Μια νέα πηγή χρηματοδότησης για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και τις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής προτείνει η Ελλάδα, μέσω της αξιοποίησης των μελλοντικών εσόδων από τις άδειες 6G. Η πρόταση του Κυριάκου Πιερρακάκη προβλέπει ότι μέρος των χρημάτων από τις δημοπρασίες τηλεπικοινωνιακών συχνοτήτων θα μπορούσε να κατευθύνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αντί να παραμένει αποκλειστικά στα εθνικά ταμεία.
Σύμφωνα με το Euractiv, η ελληνική εισήγηση κατατέθηκε από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, στη συνάντηση των Ευρωπαίων υπουργών που πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, υπό την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ποσό που εξετάζει η Αθήνα εκτιμάται μεταξύ 12 και 15 δισ. ευρώ. Το ελληνικό έγγραφο περιγράφει το ποσό ως υπόθεση εργασίας για την αρχική χρηματοδοτική κλίμακα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, χωρίς να υπολογίζει πιθανά πρόσθετα έσοδα από ορισμένες μελλοντικές άδειες 5G. Παράλληλα, η πρόταση συνδέει τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού με την ενίσχυση στρατηγικών επενδύσεων στην ψηφιακή οικονομία.
Πώς θα αξιοποιηθούν τα έσοδα από τις άδειες 6G
Σήμερα, όταν μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών καταβάλλει τίμημα για την απόκτηση δικαιωμάτων χρήσης συγκεκριμένων συχνοτήτων, τα έσοδα από τη δημοπρασία καταλήγουν στο ταμείο του κράτους που πραγματοποιεί τη διαδικασία. Η ελληνική πρόταση ζητά να δημιουργηθεί ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επόμενες άδειες 6G, αλλά και για τις ανανεώσεις υφιστάμενων αδειών 5G.
Στο πλαίσιο αυτό, ένα συμφωνημένο ποσοστό των εσόδων θα μπορούσε να αποδίδεται στον κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ. Ένα δεύτερο μέρος θα μπορούσε να χρησιμοποιείται ως αρχικό κεφάλαιο για τη δημιουργία ευρωπαϊκού επενδυτικού μηχανισμού, με στόχο τη χρηματοδότηση κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών.
Η συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά αυτή την προσπάθεια. Τα κεφάλαια θα μπορούσαν να στηρίξουν επενδύσεις σε δίκτυα 6G, τεχνητή νοημοσύνη, υποδομές υπολογιστικού νέφους και υψηλών επιδόσεων, κυβερνοασφάλεια, καθώς και ασφαλείς επικοινωνίες. Παράλληλα, ένας τέτοιος μηχανισμός θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για την προσέλκυση πρόσθετων ιδιωτικών επενδύσεων.
Πρόταση για συντονισμένες ευρωπαϊκές διαδικασίες
Η Αθήνα εισηγείται επίσης τον καλύτερο συντονισμό των εθνικών διαδικασιών αδειοδότησης. Στόχος είναι να διαμορφωθούν κοινές ευρωπαϊκές αρχές για το χρονοδιάγραμμα των δημοπρασιών, τους όρους συμμετοχής των εταιρειών και τη διάρκεια των αδειών.
Ένα πιο συντονισμένο πλαίσιο θα μπορούσε να περιορίσει τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών και να δημιουργήσει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τις τηλεπικοινωνιακές εταιρείες. Παράλληλα, θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη των δικτύων νέας γενιάς και να διευκολύνει τη δημιουργία μιας πραγματικά ενιαίας ψηφιακής αγοράς στην Ευρώπη.
Ωστόσο, δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το ποσοστό των εσόδων που θα κατευθύνεται στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και το ποσοστό που θα διατίθεται για επενδύσεις. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης είχε αναφέρει τον Ιούλιο ως πιθανό σενάριο τη διάθεση έως και του 75% των εσόδων στον προϋπολογισμό της ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο 25% θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε επενδυτικό μηχανισμό. Η τελική κατανομή, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών μελών.
Το βασικό εμπόδιο: η απώλεια εθνικών εσόδων
Η εφαρμογή της πρότασης δεν είναι εύκολη, καθώς τα κράτη μέλη θα πρέπει να συμφωνήσουν να παραχωρήσουν στην ΕΕ μέρος εσόδων που σήμερα εισπράττουν και διαχειρίζονται τα ίδια. Για τη θεσμοθέτηση ενός νέου «ίδιου πόρου» του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού απαιτείται ομοφωνία στο Συμβούλιο της ΕΕ.
Επιπλέον, η σχετική απόφαση θα πρέπει να εγκριθεί από όλα τα κράτη μέλη, σύμφωνα με τις εθνικές κοινοβουλευτικές ή άλλες προβλεπόμενες διαδικασίες. Αυτό σημαίνει ότι η διαπραγμάτευση μπορεί να είναι μακρά και σύνθετη, καθώς κάθε χώρα θα αξιολογήσει τις επιπτώσεις στα δημόσια έσοδα και στις εθνικές της προτεραιότητες.
Παράλληλα, η υπό συζήτηση ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα ψηφιακά δίκτυα ενδέχεται να επηρεάσει τον αριθμό και τη συχνότητα των μελλοντικών δημοπρασιών. Οι προτάσεις για μεγαλύτερη διάρκεια των αδειών και ευκολότερη ανανέωσή τους θα μπορούσαν να περιορίσουν τις ευκαιρίες για νέες δημοπρασίες, άρα και το ύψος των εσόδων που προσδοκά να αξιοποιήσει το ελληνικό σχέδιο.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τόμας Μπερν, δήλωσε στο Euractiv ότι η ελληνική πρόταση χρειάζεται να εξεταστεί τόσο σε τεχνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Η συζήτηση αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς η Ευρώπη αναζητά νέους τρόπους χρηματοδότησης του προϋπολογισμού της και παράλληλα προσπαθεί να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτονομία.
Η πρόταση για αξιοποίηση των εσόδων από τις άδειες 6G συνδέει αυτούς τους δύο στόχους: τη δημιουργία νέων ευρωπαϊκών πόρων και τη χρηματοδότηση επενδύσεων που θα καθορίσουν την ψηφιακή ανταγωνιστικότητα της ΕΕ τις επόμενες δεκαετίες.
