Η ελληνική οικονομία περνά σήμερα, Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, από την τελευταία προγραμματισμένη αξιολόγηση της Fitch Ratings για το 2026, με το ενδιαφέρον της αγοράς να επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο βελτίωσης των προοπτικών της χώρας. Η Fitch διατηρεί από τις 8 Μαΐου την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές. Ωστόσο, η πρόσφατη εικόνα από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας πιο θετικής ένδειξης για την ελληνική οικονομία.
Η Citi, σε ανάλυσή της στις 8 Οκτωβρίου, εκτίμησε ότι υπάρχει περιθώριο για αλλαγή των προοπτικών σε θετικές. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι επόμενες αυξήσεις της ίδιας της πιστοληπτικής βαθμολογίας δύσκολα θα πραγματοποιηθούν πριν από το 2027. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για τη σημερινή ανακοίνωση της Fitch Ratings.
Η πιστοληπτική βαθμολογία αποτυπώνει την εκτίμηση του οίκου για την ικανότητα μιας χώρας να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της. Οι προοπτικές, από την άλλη πλευρά, δείχνουν την πιθανή κατεύθυνση της επόμενης απόφασης. Επομένως, μια μεταβολή των προοπτικών από σταθερές σε θετικές δεν θα συνιστούσε άμεση αναβάθμιση, αλλά θα ενίσχυε την πιθανότητα να ακολουθήσει αναβάθμιση στο μέλλον, εφόσον συνεχιστούν οι καλές δημοσιονομικές και αναπτυξιακές επιδόσεις.
Fitch Ratings: Τι περιμένει η αγορά από τη νέα αξιολόγηση
Η αγορά αναμένει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη στάση της Fitch Ratings, καθώς η απόφαση θα ενταχθεί σε μια σειρά αξιολογήσεων που αποτυπώνουν τη βελτίωση της ελληνικής πιστοληπτικής εικόνας, αλλά και τις επιφυλάξεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Η πιο πρόσφατη απόφαση ήρθε στις 23 Οκτωβρίου από τη Standard & Poor’s, η οποία διατήρησε την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι οι οίκοι εξακολουθούν να αξιολογούν προσεκτικά τη δημοσιονομική πρόοδο της χώρας, σταθμίζοντάς την απέναντι στις πιέσεις που δημιουργεί το διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.
Είχαν προηγηθεί πιο θετικές κινήσεις τον Σεπτέμβριο. Η Scope αναβάθμισε την Ελλάδα στη βαθμίδα BBB+, ενώ η Moody’s και η DBRS βελτίωσαν τις προοπτικές της χώρας σε θετικές, διατηρώντας τις αξιολογήσεις τους στις βαθμίδες Baa3 και BBB αντίστοιχα. Με βάση αυτή την εικόνα, μια αντίστοιχη αλλαγή από τη Fitch Ratings θα αποτελούσε ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την επόμενη αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας.
Η αποκλιμάκωση του χρέους παραμένει το ισχυρότερο πλεονέκτημα
Το σημαντικότερο θετικό στοιχείο στον ελληνικό φάκελο είναι η σταθερή υποχώρηση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ. Στις προβλέψεις που παρουσίασε τον Οκτώβριο, η Fitch εκτιμούσε ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα διαμορφωθεί περίπου στο 139% το 2026, θα υποχωρήσει στο 134% το 2027 και θα φτάσει στο 129% το 2028, από 146% το 2025.
Η πορεία αυτή στηρίζεται στη διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων, στην αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας και στη γενικότερη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών. Για τη Fitch, ωστόσο, το κρίσιμο ζητούμενο είναι η συνέχιση αυτής της τάσης τα επόμενα χρόνια. Το ελληνικό χρέος παραμένει σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των χωρών που βρίσκονται στη βαθμίδα BBB, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια εφησυχασμού.
Θετικά αξιολογούνται, επίσης, η μεγάλη μέση διάρκεια αποπληρωμής του χρέους και τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου. Τα χαρακτηριστικά αυτά προσφέρουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας ή υψηλότερου κόστους δανεισμού. Παράλληλα, επιτρέπουν στο Δημόσιο να προχωρά σε πρόωρες αποπληρωμές δανείων, μειώνοντας σταδιακά το κόστος εξυπηρέτησης και τους κινδύνους αναχρηματοδότησης.
Η ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Στην άλλη πλευρά της αξιολόγησης βρίσκονται οι προκλήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, το ενεργειακό κόστος και οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες δημιουργούν ένα σύνθετο περιβάλλον για την ελληνική οικονομία.
Οι πιέσεις αυτές μπορούν να επηρεάσουν την κατανάλωση, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τις επενδυτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων. Κατά συνέπεια, επηρεάζεται και η δυνατότητα της οικονομίας να διατηρήσει υψηλούς και σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης.
Η Fitch Ratings έχει συνδέσει την περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της Ελλάδας με την ενίσχυση των επενδύσεων και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που θα στηρίξουν την ανάπτυξη σε βάθος χρόνου. Ιδιαίτερη σημασία έχει η διατήρηση της επενδυτικής δραστηριότητας μετά την ολοκλήρωση των διαθέσιμων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι να διασφαλίσει ότι οι επενδύσεις θα συνεχίσουν να αυξάνονται και μετά το τέλος της ευρωπαϊκής χρηματοδοτικής στήριξης.
Τι σημαίνει μια πιθανή βελτίωση των προοπτικών
Για το Δημόσιο, μια θετική αλλαγή στις προοπτικές από τη Fitch Ratings θα μπορούσε να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και να συμβάλει στη διαμόρφωση ευνοϊκότερων όρων στις μελλοντικές εκδόσεις ομολόγων. Το όφελος θα μπορούσε να μεταφερθεί σταδιακά και στις επιχειρήσεις, μέσω χαμηλότερου κόστους χρηματοδότησης και βελτιωμένης πρόσβασης στις αγορές.
Ωστόσο, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από την αξιολόγηση της Fitch Ratings. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, οι διεθνείς αποδόσεις, η πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας και το επίπεδο κινδύνου στις παγκόσμιες αγορές.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα αξιολόγηση αποτελεί σημαντικό τεστ για την ελληνική οικονομία. Μια διατήρηση της βαθμίδας BBB με θετικές προοπτικές θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα προόδου, ενώ μια παραμονή στις σταθερές προοπτικές θα υπογράμμιζε την ανάγκη συνέχισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας, των μεταρρυθμίσεων και της αναπτυξιακής προσπάθειας. Η Fitch Ratings αναμένεται, επομένως, να αξιολογήσει όχι μόνο τα σημερινά μεγέθη, αλλά κυρίως την ικανότητα της Ελλάδας να διατηρήσει τη θετική πορεία της τα επόμενα χρόνια.
