Στο επίκεντρο της συζήτησης για το μπαράζ απειλών για βόμβες σε πτήσεις στην Ευρώπη, που έχει σημάνει συναγερμό στα αεροδρόμια, βρέθηκε ο Παναγιώτης Ψαρρός, πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας. Μιλώντας στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά» με τον Δημήτρη Πετρόπουλο, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ακόμη και ένα ανώνυμο τηλεφώνημα, αλλά και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει καθημερινά το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα.
Απειλές για βόμβες: Η ανάγκη για αυξημένη επιφυλακή
«Με ένα απλό τηλεφώνημα μπορείς να προκαλέσεις τεράστια αναστάτωση», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Ψαρρός, εξηγώντας ότι οι αρμόδιες αρχές είναι υποχρεωμένες να αντιμετωπίζουν κάθε απειλή με τη μέγιστη σοβαρότητα. Όπως υπογράμμισε, στον τομέα της ασφάλειας είναι προτιμότερο να υπάρχει μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα παρά να υποτιμηθεί μια κατάσταση που θα μπορούσε να αποδειχθεί πραγματικά επικίνδυνη.
Η αξιολόγηση μιας απειλής, ωστόσο, δεν αποτελεί αρμοδιότητα των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας. Την τελική ευθύνη έχουν οι υπηρεσίες ασφαλείας, κυρίως η Ελληνική Αστυνομία, σε συνεργασία με το πλήρωμα του αεροσκάφους και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς. Εκείνοι καλούνται να εξετάσουν τα δεδομένα και να κρίνουν αν μια απειλή είναι βάσιμη ή αν πρόκειται για κακόβουλη φάρσα.
Ο πρόεδρος της Ένωσης τόνισε ότι το έργο των υπηρεσιών ασφαλείας είναι ιδιαίτερα δύσκολο, καθώς κάθε περιστατικό απαιτεί άμεση αντίδραση, συντονισμό και αυστηρή τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών. Ακόμη και όταν μια απειλή φαίνεται εκ πρώτης όψεως αβάσιμη, δεν μπορεί να αγνοηθεί χωρίς προηγουμένως να γίνει ενδελεχής έλεγχος.
Οι φάρσες υπονομεύουν την πραγματική ασφάλεια
Ο κ. Ψαρρός χαρακτήρισε εξαιρετικά επικίνδυνη τη συνήθεια κάποιων να προχωρούν σε τηλεφωνικές φάρσες ή ψευδείς απειλές. Μια τέτοια ενέργεια δεν προκαλεί μόνο καθυστερήσεις και ταλαιπωρία για τους επιβάτες. Μπορεί, σε βάθος χρόνου, να οδηγήσει σε κόπωση των υπηρεσιών και σε υποβάθμιση της σοβαρότητας με την οποία αντιμετωπίζονται οι πραγματικές απειλές.
Όπως εξήγησε, το ζητούμενο είναι να μην υπάρξει ποτέ μια κατάσταση κατά την οποία μια αληθινή προειδοποίηση θα αντιμετωπιστεί ως ακόμη μία φάρσα. Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν τα περιστατικά, εντοπίζουν πιθανά κενά και προσαρμόζουν διαρκώς τις διαδικασίες τους. Στόχος είναι να περιοριστεί κάθε ενδεχόμενο ατυχήματος ή άλλου μη φυσιολογικού συμβάντος κατά τη διάρκεια μιας πτήσης.
Η ασφάλεια των αερομεταφορών ενισχύθηκε σημαντικά μετά την 11η Σεπτεμβρίου, όταν άλλαξε ριζικά η προσέγγιση των κρατών απέναντι στις απειλές για την πολιτική αεροπορία. Από τότε, κάθε περιστατικό εξετάζεται με ιδιαίτερη αυστηρότητα. Αυτή η προσέγγιση, όπως ανέφερε ο κ. Ψαρρός, έχει ως αποτέλεσμα οι υπηρεσίες να μην αφήνουν τίποτα στην τύχη, ακόμη και όταν υπάρχει το ενδεχόμενο να πρόκειται για μια κακόβουλη φάρσα.
