Νέα φάση αιτήσεων ξεκινά για το πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία», το οποίο αποκτά μόνιμο χαρακτήρα και επεκτείνεται σε ολόκληρη τη χώρα, με την ετήσια χρηματοδότησή του να ανέρχεται σε 53 εκατ. ευρώ από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Η πλατφόρμα για τις νέες αιτήσεις του προγράμματος αναμένεται να ανοίξει το επόμενο διάστημα, ενώ το νέο πλαίσιο φέρνει σημαντικές αλλαγές τόσο για τους ωφελούμενους όσο και για τους Προσωπικούς Βοηθούς.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αυξάνονται τα ποσά της προσωπικής βοήθειας, με την ανώτατη μηνιαία αξία να φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τον βαθμό των αναγκών κάθε δικαιούχου.
Ποιοι μπορούν να κάνουν αίτηση
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν άτομα ηλικίας από 16 έως 67 ετών με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία.
Βασική προϋπόθεση είναι να διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα, να είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας και να διαθέτουν πιστοποίηση αναπηρίας από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ) με ισχύ εφ’ όρου ζωής.
Απαιτείται ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67% ή να έχει κριθεί ότι το άτομο βρίσκεται σε διαρκή κατάσταση που χρήζει συμπαράστασης άλλου προσώπου.
Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να συμμετέχουν και άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι του επιδόματος κίνησης πριν συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους.
Ποια είναι τα εισοδηματικά όρια
Το ετήσιο εισοδηματικό όριο για μονοπρόσωπο νοικοκυριό ανέρχεται σε 35.000 ευρώ.
Το όριο προσαυξάνεται κατά:
- 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος
- 17.500 ευρώ για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκού νοικοκυριού
- 8.750 ευρώ για κάθε επιπλέον ανήλικο μέλος
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης η διαβίωση σε κατοικία.
Όσοι δεν διαμένουν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους στο πρόγραμμα να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.
Πώς θα γίνεται η αίτηση
Η διαδικασία θα είναι ψηφιακή, μέσω της πλατφόρμας του προγράμματος prosopikosvoithos.gov.gr.
Τα στοιχεία των αιτούντων θα ελέγχονται αυτοματοποιημένα μέσω των δημόσιων μητρώων και, με την υποβολή της αίτησης, θα εκδίδεται άμεσα απόφαση για την επιλεξιμότητα και τη μοριοδότηση.
Παράλληλα, θα υπάρχει δυνατότητα ηλεκτρονικής ένστασης.
Η μοριοδότηση θα λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τη σύνθεση και το εισόδημα του νοικοκυριού, την ύπαρξη άλλου ατόμου με αναπηρία στο νοικοκυριό, καθώς και το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας.
Επιπλέον μόρια προβλέπονται για όσους εργάζονται ή σπουδάζουν.
Ποιοι θα αξιολογούνται από επιτροπή
Οι αιτούντες που θα συγκεντρώνουν την υψηλότερη βαθμολογία θα περνούν από αξιολόγηση ειδικής διεπιστημονικής επιτροπής στον χώρο διαμονής τους.
Κατ’ εξαίρεση, η αξιολόγηση θα μπορεί να πραγματοποιείται και μέσω τηλεδιάσκεψης.
Η επιτροπή θα εξετάζει τις καθημερινές ανάγκες του κάθε ατόμου, τη λειτουργικότητά του, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η προσωπική βοήθεια μπορεί να συμβάλει στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική του συμμετοχή.
Σημαντικό είναι ότι η υποστήριξη που παρέχεται ήδη από συγγενή ή άλλο πρόσωπο δεν θα λειτουργεί εις βάρος του αιτούντος.
Έως 1.939 ευρώ η μηνιαία βοήθεια
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας διαμορφώνεται ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ωφελούμενου.
Τα ποσά είναι:
- έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη
- έως 831 ευρώ για μέτρια ανάγκη
- έως 1.352 ευρώ για μεγάλη ανάγκη
- έως 1.939 ευρώ για απόλυτη και διαρκή εξάρτηση.
Η κατηγορία στην οποία θα εντάσσεται κάθε ωφελούμενος θα καθορίζεται από τις Ειδικές Επιτροπές μετά την εξατομικευμένη αξιολόγηση.
Πόσα θα παίρνουν οι Προσωπικοί Βοηθοί
Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο από έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία παροχή υπηρεσιών ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης.
Η μεικτή ωριαία αποζημίωση θα κυμαίνεται από 6 έως 7 ευρώ.
Στην περίπτωση της συνοίκησης, η μεικτή μηνιαία αποζημίωση του Προσωπικού Βοηθού θα ανέρχεται σε 1.200 ευρώ, ενώ ο ωφελούμενος θα λαμβάνει επιπλέον οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα.
Ειδική πρόβλεψη για ορεινούς και νησιωτικούς δήμους
Σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους προβλέπεται ειδική δυνατότητα επιλογής Προσωπικού Βοηθού.
Οι ωφελούμενοι θα μπορούν να επιλέγουν ως βοηθό τον ή τη σύζυγό τους, το πρόσωπο με το οποίο έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης ή συγγενή α΄ ή β΄ βαθμού, εξ αίματος ή εξ αγχιστείας.
Οι Προσωπικοί Βοηθοί θα πρέπει να είναι ηλικίας από 18 έως 67 ετών και να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα.
Για την οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο θα απαιτείται η επιτυχής ολοκλήρωση δωρεάν ψηφιακού προγράμματος εκπαίδευσης του ΟΠΕΚΑ.
Τι ισχύει για τους σημερινούς δικαιούχους
Ειδική μεταβατική πρόβλεψη υπάρχει για όσους συμμετείχαν ήδη στο πιλοτικό πρόγραμμα.
Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026 ή κατοικούσαν μόνιμα σε ορεινό ή νησιωτικό δήμο με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, θα παραμείνουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς να χρειάζεται να κάνουν κάποια ενέργεια.
Για να συνεχίσουν στο πρόγραμμα από την 1η Ιανουαρίου 2027, θα χρειαστεί μόνο να υποβάλουν Δήλωση Συναίνεσης. Δεν θα απαιτηθεί νέος έλεγχος επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.
Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026, αλλά δεν ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία, θα συνεχίσουν επίσης να είναι ωφελούμενοι έως το τέλος του 2026.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, όμως, θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής με τη διαδικασία που θα ισχύσει και για τους νέους αιτούντες.
Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα θα χρειαστεί να υποβάλουν νέα αίτηση από την αρχή.
53 εκατ. ευρώ τον χρόνο για το πρόγραμμα
Ο «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία» μετατρέπεται πλέον σε μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας, με την ετήσια συνολική χρηματοδότηση να φτάνει τα 53 εκατ. ευρώ από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.
Κατά την πιλοτική εφαρμογή είχαν ενταχθεί 1.825 άτομα με αναπηρία, ενώ είχαν απασχοληθεί 3.043 Προσωπικοί Βοηθοί.
Το νέο πρόγραμμα θα υλοποιείται σε ολόκληρη τη χώρα από τον ΟΠΕΚΑ, με ψηφιακή διαδικασία αιτήσεων, αυτοματοποιημένους ελέγχους και εξατομικευμένη αξιολόγηση των αναγκών κάθε ωφελούμενου.
