Η πίεση από τις τιμές των καυσίμων συνεχίζεται, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και αυξάνοντας το κόστος μετακίνησης για νοικοκυριά και επαγγελματίες.
Οι νέες ανατιμήσεις σε αμόλυβδη βενζίνη και ντίζελ θεωρούνται πλέον πιθανές τις επόμενες ημέρες, καθώς η διεθνής τιμή του πετρελαίου καταγράφει έντονη άνοδο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι επιδοτήσεις για τα καύσιμα επιστρέφουν στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με την κυβέρνηση να εξετάζει μέτρα για τον περιορισμό των επιβαρύνσεων στην αντλία.
Οι διεθνείς εξελίξεις που ανεβάζουν το Brent
Η νέα άνοδος της τιμής του Brent αποδίδεται σε μια σειρά γεωπολιτικών και ενεργειακών εξελίξεων που εντείνουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει η απόρριψη από τον Αμερικανό πρόεδρο της ιρανικής πρότασης για άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας για τη μεταφορά πετρελαίου.
Παράλληλα, οι νέες απειλές των Χούθι κατά πετρελαϊκών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία ενισχύουν τους φόβους για πιθανές διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Την ίδια στιγμή, προβληματισμό προκαλεί και η προοπτική αναστολής των εξαγωγών ντίζελ από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς τη διεθνή αγορά. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει την προσφορά και να ασκήσει πρόσθετες ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το Brent εκτινάχθηκε πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι, ενώ μέσα στον Σεπτέμβριο καταγράφει άνοδο περίπου 18%. Η εξέλιξη αυτή μεταφέρεται σταδιακά στην ευρωπαϊκή και την ελληνική αγορά, όπου οι τιμές των καυσίμων παραμένουν ήδη σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Νέες αυξήσεις σε αμόλυβδη και ντίζελ
Η εβδομάδα ξεκινά με τη μέση τιμή της αμόλυβδης να παραμένει σταθερά πάνω από τα 2,20 ευρώ ανά λίτρο. Το ντίζελ κινείται ακόμη υψηλότερα, ξεπερνώντας τα 2,22 ευρώ το λίτρο, γεγονός που επιβαρύνει ιδιαίτερα τους οδηγούς επαγγελματικών οχημάτων, τις επιχειρήσεις μεταφορών και τους αγρότες.
Η μέση τιμή της αμόλυβδης για τον Σεπτέμβριο διαμορφώνεται περίπου στα 2,15 ευρώ το λίτρο, ενώ αντίστοιχα υψηλές παραμένουν οι τιμές και στο πετρέλαιο κίνησης. Οι παράγοντες της αγοράς και των διυλιστηρίων εκτιμούν ότι οι καταναλωτές ενδέχεται να δουν νέες αυξήσεις τις επόμενες ημέρες, καθώς οι διεθνείς τιμές δεν έχουν αποκλιμακωθεί και το κόστος προμήθειας παραμένει αυξημένο.
Η κατάσταση αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς η άνοδος των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο την καθημερινή μετακίνηση, αλλά και το κόστος μεταφοράς προϊόντων. Ως αποτέλεσμα, ενδέχεται να ενισχυθούν οι πιέσεις στις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών.
Στο επίκεντρο οι επιδοτήσεις για τα καύσιμα
Με τις τιμές να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, οι επιδοτήσεις για τα καύσιμα αποτελούν πλέον βασικό αντικείμενο των κυβερνητικών σχεδιασμών. Για το ντίζελ εξετάζεται επιδότηση απευθείας στην αντλία, ύψους 10 έως 15 λεπτών ανά λίτρο. Σε συνδυασμό με την έκπτωση που παρέχεται από τα διυλιστήρια, η συνολική μείωση θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 20 λεπτά.
Η επιλογή της επιδότησης στην αντλία θεωρείται ότι μπορεί να προσφέρει άμεση και ορατή ανακούφιση στους καταναλωτές, καθώς η μείωση θα αποτυπώνεται απευθείας στην τελική τιμή που πληρώνουν. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχει αναφέρει ότι στόχος είναι η τιμή να μειωθεί κατά συγκεκριμένο ποσό, ώστε να επωφεληθεί κάθε πολίτης και όχι μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.
Για την αμόλυβδη, πάντως, δεν εξετάζεται προς το παρόν κρατική επιδότηση. Αντίθετα, εξετάζεται το ενδεχόμενο να συνεχιστεί η έκπτωση των 10 λεπτών από τα διυλιστήρια, προκειμένου να περιοριστεί μέρος των επιβαρύνσεων για τους οδηγούς.
Τι εξετάζεται για το πετρέλαιο θέρμανσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν και οι παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η χειμερινή περίοδος πλησιάζει και οι αυξημένες τιμές ενέργειας προκαλούν ανησυχία στα νοικοκυριά. Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται στις 14 Οκτωβρίου.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, εξετάζεται η αναπροσαρμογή της επιδότησης στο ντίζελ, καθώς και η εφαρμογή απευθείας επιδότησης στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για όλες τις πηγές ενέργειας, ώστε να καλυφθούν περισσότερα νοικοκυριά και να περιοριστεί η επιβάρυνση από το αυξημένο κόστος θέρμανσης.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να εξαρτηθούν τόσο από την πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου όσο και από τα δημοσιονομικά περιθώρια. Η κυβέρνηση καλείται να σταθμίσει την ανάγκη στήριξης των καταναλωτών με τη διατήρηση της δημοσιονομικής ισορροπίας.
Επιπτώσεις και στην τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος
Η ενεργειακή κρίση δεν περιορίζεται στα καύσιμα κίνησης. Η εξέλιξη στις τιμές του φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα και το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η μέση τιμή χονδρικής του ρεύματος τον Σεπτέμβριο εμφανίζεται αυξημένη στη χώρα κατά περίπου 20% σε σχέση με τον Αύγουστο.
Η αύξηση αυτή ενδέχεται να μεταφερθεί, άμεσα ή έμμεσα, στους λογαριασμούς των καταναλωτών, εντείνοντας την πίεση στα νοικοκυριά. Έτσι, οι επιδοτήσεις για τα καύσιμα αποτελούν μόνο ένα μέρος των μέτρων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση του συνολικού ενεργειακού κόστους.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο για την πορεία των τιμών. Οι αποφάσεις για την επιδότηση του ντίζελ, το πετρέλαιο θέρμανσης και το επίδομα θέρμανσης θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την επιβάρυνση των πολιτών. Μέχρι τότε, οι καταναλωτές παραμένουν αντιμέτωποι με υψηλές τιμές στην αντλία και με την πιθανότητα νέων αυξήσεων. Οι επιδοτήσεις για τα καύσιμα αναμένεται να αποτελέσουν το βασικό εργαλείο άμεσης στήριξης, με την αποτελεσματικότητά τους να κρίνεται από το ύψος, την ταχύτητα εφαρμογής και την πραγματική μείωση που θα φτάσει τελικά στον πολίτη.