Κρίσιμες οι υποδομές ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας αναφέρθηκε και στην κατάσταση των συστημάτων ασφαλείας και ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα. Όπως δήλωσε, δεν έχει ακόμη υπογραφεί η σύμβαση για το μεγάλο σύστημα ραντάρ και δεδομένων επιτήρησης, παρά το γεγονός ότι οι προσπάθειες για την ολοκλήρωση της διαδικασίας συνεχίζονται εδώ και περίπου δέκα χρόνια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα δεν αφορά απλώς τη γραφειοκρατία. Πρόκειται για διαδικασίες που, λόγω προχειρότητας και μη τήρησης των προβλεπόμενων κανόνων, καταλήγουν να ακυρώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Το αποτέλεσμα είναι να καθυστερεί η υλοποίηση μιας σύμβασης που θεωρείται κρίσιμη τόσο για την ασφάλεια των επιβατών όσο και για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας.
Ο κ. Ψαρρός υπογράμμισε ότι ένα τόσο σημαντικό σύστημα δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο επιχειρηματικών διαπραγματεύσεων ή πρόχειρων χειρισμών. Η διοίκηση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, όπως ανέφερε, θα πρέπει να εφαρμόσει επιτέλους τη νομοθεσία και να ολοκληρώσει τις απαιτούμενες ενέργειες. «Θα έπρεπε να έχουμε υπογράψει χθες τη σύμβαση», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας δεν φαίνεται να είναι άμεσα εφικτή.
Οι καθυστερήσεις της θερινής περιόδου
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην αυξημένη κίνηση κατά τη θερινή περίοδο. Ο πρόεδρος της Ένωσης χαρακτήρισε «μικρό θαύμα» το γεγονός ότι η Ελλάδα καταφέρνει κάθε καλοκαίρι να εξυπηρετεί τον τεράστιο αριθμό αεροσκαφών που φτάνουν και αναχωρούν από τα ελληνικά αεροδρόμια.
Ωστόσο, η έλλειψη σύγχρονων συστημάτων έχει άμεσο αντίκτυπο στη χωρητικότητα του εναέριου χώρου. Για να διατηρηθούν τα απαιτούμενα επίπεδα ασφάλειας, οι ελεγκτές αναγκάζονται να εξυπηρετούν λιγότερα αεροσκάφη σε σχέση με συναδέλφους τους σε χώρες που διαθέτουν πιο σύγχρονες υποδομές. Αυτό οδηγεί αναπόφευκτα σε καθυστερήσεις και σε σημαντική ταλαιπωρία για τους ταξιδιώτες.
Οι καθυστερήσεις, όπως εξήγησε, δεν είναι αποτέλεσμα αδιαφορίας ή έλλειψης προσπάθειας από την πλευρά των ελεγκτών. Αντίθετα, αποτελούν συνέπεια της ανάγκης να προστατευθεί η ασφάλεια των πτήσεων. Χωρίς το νέο σύστημα, η Ελλάδα δεν θα μπορεί να εξυπηρετεί εγκαίρως ούτε τον υφιστάμενο αριθμό πτήσεων ούτε την αυξημένη ζήτηση των επόμενων ετών. Αυτό μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια πτήσεων και σε περαιτέρω επιβάρυνση των αεροδρομίων.
Το μήνυμα του Παναγιώτη Ψαρρού είναι σαφές: είτε πρόκειται για απειλές για βόμβες είτε για τις ελλείψεις στις υποδομές ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, η ασφάλεια δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πεδίο συμβιβασμών. Ένα απλό τηλεφώνημα μπορεί πράγματι να προκαλέσει τεράστια αναστάτωση, όμως η έγκαιρη αναβάθμιση των συστημάτων και η αυστηρή τήρηση των διαδικασιών είναι απαραίτητες για να προστατευθούν οι επιβάτες, οι εργαζόμενοι και η ομαλή λειτουργία των αερομεταφορών.
