Το κόστος της ενέργειας γίνεται ολοένα και πιο δυσβάσταχτο για τους Ευρωπαίους καταναλωτές, καθώς η νέα εκτίναξη στις τιμές των καυσίμων επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Πολλά νοικοκυριά περιορίζουν τις μετακινήσεις τους, αναβάλλουν απαραίτητες διαδρομές και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν ακόμη και σε βασικές ανάγκες. Στη Γαλλία, η κατάσταση προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, αφού οι τιμές του πετρελαίου κίνησης έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για το κόστος ζωής και επαναφέροντας στο προσκήνιο τα «κίτρινα γιλέκα».
Ρεκόρ στις τιμές των καυσίμων στη Γαλλία
Η μέση τιμή του ντίζελ στη γαλλική αγορά έχει ξεπεράσει τα 2,39 ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε ορισμένες περιοχές η τιμή αγγίζει ακόμη και τα 2,41 ευρώ. Πρόκειται για νέο ρεκόρ, το οποίο επιβαρύνει σημαντικά τόσο τους ιδιώτες οδηγούς όσο και τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις οδικές μεταφορές.
Η άνοδος δεν περιορίζεται μόνο στο ντίζελ. Οι υψηλές τιμές συνολικά στην αγορά καυσίμων αυξάνουν το κόστος μετακίνησης, μεταφοράς εμπορευμάτων και λειτουργίας των επιχειρήσεων. Για τους πολίτες που χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητό τους για να μεταβούν στην εργασία τους, να μεταφέρουν τα παιδιά τους ή να κάνουν τις απαραίτητες αγορές, η επιβάρυνση στον οικογενειακό προϋπολογισμό γίνεται ολοένα πιο έντονη.
Η κατάσταση είναι ακόμη δυσκολότερη για όσους κατοικούν σε αγροτικές και περιφερειακές περιοχές, όπου οι εναλλακτικές λύσεις μετακίνησης είναι περιορισμένες. Σε πολλές περιπτώσεις, η χρήση του αυτοκινήτου δεν αποτελεί επιλογή αλλά αναγκαιότητα, γεγονός που καθιστά τις αυξήσεις των καυσίμων άμεσα αισθητές στην καθημερινή ζωή.
Τα «κίτρινα γιλέκα» επιστρέφουν στο προσκήνιο
Η εκτίναξη των τιμών επαναφέρει μνήμες από το 2018, όταν το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων» ξεκίνησε με αφορμή, μεταξύ άλλων, τις αυξήσεις στα καύσιμα και τη φορολογική επιβάρυνση των οδηγών. Το κίνημα εξελίχθηκε τότε σε μια ευρύτερη κοινωνική διαμαρτυρία κατά της ακρίβειας και των πολιτικών που θεωρούνταν ότι επιβάρυναν δυσανάλογα τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα.
Το τελευταίο διάστημα κυκλοφορούν στο διαδίκτυο καλέσματα για νέες κινητοποιήσεις. Το περασμένο Σάββατο αναφέρθηκε συμβολική συγκέντρωση σε πρατήριο καυσίμων κοντά στο Παρίσι, ενώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδίδονται προσκλήσεις για συγκεντρώσεις κάθε Σάββατο στις 14:00. Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί κάλεσμα για πανεθνική κινητοποίηση στις 17 Οκτωβρίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Le Monde, η κινητοποίηση της 17ης Οκτωβρίου δεν έχει μέχρι στιγμής λάβει την επίσημη στήριξη αναγνωρισμένων οργανώσεων που συνδέονται με το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων». Επιπλέον, μέρος της διαδικτυακής εκστρατείας φαίνεται να βασίζεται σε αφίσες που έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και σε λογαριασμούς αμφίβολης προέλευσης.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια είναι ανύπαρκτη. Η οργή για την ακρίβεια παραμένει έντονη και ενισχύεται όσο οι τιμές των καυσίμων διατηρούνται σε επίπεδα-ρεκόρ.
Οι οδηγοί περιορίζουν τις καθημερινές μετακινήσεις
Τα διαθέσιμα στοιχεία που παρουσίασαν γαλλικά μέσα ενημέρωσης αποτυπώνουν το μέγεθος της πίεσης. Περίπου έξι στους δέκα οδηγούς δηλώνουν ότι έχουν αναγκαστεί να ακυρώσουν προγραμματισμένες μετακινήσεις, καθώς δεν μπορούν να καλύψουν εύκολα το κόστος των καυσίμων.
