Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ξεκίνησε την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου την έκτη ετήσια περιοδεία της στα Δυτικά Βαλκάνια, με πρώτο σταθμό τα Τίρανα. Η επίσκεψη αναμένεται να επιβεβαιώσει το σταθερό ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή και να επικεντρωθεί στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, στην ευρωπαϊκή προοπτική των υποψήφιων χωρών και στη σταδιακή ενσωμάτωσή τους στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα επισκεφθεί επίσης το Κόσοβο, το Μαυροβούνιο και τη Βόρεια Μακεδονία. Κατά τη διάρκεια των επαφών της, θα συζητήσει με τις πολιτικές ηγεσίες των χωρών τα επόμενα βήματα στην πορεία προς την ένταξη στην ΕΕ, καθώς και την αξιοποίηση του Σχεδίου Ανάπτυξης ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ για τα Δυτικά Βαλκάνια.
Η περιοδεία της Φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια
Η περιοδεία θα ξεκινήσει από την Αλβανία, όπου η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο Μπαϊράμ Μπεγκάι και τον Πρωθυπουργό Έντι Ράμα. Οι συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για την προώθηση της ενταξιακής διαδικασίας, στην οικονομική ανάπτυξη και στην ενίσχυση της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μετά τη συνάντηση με τον Αλβανό πρωθυπουργό, στις 17:30, έχει προγραμματιστεί κοινή συνέντευξη Τύπου. Η Αλβανία αποτελεί μία από τις χώρες της περιοχής που επιδιώκουν να επιταχύνουν την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, εφαρμόζοντας τις απαραίτητες θεσμικές και διοικητικές αλλαγές.
Την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου, η Φον ντερ Λάιεν θα μεταβεί στην Πρίστινα. Εκεί θα έχει συναντήσεις με την υπηρεσιακή Πρόεδρο, Αλμπουλένα Χατζίου, και τον Πρωθυπουργό Άλμπιν Κούρτι. Στο πλαίσιο της επίσκεψής της, θα επισκεφθεί το νέο κτίριο της Σχολής Μαθηματικών και Φυσικών Επιστημών, ένα έργο που συνδέεται με την ενίσχυση της εκπαίδευσης, της έρευνας και των δεξιοτήτων που απαιτούνται για τη σύγχρονη οικονομία.
Η παρουσία της στην Πρίστινα αναμένεται να δώσει έμφαση και στη σημασία των επενδύσεων σε υποδομές, την ψηφιακή μετάβαση και τη δημιουργία ευκαιριών για τους νέους. Παράλληλα, οι σχέσεις του Κοσόβου με την Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένουν συνδεδεμένες με την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και την περιφερειακή συνεργασία.
Στο επίκεντρο το Σχέδιο Ανάπτυξης των 6 δισεκατομμυρίων ευρώ
Κεντρικό θέμα των επαφών της Φον ντερ Λάιεν στα Δυτικά Βαλκάνια θα αποτελέσει το Σχέδιο Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνολικού ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το σχέδιο έχει στόχο να προσφέρει άμεση οικονομική στήριξη στις χώρες της περιοχής, υπό την προϋπόθεση ότι θα προχωρούν σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις και θα ενισχύουν τη σύγκλιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Η πρωτοβουλία προβλέπει τη στήριξη βασικών τομέων, όπως οι μεταφορές, η ενέργεια, η ψηφιακή συνδεσιμότητα, η ανάπτυξη των επιχειρήσεων και η ενίσχυση του κράτους δικαίου. Παράλληλα, επιδιώκει να διευκολύνει τη σταδιακή πρόσβαση των χωρών της περιοχής σε τμήματα της ενιαίας αγοράς, πριν από την πλήρη ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η λογική του σχεδίου είναι να συνδεθούν οι χρηματοδοτήσεις με απτά αποτελέσματα. Με αυτόν τον τρόπο, οι μεταρρυθμίσεις δεν θα παραμείνουν μόνο πολιτικές δεσμεύσεις, αλλά θα συνοδεύονται από συγκεκριμένα έργα και μετρήσιμους στόχους.
Συναντήσεις στο Μαυροβούνιο και επίσκεψη στη Βόρεια Μακεδονία
Μετά την Πρίστινα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα μεταβεί στην Ποντγκόριτσα, όπου θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο Γιάκοβ Μιλάτοβιτς και τον Πρωθυπουργό Μιλόικο Σπάγιτς. Το Μαυροβούνιο θεωρείται μία από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην ενταξιακή διαδικασία, ενώ η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων παραμένει βασική προϋπόθεση για την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Στην Ποντγκόριτσα, η Φον ντερ Λάιεν θα συμμετάσχει στα εγκαίνια του Εθνικού Κέντρου Συντονισμού. Πρόκειται για ένα νέο επιχειρησιακό κέντρο που αποσκοπεί στη βελτίωση της διαχείρισης των συνόρων του Μαυροβουνίου και στην αποτελεσματικότερη ανταλλαγή πληροφοριών με τα κράτη μέλη της ΕΕ και τον Frontex. Η λειτουργία του κέντρου αναμένεται να ενισχύσει την ασφάλεια, την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και τη συνεργασία στον τομέα της διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Η περιοδεία θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή στα Σκόπια, στη Βόρεια Μακεδονία. Εκεί η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα συναντηθεί με την Πρόεδρο Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα-Ντάβκοβα και τον Πρωθυπουργό Χρίστιαν Μίτσκοσκι. Παράλληλα, θα επισκεφθεί τον σιδηροδρομικό διάδρομο VIII, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για τη βελτίωση των μεταφορικών συνδέσεων στην περιοχή και την ενίσχυση της περιφερειακής οικονομικής συνεργασίας.
Ο ειδικός οδικός χάρτης για την ένταξη
Στο επίκεντρο της επίσκεψης βρίσκεται επίσης η προώθηση ενός ειδικού οδικού χάρτη για την Αλβανία, το Μαυροβούνιο, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Ο οδικός χάρτης έχει ως στόχο να καθορίσει τις μεταρρυθμίσεις προτεραιότητας, τις ενδεικτικές προθεσμίες και τους στόχους για την ολοκλήρωση των επιμέρους σταδίων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, τα κράτη μέλη της ΕΕ αναμένεται να αναλάβουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την υποστήριξη της διαδικασίας. Ωστόσο, οι βασικές αποφάσεις που αφορούν τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτούν ομόφωνη έγκριση από όλα τα κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει ότι η πρόοδος των υποψήφιων χωρών θα εξαρτηθεί τόσο από την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων όσο και από την πολιτική συναίνεση στο εσωτερικό της ΕΕ.
Η Σερβία και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Όπως διευκρινίζεται στην ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι επισκέψεις στις δύο χώρες δεν προγραμματίστηκαν λόγω των επερχόμενων εκλογών.
