Ως θετική, αλλά ανεπαρκή, εξέλιξη χαρακτηρίζει η ΟΛΜΕ την ψήφιση διάταξης που περιορίζει τις συλλήψεις εκπαιδευτικών με αυτόφωρη διαδικασία για υποθέσεις οι οποίες συνδέονται με την άσκηση των υπηρεσιακών τους καθηκόντων.
Η ρύθμιση έρχεται ύστερα από επίμονες παρεμβάσεις των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών, οι οποίες εδώ και χρόνια ζητούν να σταματήσει η άμεση μεταφορά εκπαιδευτικών στα αστυνομικά τμήματα έπειτα από καταγγελίες, ακόμη και όταν αυτές είναι αβάσιμες ή δεν συνοδεύονται από επαρκή στοιχεία.
Η ΟΛΜΕ χαιρετίζει την αλλαγή, επισημαίνει όμως ότι δεν αποτελεί συνολική λύση στο ζήτημα της θεσμικής προστασίας των εκπαιδευτικών. Παράλληλα, εκφράζει απορίες για τη στάση των κομμάτων που δεν υπερψήφισαν τη διάταξη και ζητά από αυτά να εξηγήσουν τους λόγους της επιλογής τους.
Τι προβλέπει η διάταξη για τις συλλήψεις εκπαιδευτικών
Η συγκεκριμένη ρύθμιση περιλαμβάνεται στο άρθρο 209 του νομοσχεδίου με τίτλο «Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών και άλλες διατάξεις». Σύμφωνα με το περιεχόμενό της, όταν υποβάλλεται έγκληση ή μήνυση σε βάρος μέλους του εκπαιδευτικού προσωπικού της πρωτοβάθμιας ή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για πράξη που φέρεται να τελέστηκε στο πλαίσιο των καθηκόντων του, δεν εφαρμόζεται αυτομάτως η διαδικασία των άρθρων 417 έως 427 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.
Με άλλα λόγια, ο εκπαιδευτικός δεν οδηγείται υποχρεωτικά στη διαδικασία του αυτοφώρου μόνο και μόνο επειδή κατατέθηκε μήνυση ή έγκληση εναντίον του για περιστατικό που σχετίζεται με την υπηρεσιακή του δράση. Ωστόσο, προβλέπεται εξαίρεση. Ο αρμόδιος εισαγγελέας μπορεί να διατάξει διαφορετικά, εφόσον ενημερωθεί για τα στοιχεία της υπόθεσης και κρίνει ότι συντρέχουν εξαιρετικοί και ειδικά αιτιολογημένοι λόγοι.
Η διάταξη, επομένως, δεν καταργεί πλήρως το αυτόφωρο για τους εκπαιδευτικούς. Περιορίζει, όμως, την αυτόματη εφαρμογή του και μεταφέρει την ευθύνη αξιολόγησης της υπόθεσης στον εισαγγελέα. Η ΟΛΜΕ θεωρεί ότι πρόκειται για ένα πρώτο βήμα προς την αποκατάσταση μιας ισορροπίας ανάμεσα στην ανάγκη διερεύνησης πιθανών αδικημάτων και στην προστασία των εκπαιδευτικών από καταχρηστικές ή αβάσιμες καταγγελίες.
Ένα πάγιο αίτημα της ΟΛΜΕ και της ΔΟΕ
Το ζήτημα των συλλήψεων εκπαιδευτικών με αυτόφωρη διαδικασία έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις συνδικαλιστικές οργανώσεις του κλάδου. Η ΟΛΜΕ και η ΔΟΕ έχουν υποστηρίξει ότι οι εκπαιδευτικοί δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως κοινοί ύποπτοι και να οδηγούνται στα κρατητήρια χωρίς προηγούμενη ουσιαστική αξιολόγηση των καταγγελιών.
Στην καθημερινή σχολική πραγματικότητα, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να διαχειριστούν σύνθετες καταστάσεις, να λαμβάνουν αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο και να ασκούν παιδαγωγικά και διοικητικά καθήκοντα μέσα σε ένα απαιτητικό περιβάλλον. Μια απλή καταγγελία, ακόμη και όταν δεν στηρίζεται σε πραγματικά περιστατικά, μπορεί να οδηγήσει σε άμεσες και ιδιαίτερα επιβαρυντικές συνέπειες για τον εκπαιδευτικό, τόσο σε προσωπικό όσο και σε επαγγελματικό επίπεδο.
Η ΟΛΜΕ είχε θέσει το θέμα και στη συνάντησή της με την υπουργό Παιδείας στις 25 Αυγούστου 2026. Η ψήφιση της διάταξης αποτελεί, σύμφωνα με την Ομοσπονδία, αποτέλεσμα ενός αιτήματος που διατυπώθηκε επίμονα και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ρύθμιση δεν καλύπτει όλες τις ανάγκες των εκπαιδευτικών
Παρά τη θετική αποτίμηση, η ΟΛΜΕ υπογραμμίζει ότι η νέα ρύθμιση είναι αποσπασματική. Δεν αντιμετωπίζει το ευρύτερο πρόβλημα της συνολικής θωράκισης των εκπαιδευτικών, οι οποίοι συχνά αισθάνονται ότι εργάζονται χωρίς επαρκή θεσμική και νομική υποστήριξη.
Η ανάγκη προστασίας δεν περιορίζεται μόνο στις καταγγελίες που αφορούν περιστατικά μέσα στη σχολική αίθουσα. Αντίστοιχες δυσκολίες μπορεί να προκύψουν κατά τη διάρκεια σχολικών εκδρομών, μετακινήσεων, εκπαιδευτικών δράσεων ή άλλων δραστηριοτήτων εκτός σχολικού χώρου. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι εκπαιδευτικοί μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με νομικές διαδικασίες, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε άμεση πρόσβαση σε υποστήριξη και σαφείς οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να κινηθούν.
Για τον λόγο αυτό, η ΟΛΜΕ ζητά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας που θα προβλέπει σαφείς διαδικασίες, νομική συνδρομή και ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Η αποτροπή της αυτόματης σύλληψης αποτελεί σημαντική εξέλιξη, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπιστούν όλες οι παθογένειες.
Ερωτήματα προς τα κόμματα που δεν υπερψήφισαν
Η ΟΛΜΕ εκφράζει, τέλος, την απορία της για το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. Όπως αναφέρει, η διάταξη καταψηφίστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ, την Πλεύση Ελευθερίας και τη ΝΙΚΗ, ενώ το ΠΑΣΟΚ ψήφισε «παρών». Η Ομοσπονδία ζητά από τα συγκεκριμένα κόμματα μια σαφή και λογική εξήγηση για τη στάση τους.
Η ίδια θεωρεί δύσκολο να γίνει κατανοητό γιατί δεν στηρίχθηκε μια ρύθμιση που, κατά την άποψή της, περιορίζει την άμεση κράτηση εκπαιδευτικών μετά από μια απλή καταγγελία. Παράλληλα, δηλώνει ότι τα πρακτικά της ψηφοφορίας είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερόμενου.
Η διάταξη για τις συλλήψεις εκπαιδευτικών με αυτόφωρη διαδικασία αποτελεί, συνεπώς, ένα πρώτο θετικό βήμα, αλλά όχι την τελική απάντηση στα προβλήματα του κλάδου. Η ουσιαστική προστασία των εκπαιδευτικών απαιτεί ένα συνεκτικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο τη διερεύνηση των καταγγελιών όσο και τον σεβασμό στην αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και το έργο τους.
