Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου ότι βρίσκεται σε στενό συντονισμό με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εν όψει των κρίσιμων συνομιλιών που θα πραγματοποιηθούν στο Αμπού Ντάμπι στις 10 και 11 Νοεμβρίου.
Η συνάντηση αναμένεται να επικεντρωθεί στις προοπτικές επίλυσης της σύγκρουσης στην Ουκρανία και στη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστική διπλωματική πρόοδο.
«Η Ούρσουλα κι εγώ συντονίσαμε τις θέσεις μας σε ό,τι αφορά τη συνάντηση του Αμπού Ντάμπι. Κάνουμε τα πάντα ώστε το τριμερές σχήμα να φέρει αποτελέσματα», έγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.
Ο Ζελένσκι σε συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Ένωση
Ο συντονισμός του Ζελένσκι με την Ευρωπαϊκή Ένωση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία. Οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να διασφαλίσουν ενεργό ρόλο στις συνομιλίες, καθώς ανησυχούν ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία θα μπορούσε να εξυπηρετήσει κυρίως τις ρωσικές διεκδικήσεις, παραμερίζοντας τα συμφέροντα ασφαλείας τόσο της Ουκρανίας όσο και της Ευρώπης.
Στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες υπάρχει έντονη ανησυχία ότι μια λύση που θα επιβληθεί χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα στην ήπειρο. Για τον λόγο αυτό, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να έχουν άμεση ενημέρωση, να καταθέσουν τις θέσεις τους και να επηρεάσουν τις εξελίξεις, ακόμη και αν δεν συμμετέχουν εξαρχής στο βασικό τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος δεν κατονομάζεται, δήλωσε ότι η ΕΕ θα εκπροσωπηθεί στο Αμπού Ντάμπι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και η ομάδα Ε3, στην οποία συμμετέχουν η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία, θα είναι παρόντες στο περιθώριο των τριμερών συνομιλιών.
Η ευρωπαϊκή παρουσία στο Αμπού Ντάμπι
Η διπλωματική σύμβουλος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναμένεται να βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η παρουσία της εκτιμάται ότι θα επιτρέψει την πραγματοποίηση επαφών με όλες τις πλευρές και τη συνεχή ανταλλαγή πληροφοριών κατά τη διάρκεια των συνομιλιών.
Παράλληλα, ο επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας, Ρουστέμ Ουμέροφ, ο οποίος βρισκόταν καθ’ οδόν προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ανακοίνωσε ότι θα πραγματοποιήσει ξεχωριστές συναντήσεις συντονισμού με τους Ευρωπαίους εταίρους του Κιέβου.
«Εκπρόσωποι ευρωπαϊκών χωρών —ανάμεσά τους η ομάδα Ε4, δηλαδή η Γαλλία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιταλία— καθώς και εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα είναι παρόντες στο Αμπού Ντάμπι», έγραψε ο Ουμέροφ στα κοινωνικά δίκτυα.
Η ευρωπαϊκή παρουσία αναμένεται να λειτουργήσει ως μηχανισμός πολιτικού συντονισμού, αλλά και ως μήνυμα ότι οποιαδήποτε συμφωνία για την Ουκρανία δεν μπορεί να αγνοεί τις συνέπειες που θα έχει για τη συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης.
Η θέση του Κρεμλίνου για τις συνομιλίες
Παρά την κινητικότητα των Ευρωπαίων, το Κρεμλίνο προειδοποίησε ότι, τουλάχιστον στο παρόν στάδιο, δεν τίθεται ζήτημα άμεσης συμμετοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις συνομιλίες. Η Μόσχα επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις θα παραμείνουν «αυστηρά» τριμερείς, με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η στάση αυτή περιορίζει τον θεσμικό ρόλο της Ευρώπης, χωρίς ωστόσο να αποκλείει τις παρασκηνιακές επαφές. Η παρουσία Ευρωπαίων αξιωματούχων στο Αμπού Ντάμπι δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να παραμείνουν κοντά στη διαδικασία και να είναι έτοιμες να παρέμβουν σε περίπτωση που υπάρξει πρόοδος.
Οι Ευρωπαίοι φοβούνται επίσης ότι μια συμφωνία που θα προκύψει χωρίς τη δική τους συμμετοχή θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται μελλοντικές κρίσεις ασφάλειας στην περιοχή. Για το Κίεβο, αντίστοιχα, η ευρωπαϊκή στήριξη αποτελεί σημαντικό διπλωματικό και πολιτικό στήριγμα.
Οι αμερικανικές διαβεβαιώσεις
Από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, ένας από τους διαπραγματευτές, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, είχε διαβεβαιώσει την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Ουάσινγκτον θα διαβουλεύεται στενά με τους Ευρωπαίους κατά τη διάρκεια των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι.
«Και, αν σημειωθεί πρόοδος, θα κοιτάξουμε να προχωρήσουμε προς ένα πολυμερές σχήμα, ευρύτερο, με τη δική τους συμμετοχή», είχε δηλώσει ο Κούσνερ την Παρασκευή.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης της διαδικασίας, εφόσον υπάρξουν θετικές εξελίξεις στο αρχικό τριμερές σχήμα. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο αν οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες αποφάσεις ή αν θα περιοριστούν σε ανταλλαγή θέσεων και προκαταρκτικές επαφές.
Σε κάθε περίπτωση, ο συντονισμός του Ζελένσκι με την Ευρωπαϊκή Ένωση εν όψει της συνάντησης του Αμπού Ντάμπι καταδεικνύει την προσπάθεια του Κιέβου να διασφαλίσει ότι οι ευρωπαϊκές ανησυχίες και οι ανάγκες ασφαλείας της Ουκρανίας θα παραμείνουν στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων.
