Η θέση του Τζιάνι Ινφαντίνο στην προεδρία της FIFA μοιάζει πλέον «μη βιώσιμη», μετά το αποτυχημένο σχέδιό του για την πώληση ποσοστού των εμπορικών δικαιωμάτων του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η δήλωση αυτή, που έγινε από τον επικεφαλής των ευρωπαϊκών επαγγελματικών ποδοσφαιρικών λιγκών, δεν είναι απλώς ένα ακόμη επεισόδιο στην ατελείωτη πολιτική των διεθνών ομοσπονδιών.
Αντίθετα, λειτουργεί ως καμπανάκι για το πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις στην κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία μεταξύ εθνικών πρωταθλημάτων και διεθνών διοργανώσεων και, τελικά, ποιοι πληρώνουν το τίμημα όταν προωθούνται κινήσεις που φαίνεται να υπηρετούν κυρίως οικονομικά συμφέροντα.
Ο Κλαούντιους Σέφερ, επικεφαλής της οργάνωσης που εκπροσωπεί 53 επαγγελματικές ανδρικές και γυναικείες ποδοσφαιρικές λίγκες, μίλησε με σκληρή γλώσσα για την αναστάτωση που προκάλεσε το πλάνο του Ινφαντίνο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η υπόθεση αυτή άγγιξε μια κόκκινη γραμμή: την απουσία διαφάνειας και ουσιαστικής θεσμικής εμπλοκής στα βασικά όργανα της FIFA.
Σέφερ: Μη βιώσιμη πια η παραμονή Ινφαντίνο στη FIFA
Ο Σέφερ, σε δηλώσεις του στην ελβετική SonntagsZeitung, υποστήριξε ότι για τον Ινφαντίνο υπάρχει «μόνο μία συνέπεια» μετά τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε να προωθηθεί η συγκεκριμένη επιχειρηματική συμφωνία. Όπως επισήμανε, όταν μια τόσο κρίσιμη απόφαση εξελίσσεται χωρίς να έχει ενημερωθεί ή εμπλακεί το σύνολο των αρμόδιων θεσμικών οργάνων, τότε σε οποιαδήποτε εταιρεία ή οργανισμό η ευθύνη προσωποποιείται και οδηγεί σε αυτονόητες εξελίξεις.
Όταν ρωτήθηκε ευθέως αν αυτό σημαίνει ότι ο Ινφαντίνο δεν είναι πλέον αποδεκτός ως πρόεδρος της FIFA, ο Σέφερ απάντησε με νόημα: «Αυτή είναι συνήθως η συνέπεια όταν κάποιος σε μία εταιρεία προωθεί μια τέτοια επιχειρηματική συμφωνία χωρίς να γνωρίζει κανείς τίποτα γι’ αυτήν». Η διατύπωση δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρερμηνείας. Δεν πρόκειται απλώς για διαφωνία επί της ουσίας, αλλά για αμφισβήτηση του τρόπου διακυβέρνησης.
Το αποτυχημένο πλάνο και η αναδίπλωση της FIFA
Ο Ινφαντίνο δήλωσε τα ξημερώματα του Σαββάτου (1/8) ότι η FIFA εγκατέλειψε το σχέδιο, έπειτα από τις έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν. Το γεγονός ότι η ομοσπονδία αναδιπλώθηκε τόσο γρήγορα δείχνει το μέγεθος της πίεσης, αλλά και το πόσο «ευαίσθητο» ήταν πολιτικά το θέμα. Όταν μια πρόταση φτάνει να προκαλεί κύμα αμφισβήτησης από διαφορετικά κέντρα ισχύος στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο, τότε η υποχώρηση δεν είναι απλώς διορθωτική κίνηση· είναι ένδειξη ότι το εγχείρημα δεν είχε χτιστεί σε στέρεες βάσεις συναίνεσης.
Το Σάββατο, οι περιφερειακές συνομοσπονδίες UEFA και CONCACAF δήλωσαν ότι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στην ηγεσία του. Η απώλεια εμπιστοσύνης από δύο τόσο ισχυρούς πυλώνες δεν είναι τυπική ανακοίνωση. Είναι ένα σαφές μήνυμα ότι η κρίση δεν περιορίζεται στο επικοινωνιακό επίπεδο, αλλά αγγίζει την ίδια τη δυνατότητα της FIFA να λειτουργεί ως ενωτικός θεσμός.
