Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για την επανέναρξη των ερευνών σχετικά με τo έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Σε πλήρη συντονισμό Αθήνα και Λευκωσία θωρακίζουν θεσμικά τις κινήσεις τους, με τις προετοιμασίες στο γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo να είναι στην τελική ευθεία. Αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο τη Δευτέρα για εξάμηνες έρευνες στην περιοχή από την Κάρπαθο μέχρι την Κύπρο, ενώ στη συνέχεια το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης προβλέπεται να επεκταθεί έως το Ισραήλ.
Σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να υποχωρήσει από την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, εκπέμπει προς πάσα κατεύθυνση η Αθήνα διαμηνύοντας πως είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα και πως η άδεια για την επανέναρξη των ερευνών ζητήθηκε μόνο από την Ελλάδα, η οποία εξέδωσε τη NAVTEX για το καλώδιο.
Η απάντηση της Αθήνας στον Φιντάν
H έκδοσή της ελληνικής NAVTEX προκάλεσε την αντίδραση της τουρκικής πλευράς, η οποία απάντησε με αντι -NAVTEX και ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, εμμένοντας στις μονομερείς διεκδικήσεις που είχε καταθέσει στον ΟΗΕ το 2020.
Ακαριαία ήταν η αντίδραση της Αθήνας. Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν πως το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας είναι απολύτως σαφές και δεν αφήνει κανένα περιθώριο για παρερμηνείες. «Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας».
Διπλωματικές πηγές ξεκαθάρισαν ότι «η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά», υπογραμμίζοντας πως η Ελλάδα είναι η μόνη αρμόδια χώρα για την αδειοδότηση του έργου και ενεργεί αποκλειστικά βάσει του Διεθνούς Δικαίου.
«Όλα καλά, όλα φυσιολογικά», φέρεται να δήλωσε ο κ. Φιντάν στην εφημερίδα «Καθημερινή», σε μία τοποθέτηση που αφήνει περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών. Και αυτό γιατί η επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, που εκδόθηκε το βράδυ της Πέμπτης, υπογράμμιζε ότι πρόκειται για μια διαδικασία η οποία απαιτεί τη συναίνεση της Τουρκίας και η οποία, σύμφωνα με την Άγκυρα, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου τόνισε στο ΕΡΤnews πως «δεν εντυπωσιάζεται κανείς ή εκπλήσσεται με την τουρκική αντίδραση. Η αντι NAVTEX oυσιαστικά εδράζεται στη γνωστή έωλη θεωρία που ήδη έχει παρουσιάσει η Άγκυρα εδώ και έξι χρόνια. Η κυβέρνηση δεν φοβάται ούτε δειλιάζει να ασκεί τα δικαιώματά της χώρας σε κάθε σημείο».
Κοινός βηματισμός Ελλάδος Κύπρου
Σύμφωνα με τον ανταποκριτή του ΕΡΤnews στη Λευκωσία, Κωστή Κωνσταντίνου, ανώτερη διπλωματική πηγή αναφέρει ότι , Αθήνα και Λευκωσία βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία και εφαρμόζουν κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό, καθώς και κοινή αντιμετώπιση της τουρκικής αμφισβήτησης. Όπως τονίζεται, οι δύο χώρες προχωρούν στις δικές τους διαδικασίες αδειοδότησης και ναυτιλιακής ενημέρωσης, χωρίς να αναγνωρίζουν οποιοδήποτε δικαίωμα της Τουρκίας να εγκρίνει ή να παρεμβαίνει στις εργασίες του έργου.
Υπενθυμίζεται ότι η κυπριακή NAVTEX αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 19 Νοεμβρίου, περίπου δύο εβδομάδες μετά την αντίστοιχη ελληνική, γεγονός που αναδεικνύει τον συντονισμό των δύο πλευρών στην υλοποίηση του έργου.
Στήριξη της Ελλάδας από τη Γαλλία
Σαφές μήνυμα στήριξης των ελληνικών πρωτοβουλιών εκπέμπει η Γαλλία.
Η υπουργός Άμυνας της χώρας Κατρίν Βοτρίν επισημαίνει ότι η επιχειρησιακή συνεργασία Αθήνας και Παρισιού ενισχύεται μέσω στρατηγικών έργων. «Η Γαλλία συμμετέχει ενεργά στην υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας της Ελλάδας.
Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ζώνη στρατηγικού ενδιαφέροντος για την ελευθερία κινήσεων των ενόπλων δυνάμεών μας, γεγονός που εξηγεί τη συστηματική παρουσία μας στην περιοχή», τόνισε η κα. Βοτρίν( Πηγή: «Νέα»).
Μήνυμα αποφασιστικότητας για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας απηύθυνε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας από την Κρήτη.
«Η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στα χωρικά της ύδατα και στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Το ίδιο κάνει και η Κύπρος. Πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και φυσικά δεν πρόκειται για καμία πρόκληση της Ελλάδας απέναντι σε κανέναν», τόνισε ο κ. Τασούλας.
Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση
Κοινός τόπος για τα περισσότερα κόμματα είναι ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει, ωστόσο διατυπώνονται διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τη διαχείριση των τουρκικών αντιδράσεων και τη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης. Το ΠΑΣΟΚ σημειώνει ότι το έργο οφείλει να υλοποιηθεί χωρίς υποχωρήσεις, ενώ ερωτήματα θέτουν τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Το ΠΑΣΟΚ επαναλαμβάνει ότι πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος με σημαντική ενεργειακή και γεωπολιτική αξία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος, Κώστας Τσουκαλάς, τόνισε ότι η κυβέρνηση οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στον εθνικό στόχο, υπογραμμίζοντας πως το Διεθνές Δίκαιο καλύπτει πλήρως τη χώρα και ότι απαιτείται αρραγές εθνικό μέτωπο για την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Από την πλευρά του ΚΚΕ, η Διαμάντω Μανωλάκου υποστήριξε ότι το έργο δεν εξυπηρετεί τις ανάγκες των λαών Ελλάδας και Κύπρου, αλλά τα συμφέροντα μεγάλων ενεργειακών ομίλων. Παράλληλα χαρακτήρισε απαράδεκτες τις τουρκικές αξιώσεις επί ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, εκφράζοντας ωστόσο την αντίθεση του κόμματος στη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω της Ρένας Δούρου, έθεσε το ερώτημα πώς η κυβέρνηση σκοπεύει να αποτρέψει την επανάληψη των γεγονότων της Κάσου, όταν τουρκικά πλοία είχαν παρεμποδίσει τις εργασίες πόντισης. Το κόμμα ζητεί σαφή εθνική στρατηγική και διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, με ξεκάθαρες «κόκκινες γραμμές» στην προάσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ επισημαίνουν ότι η ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης είναι προς το συμφέρον της χώρας, εκφράζοντας όμως ανησυχία για ενδεχόμενη δημιουργία τετελεσμένων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τις τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή.
Η τομεάρχης παιδείας της ΕΛ.ΑΣ. και μέλος της Πολιτικής Επιτροπής του κόμματος, Ιωάννα Λαλιώτου μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8 σχολίασε επίσης τις εξελίξεις με την ηλεκτρική διασύνδεση και την έκδοση της NAVTEX και τόνισε πως μακάρι να επιτευχθεί η πόντιση του καλωδίου, καθώς είναι προς το συμφέρον της χώρας.
Τέλος, ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος κατηγόρησε την κυβέρνηση για διστακτικότητα απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, υποστηρίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει χωρίς φόβο και χωρίς υποχωρήσεις στα ζητήματα κυριαρχικών δικαιωμάτων.