Παράλληλα, τρεις στους δέκα πολίτες αναφέρουν ότι αισθάνονται ανασφάλεια τόσο για τη δυνατότητά τους να μετακινούνται όσο και για την κάλυψη βασικών αναγκών. Η ανησυχία αυτή δεν αφορά μόνο την τιμή στην αντλία. Η αύξηση των καυσίμων επιβαρύνει το κόστος μεταφοράς προϊόντων και υπηρεσιών, με αποτέλεσμα οι ανατιμήσεις να περνούν σταδιακά στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Έτσι, οι καταναλωτές αντιμετωπίζουν μια διπλή πίεση: πληρώνουν περισσότερα για να μετακινηθούν και ταυτόχρονα βλέπουν τις τιμές βασικών αγαθών να αυξάνονται. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και εντείνει την αβεβαιότητα για τους επόμενους μήνες.
Παράταση των μέτρων στήριξης στη Γαλλία
Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, ζήτησε από τους αρμόδιους υπουργούς να παρατείνουν έως το τέλος του έτους τα στοχευμένα μέτρα στήριξης για τους κλάδους που έχουν πληγεί περισσότερο από την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων.
Οι παρεμβάσεις έχουν στόχο να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση, περιορίζοντας τις επιπτώσεις στις μεταφορές, στη γεωργία, στην αλιεία και σε άλλους ενεργοβόρους τομείς. Σύμφωνα με το Reuters, η ενεργειακή αγορά επηρεάζεται σημαντικά από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τον πόλεμο στο Ιράν, παράγοντες που ενισχύουν την αβεβαιότητα και προκαλούν έντονες διακυμάνσεις στις τιμές.
Παρά τα μέτρα, η γαλλική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία των πολιτών και στον περιορισμό του δημοσιονομικού κόστους. Η διατήρηση των επιδοτήσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα δαπανηρή, ενώ η απότομη απόσυρσή τους θα μπορούσε να προκαλέσει νέα κοινωνική ένταση.
Τι κάνουν οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες
Αρκετές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν εφαρμόσει ή ανακοινώσει φορολογικές μειώσεις και επιδοτήσεις, προκειμένου να περιορίσουν την επιβάρυνση στην αντλία.
Στη Γερμανία ανακοινώθηκε προσωρινή μείωση της φορολογίας στη βενζίνη και στο ντίζελ κατά 17 λεπτά ανά λίτρο, από την 1η Οκτωβρίου έως το τέλος του 2026. Το μέτρο, συνολικού κόστους περίπου 2,5 δισ. ευρώ, περιλαμβάνει μείωση του ενεργειακού φόρου και αντίστοιχη προσαρμογή του ΦΠΑ, σύμφωνα με το Reuters.
Η Ισπανία παρουσίασε πακέτο στήριξης ύψους 5 δισ. ευρώ, το οποίο προβλέπει παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών των καυσίμων έως και κατά 30 λεπτά ανά λίτρο. Παράλληλα, περιλαμβάνεται ειδική ενίσχυση για τους κλάδους που πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος.
Στην Πορτογαλία προβλέφθηκε επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο ντίζελ για κρίσιμους τομείς, όπως οι μεταφορές, η γεωργία, η αλιεία και οι δημόσιες συγκοινωνίες. Η Πολωνία είχε επίσης μειώσει προσωρινά τον ΦΠΑ στα καύσιμα από το 23% στο 8%, σε συνδυασμό με άλλα μέτρα για τη συγκράτηση των τιμών.
Η ενεργειακή κρίση εντείνει την κοινωνική πίεση
Παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, αναλυτές εκτιμούν ότι τα εθνικά μέτρα δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν πλήρως τη μεγάλη αύξηση του ενεργειακού κόστους. Οι συνέπειες γίνονται αισθητές στις μετακινήσεις, στις τιμές των προϊόντων, στη λειτουργία των επιχειρήσεων και συνολικά στο κόστος ζωής.
Το νέο ρεκόρ στις τιμές των καυσίμων στη Γαλλία δεν αποτελεί μόνο οικονομικό πρόβλημα. Αποτελεί και κοινωνικό ζήτημα, καθώς περιορίζει την ελευθερία μετακίνησης, ενισχύει την ανασφάλεια των νοικοκυριών και δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για νέες διαμαρτυρίες. Αν η πίεση συνεχιστεί, η επανενεργοποίηση των «κίτρινων γιλέκων» ενδέχεται να αποκτήσει μεγαλύτερη δυναμική, μετατρέποντας την κρίση στην αντλία σε ευρύτερη πολιτική και κοινωνική αντιπαράθεση.