Διαφάνεια, θεσμοί και η «μοναχική» λήψη αποφάσεων
Ένα από τα πιο βαριά σημεία των δηλώσεων Σέφερ αφορά τη θεσμική διαδικασία. Όπως τόνισε, «κανείς δεν γνώριζε για τα σχέδια, ούτε καν το Συμβούλιο της FIFA», δηλαδή το διοικητικό όργανο της παγκόσμιας ομοσπονδίας. Για έναν οργανισμό που διαχειρίζεται δισεκατομμύρια, ρυθμίζει το διεθνές καλεντάρι και επηρεάζει άμεσα συλλόγους, λίγκες, παίκτες και ομοσπονδίες, η αίσθηση ότι ο πρόεδρος «ενεργούσε εντελώς μόνος του» δεν είναι απλώς προβληματική. Είναι δυνητικά αποσταθεροποιητική.
Αυτό, άλλωστε, είναι και το σημείο που μετατρέπει το θέμα από μια εμπορική διαπραγμάτευση σε ζήτημα διακυβέρνησης. Οι θεσμοί υπάρχουν για να εξασφαλίζουν έλεγχο, ισορροπίες και, κυρίως, λογοδοσία. Όταν παρακάμπτονται, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η απόφαση, αλλά και το προηγούμενο που δημιουργείται.
Η σύγκρουση για τα οικονομικά και το διεθνές καλεντάρι
Ο Σέφερ, ο οποίος είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος της Ελβετικής Λίγκας Ποδοσφαίρου, υποστήριξε ότι η πρόταση έδειχνε πως βασικός στόχος της FIFA ήταν η μεγιστοποίηση των κερδών για τρίτους, μέσω της διεξαγωγής περισσότερων και μεγαλύτερων διοργανώσεων στο μέλλον. «Αφορά αποκλειστικά τα οικονομικά οφέλη. Όλα τα υπόλοιπα αγνοούνται πλήρως», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κριτική αυτή αγγίζει ένα διαχρονικό σημείο τριβής: την τάση για συνεχές «φούσκωμα» του αγωνιστικού προγράμματος. Οι Ευρωπαϊκές Λίγκες αντιτάχθηκαν στην πρόταση, καθώς θα πρόσθετε περισσότερα παιχνίδια σε ένα ήδη επιβαρυμένο διεθνές καλεντάρι, εις βάρος των εθνικών πρωταθλημάτων. Και εδώ βρίσκεται το πρακτικό διακύβευμα: όσο αυξάνονται οι διεθνείς ημερομηνίες και οι διοργανώσεις, τόσο μειώνεται ο διαθέσιμος χρόνος για τις λίγκες, αυξάνονται οι τραυματισμοί, εντείνεται η κόπωση των παικτών και αποδυναμώνεται το προϊόν των εγχώριων πρωταθλημάτων που στηρίζει την εβδομαδιαία ποδοσφαιρική οικονομία.
Τι σημαίνει αυτή η κρίση για τη FIFA
Η φράση «μη βιώσιμη» δεν χρησιμοποιείται εύκολα σε τέτοιες περιπτώσεις, ειδικά όταν προέρχεται από οργανωμένο φορέα που εκπροσωπεί δεκάδες επαγγελματικές λίγκες. Στην ουσία, ο Σέφερ περιγράφει μια κρίση εμπιστοσύνης που δεν περιορίζεται σε μια αποτυχημένη ιδέα, αλλά αφορά την εικόνα ηγεσίας, τη διαδικασία λήψης αποφάσεων και την κατεύθυνση που φαίνεται να παίρνει το παγκόσμιο ποδόσφαιρο.
Αν το μήνυμα των ευρωπαϊκών λιγκών και των συνομοσπονδιών είναι ότι δεν αποδέχονται κινήσεις χωρίς διαβούλευση, τότε η επόμενη μέρα για τη FIFA θα κριθεί από το αν μπορεί να αποκαταστήσει τους θεσμικούς κανόνες και να πείσει ότι οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται ερήμην των βασικών της εταίρων. Διαφορετικά, η εκτίμηση του Σέφερ ότι η παραμονή Ινφαντίνο είναι «μη βιώσιμη» θα συνεχίσει να επιστρέφει στο προσκήνιο, όχι ως ρητορική υπερβολή, αλλά ως πιθανό σενάριο σε μια ήδη τεταμένη ποδοσφαιρική πραγματικότητα.
