Για «ευρύτερους προβληματισμούς για το μέλλον της πατρίδας και του δυτικού πολιτισμού όπως τον έχουμε βιώσει» έκανε λόγο ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, κατά την ομιλία του στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη». Ο κ. Σαμαράς αναφέρθηκε σε σημάδια παρακμής στην Ελλάδα, άσκησε κριτική στη «νεοφιλελεύθερη διαχείριση», μίλησε για την περίοδο των μνημονίων και περιέγραψε τις εξελίξεις γύρω από το χρέος, την τρόικα και την πρόταση για έξοδο από το ευρώ το 2012. «Ανησυχώ βαθύτατα γιατί δεν θέλω να αποδεχθώ μια κατάσταση παρακμής του δυτικού πολιτισμού. Εφόσον βλέπουμε και κατανοούμε τη σημασία αυτού του φαινομένου, ποιος είναι ο ρόλος της ηγεσίας; Υπάρχει πάντα η εκδοχή της διαχείρισης. Είναι οι ματαιόδοξοι και εγωπαθείς ηγέτες. Υπάρχει και η εκδοχή της ηγεσίας που επιχειρεί να αλλάξει τον ρου της ιστορίας. Για να έρθω και στην πατρίδα μας, οφείλω να επισημάνω πως διαπιστώνω σημάδια παρακμής και πολιτικής ευθύνης», σχολίασε. Ο πρώην πρωθυπουργός συνέδεσε την κατάσταση αυτή με μια υλιστική και διαχειριστική αντίληψη στην πολιτική, προειδοποιώντας ότι η συνέχισή της μπορεί να επηρεάσει συνολικά την εμπιστοσύνη προς την πολιτική. «Αν αυτή η υλιστική και διαχειριστική αντίληψη συνεχιστεί συνολικά τότε θα αμφισβητηθεί και η πολιτική συνολικά. Η απογοήτευση του ελληνικού λαού είναι και έμπρακτη και ορατή», συμπλήρωσε.
«Να τελειώνουμε με την ισοπεδωτική νεοφιλελεύθερη διαχείριση»
Στη συνέχεια, ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε στην εικόνα που, όπως είπε, συναντά στην ελληνική κοινωνία και ιδιαίτερα στην επαρχία. Μίλησε για την ερήμωση χωριών, την κατάσταση των νέων και την ανάγκη αλλαγής της πολιτικής κατεύθυνσης. «Το χαμόγελο δεν το βλέπεις σε καμία παρέα. Βλέπεις μια απόγνωση. Το βλέπεις και στη μικρή πόλη της επαρχίας. Κοντεύω 50 χρόνια βουλευτής επαρχίας και δακρύζεις βλέποντας τα αυξανόμενα έρημα χωριά που μέχρι πρόσφατα ήταν ζωντανά. Βλέπεις το κενό βλέμμα πολλών νέων παιδιών. Πιστεύω πως πρέπει να τελειώνουμε με τη σκέτη ισοπεδωτική νεοφιλελεύθερη διαχείριση. Ειδάλλως η Ελλάδα θα κινδυνεύσει με παρακμή αλλά και με επικίνδυνο εφησυχασμό. Θα πω τη λέξη Θράκη. Στη δική μου πολιτική διαδρομή είναι βέβαιο ότι δεν τα έκανα όλα σωστά. Είναι υποχρέωσή μου να συνεισφέρω στην πατρίδα. Για μένα πολιτική είναι θέμα συνείδησης. Προτιμώ σταθερά το κόστος της συνείδησης από το όφελος του όποιου χειροκροτήματος», ανέφερε ο πρώην πρωθυπουργός. Κατά την ίδια αναφορά του στη Θράκη, ο κ. Σαμαράς σημείωσε ότι θεωρεί υποχρέωσή του να συνεχίσει να συνεισφέρει στην πατρίδα, ενώ χαρακτήρισε την πολιτική ζήτημα συνείδησης. Παράλληλα, δήλωσε ότι προτιμά το κόστος των επιλογών που υπαγορεύει η συνείδηση από το όφελος της αποδοχής.
Οι αιχμές για την τρόικα και το πρώτο μνημόνιο
Ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε και στην περίοδο κατά την οποία κατατέθηκε το πρώτο μνημόνιο, το 2010, αφήνοντας αιχμές για τις εκτιμήσεις της τρόικας και τους λεγόμενους πολλαπλασιαστές. Όπως περιέγραψε, η ύφεση που προκάλεσε το πρόγραμμα ήταν μεγαλύτερη από την προβλεπόμενη. «Ανακαλύψαμε ότι ήταν λάθος οι λεγόμενοι πολλαπλασιαστές. Η ύφεση που θα προκαλούσε ήταν τριπλάσια. Δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Δυστυχώς είχαμε δίκιο. Η τρόικα ήρθε να με δει. Το εξηγούσαμε επί ώρες ότι ήταν λάθος το πρόγραμμά τους. Δεν έκανα πίσω και αποφάσισα να κάνω επαναδιαπραγμάτευση των όρων. Αυτό ήταν το “Ζάππειο 1”. Δυο χρόνια αργότερα ο διεθνούς κύρους οικονομολόγος παραδέχθηκε ότι είχα δίκιο. Υστερα διαχειριστήκαμε το δεύτερο μνημόνιο και προσπαθήσαμε να βγάλουμε τη χώρα στο ξέφωτο κάτι που με θυσίες το πετύχαμε», ανέφερε ο κ. Σαμαράς. Ο πρώην πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η επαναδιαπραγμάτευση των όρων αποτέλεσε το «Ζάππειο 1» και πρόσθεσε ότι, δύο χρόνια αργότερα, οικονομολόγος διεθνούς κύρους αναγνώρισε πως οι αρχικές εκτιμήσεις του ήταν ορθές. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διαχείριση του δεύτερου μνημονίου και στην προσπάθεια εξόδου της χώρας από την κρίση.
