Μελέτες έχουν δείξει ότι για να μειώσετε τον κίνδυνο υπέρτασης αργότερα, είναι κρίσιμο να διατηρείτε υψηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας μέχρι τη μέση ηλικία. Ωστόσο, μια μελέτη που αφορούσε πάνω από 5.000 άτομα σε τέσσερις αμερικανικές πόλεις δείχνει ότι κοινωνικοί παράγοντες μπορούν να καταστήσουν αυτή την προσπάθεια πιο δύσκολη για κάποιους σε σχέση με άλλους.
«Οι έφηβοι και οι νέοι στις αρχές της δεκαετίας των 20 μπορεί να είναι σωματικά ενεργοί, αλλά αυτά τα πρότυπα αλλάζουν με την ηλικία», εξήγησε η επιδημιολόγος Κίρστεν Μπίμπινς-Ντομίνγκο από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο (UCSF).
Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η άσκηση μειώνει την αρτηριακή πίεση, αλλά η μελέτη του 2021 υποδεικνύει ότι «η διατήρηση σωματικής δραστηριότητας κατά τη νεαρή ενήλικη ζωή- σε επίπεδα υψηλότερα από τα προηγουμένως συνιστώμενα- μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική», τόνισε η ερευνήτρια.
Η υπέρταση, γνωστή και ως υψηλή αρτηριακή πίεση, είναι μια σοβαρή πάθηση που επηρεάζει δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό, και αποτελεί επίσης παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη άνοιας σε μεγαλύτερη ηλικία. Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις άνδρες και περίπου μία στις πέντε γυναίκες έχουν υπέρταση, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι με υψηλή αρτηριακή πίεση δεν το γνωρίζουν – γι’ αυτό συχνά χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλός δολοφόνος».
Ωστόσο, υπάρχουν τρόποι να αναστραφεί η υπέρταση, και η άσκηση βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της μελέτης. Στη μελέτη συμμετείχαν πάνω από 5.100 ενήλικες, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για τρεις δεκαετίες μέσω σωματικών εξετάσεων και ερωτηματολογίων σχετικά με τις συνήθειες άσκησης, το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ. Σε κάθε κλινική αξιολόγηση, η αρτηριακή πίεση μετρήθηκε τρεις φορές με διάστημα ενός λεπτού, και για τις αναλύσεις, οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιήθηκαν σε τέσσερις ομάδες ανάλογα με τη φυλή και το φύλο.
Τι έδειξε η μελέτη
Σε όλες τις ομάδες – άνδρες, γυναίκες και σε όλες τις φυλετικές κατηγορίες – τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας μειώθηκαν μεταξύ 18 και 40 ετών, ενώ οι ρυθμοί υπέρτασης αυξήθηκαν και η άσκηση μειώθηκε τις επόμενες δεκαετίες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό υποδηλώνει ότι η νεαρή ενήλικη ζωή αποτελεί σημαντικό παράθυρο παρέμβασης για την πρόληψη της υπέρτασης στη μέση ηλικία, μέσω προγραμμάτων προώθησης της άσκησης.
«Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες της μελέτης μας στη νεαρή ενήλικη τους ζωή παρουσίαζαν υπο-βέλτιστα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας, τα οποία συνδέονταν σημαντικά με την εμφάνιση υπέρτασης, υποδηλώνοντας την ανάγκη αύξησης του ελάχιστου επιπέδου σωματικής δραστηριότητας», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Τζέισον Ναγκάτα, ειδικός στην ιατρική νεαρών ενηλίκων στο UCSF.
Άτομα που έκαναν σωματική άσκηση μέτριας έντασης πέντε ώρες την εβδομάδα στην πρώιμη ενήλικη ζωή παρουσίασαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης, ιδιαίτερα αν διατήρησαν αυτές τις συνήθειες άσκησης έως την ηλικία των 60 ετών. Ωστόσο, η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας κάθε εβδομάδα δεν είναι εύκολη.
«Αυτό ισχύει ιδιαίτερα μετά το λύκειο, όταν οι ευκαιρίες για άσκηση μειώνονται καθώς οι νέοι ενήλικες πάνε στο πανεπιστήμιο, ή ξεκινούν να εργάζονται ή κάνουν οικογένεια, και ο ελεύθερος χρόνος τους μειώνεται», εξήγησε ο Ναγκάτα.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι άνδρες και οι Αφροαμερικανές βιώνουν διαφορετικές πορείες υγείας σε σχέση με τους λευκούς συμμετέχοντες. Τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας στους λευκούς άνδρες και γυναίκες σταθεροποιήθηκαν στα 40 τους, ενώ στους Αφροαμερικανούς συνέχισαν να μειώνονται. Στα 45 τους, οι Αφροαμερικανές είχαν υψηλότερα ποσοστά υπέρτασης σε σχέση με τους λευκούς άνδρες, ενώ οι λευκές γυναίκες στη μελέτη εμφάνιζαν τα χαμηλότερα ποσοστά υπέρτασης μέχρι τη μέση ηλικία. Στα 60 τους, μεταξύ 80% και 90% των Αφροαμερικανών είχαν υπέρταση, συγκριτικά με κάτω από 70% των λευκών ανδρών και περίπου το 50% των λευκών γυναικών.
Η ερευνητική ομάδα απέδωσε αυτές τις φυλετικές ανισότητες σε πολλούς κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, αν και η επίδρασή τους δεν αξιολογήθηκε στη μελέτη.
«Αν και οι Αφροαμερικανοί νέοι μπορεί να συμμετέχουν ενεργά σε αθλήματα, κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες, το περιβάλλον τους και οι επαγγελματικές ή οικογενειακές τους υποχρεώσεις ενδέχεται να τους εμποδίσουν να διατηρήσουν τη σωματική δραστηριότητα στην ενήλικη ζωή», δήλωσε ο Ναγκάτα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Preventive Medicine.
