρουσίασε σταθεροποιητικές τάσεις, έπειτα από τρεις ημέρες έντονων ρευστοποιήσεων που είχαν οδηγήσει τον δείκτη αναφοράς σε απώλειες σχεδόν 10%. Ο δείκτης των τραπεζών κατέγραψε άνοδο έως και 9,4%, ενώ ο BIST 100 έκλεισε την Πέμπτη με κέρδη περίπου 3%.
Ωστόσο, η γενικότερη εικόνα παρέμεινε ανησυχητική. Η άνοδος των βασικών δεικτών δεν συνοδεύτηκε από ουσιαστική ανάκαμψη στο σύνολο της αγοράς, καθώς εκατοντάδες μετοχές συνέχισαν να καταγράφουν μεγάλες απώλειες. Το χρηματιστήριο της Τουρκίας εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξημένη μεταβλητότητα, ενώ οι επενδυτές αναμένουν περισσότερες πληροφορίες για την πορεία της έρευνας, την τύχη των funds και τα επόμενα μέτρα των αρχών.
Η κρίση θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο οι τουρκικές αρχές θα καταφέρουν να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη, να διασφαλίσουν τη ρευστότητα και να αποτρέψουν νέες εκροές. Μέχρι τότε, το χρηματιστήριο της Τουρκίας θα παραμείνει σε καθεστώς έντονης επιφυλακής, με τις μεγάλες διακυμάνσεις και την αβεβαιότητα να εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την αγορά.