Η αναφορά στην Άνγκελα Μέρκελ και τη μείωση του χρέους
Ο κ. Σαμαράς μίλησε επίσης για τις εξελίξεις του 2013, όταν, όπως δήλωσε, η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα. Όπως ανέφερε, το Eurogroup είχε δεσμευτεί για τη μείωση του ελληνικού χρέους, όμως η τότε καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, δεν αποδέχθηκε τη σχετική εξέλιξη. «Οπως δήλωσε, το 2013 η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα και το Eurogroup είχε δεσμευτεί για μείωση του χρέους μας αλλά η Ανγκελα Μέρκελ «μάς το αρνήθηκε γιατί μου είπε ότι τα γερμανικά γκάλοπ δεν της επέτρεπαν».» Στην τοποθέτησή του, ο πρώην πρωθυπουργός απέδωσε την άρνηση της γερμανικής πλευράς στους πολιτικούς περιορισμούς που, όπως είπε, προέκυπταν από τα γερμανικά δημοσκοπικά δεδομένα.
Η πρόταση για έξοδο από το ευρώ το 2012
Ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε ακόμη σε πρόταση που, όπως δήλωσε, του είχε υποβάλει η Άνγκελα Μέρκελ το 2012 για έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Ο ίδιος σημείωσε ότι την απέρριψε και περιέγραψε τη διαδικασία ολοκλήρωσης των 72 προαπαιτούμενων. «Χρειάστηκε να υλοποιήσουμε 72 προαπαιτούμενα. Κανείς δεν πίστευε ότι θα τα καταφέρουμε και έτσι δέχθηκαν να δημοσιοποιηθεί η ευρωπαϊκή δέσμευση ότι αν το πετυχαίναμε θα μειώναν το χρέος μας. Αν όχι, θα πτωχεύαμε. Λίγες ώρες πριν εκπνεύσει η προθεσμία, βλέπω ότι μας έλειπε μια υπογραφή από ένα υπουργείο. Υπηρεσιακή υπογραφή. Βρίσκω το τηλέφωνο του αρμόδιου υπαλλήλου. Του τηλεφωνώ 01.30 το πρωί. Μου τον έφερε η ασφάλεια με τις πιτζάμες του. Υπέγραψε και έτσι τα κλείσαμε τα προαπαιτούμενα». Ο πρώην πρωθυπουργός είπε ότι η ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων συνδεόταν με ευρωπαϊκή δέσμευση για τη μείωση του χρέους, σε περίπτωση επιτυχίας, ενώ σε αντίθετη περίπτωση, όπως ανέφερε, υπήρχε ο κίνδυνος χρεοκοπίας. Περιέγραψε, επίσης, τις τελευταίες ώρες πριν από την εκπνοή της προθεσμίας, όταν διαπιστώθηκε ότι έλειπε υπηρεσιακή υπογραφή από υπουργείο.
Το μήνυμα προς τους νέους
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε σε πολιτικές προσωπικότητες που, όπως είπε, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει ή να ζήσει πολιτικά εντός και εκτός Ελλάδας. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον πατέρα Μπους, τον Μπαράκ Ομπάμα, τη Μάργκαρετ Θάτσερ, τον Φρανσουά Μιτεράν, τον Χέλμουτ Κολ, τον Τζούλιο Αντρεότι, τον Φελίπε Γκονζάλες, τον Γιασέρ Αραφάτ και τον Βλαντίμιρ Πούτιν. «Είχα πάντα την τύχη να ζήσω και εντός και εκτός Ελλάδος έναν Καραμανλή, έναν Ανδρέα και άλλες προσωπικότητες μεγάλες, πολιτικά έμπειρους ανθρώπους, τον πατέρα Μπους, τον Ομπάμα, τη Θάτσερ, τον Μιτεράν, τον Κολ, τον Αντρεότι, τον Γκονζάλες, τον Αραφάτ, τον Πούτιν. Γι’ αυτό κλείνοντας να πω προς τους νέους δύο ορμήνιες. Είναι το δικό μου απόσταγμα. Να μην πιστέψετε ποτέ πως ο κόσμος θα αλλάξει από εκείνους που απλά φωνάζουν πιο δυνατά. Και να μη διαπραγματευτείτε ποτέ την αξιοπρέπειά σας», υπογράμμισε.
