Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέστειλε πολυάριθμες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, μόλις δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη ισχύος τους, καθώς η διαμάχη του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι κλιμακώνεται.
Οι κυρώσεις είχαν εγκριθεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ και είχαν υπογραφεί σε νόμο από τον Αμερικανό πρόεδρο τον Σεπτέμβριο.
Ωστόσο, ο Τραμπ εξέδωσε εκτελεστικό διάταγμα το βράδυ της Παρασκευής, δηλώνοντας ότι η αναστολή ορισμένων από αυτές εξυπηρετεί το «εθνικό συμφέρον» των ΗΠΑ, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από Αμερικανούς νομοθέτες. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είναι λυπηρό το γεγονός πως οι ΗΠΑ αποφάσισαν να «αγνοήσουν πλήρως» τις κυρώσεις.
Οι σχέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Κιέβου επιδεινώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, όταν οι ΗΠΑ προχώρησαν σε μια αμφιλεγόμενη συμφωνία για την εισαγωγή ρωσικού ντίζελ. Στη συνέχεια, η Ουκρανία κατηγόρησε την κυβέρνηση Τραμπ ότι αποσύρει κρίσιμη στρατιωτική υποστήριξη.
Προς οριστική ρήξη Τραμπ και Ζελένσκι
Ο Τραμπ και ο Ζελένσκι έχουν ανταλλάξει αιχμηρές δηλώσεις ο ένας για τον άλλον. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι είναι ωραίο να βρίσκεται ανάμεσα σε «πραγματικούς ηγέτες», κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφότου ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι ο Ζελένσκι είναι «πιο δύσκολος στη συνεργασία» από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο νέος αμερικανικός νόμος για τις κυρώσεις είχε ως στόχο τη ρωσική οικονομία, παρέχοντας στον Τραμπ ευρείες εξουσίες για την επιβολή δασμών έως και 100% στις εισαγωγές από τις πέντε χώρες που αγοράζουν τις μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου — κυρίως την Κίνα και την Ινδία.
Ο νόμος περιλάμβανε επίσης κυρώσεις κατά υψηλόβαθμων Ρώσων αξιωματούχων, συμπεριλαμβανομένου του Πούτιν, καθώς και κατά ρωσικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Μόσχας, δηλαδή των πλοίων που χρησιμοποιούνται για την παράκαμψη των ήδη ισχυόντων εμπάργκο.
Πολλές από αυτές τις διατάξεις έχουν πλέον ανασταλεί από τον Τραμπ. Ο Ρώσος απεσταλμένος Κιρίλ Ντμίτριεφ χαρακτήρισε την αναστολή «μια σημαντική και πραγματικά ιστορική στιγμή».
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, δήλωσε ότι οι κυρώσεις θα είχαν προκαλέσει «σοβαρή ζημιά», κυρίως στις ΗΠΑ και στην παγκόσμια αγορά, και ότι η οικονομική συνεργασία ωφελεί και τις δύο χώρες.
Δημοκρατικοί, μεταξύ των οποίων και ο βουλευτής της Βιρτζίνια, Ντον Μπέιερ, επέκριναν την κίνηση, κατηγορώντας τον Τραμπ ότι υποχωρεί στις απαιτήσεις της Μόσχας και γυρίζει την πλάτη στο Κίεβο και στον Ζελένσκι.
«Η τελευταία συνθηκολόγηση του Τραμπ απέναντι στον Πούτιν αποτελεί για άλλη μια φορά προδοσία των Ουκρανών εταίρων μας και αψηφά την ξεκάθαρη πρόθεση του Κογκρέσου, όπως αυτή αποτυπώνεται στη νομοθεσία που σχεδιάστηκε για να τιμωρήσει τη Ρωσία για τον παράνομο πόλεμο επιθετικότητας που διεξάγει», έγραψε ο Μπέιερ στο X.
Η απόφαση αναμένεται να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη οργή στην Ουκρανία, όπου ο Ζελένσκι τονίζει εδώ και καιρό την ανάγκη επιβολής αυστηρών κυρώσεων, ώστε να περιοριστούν οι οικονομικοί πόροι που μπορεί να χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη συνέχιση του πολέμου.
Ο Ζελένσκι δήλωσε το πρωί του Σαββάτου ότι οι κυρώσεις «θα μπορούσαν να είχαν βοηθήσει σε τεράστιο βαθμό» και ότι ο νόμος «υποτίθεται ότι θα ασκούσε πραγματικά αποτελεσματική πίεση στη Ρωσία, προκειμένου να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος».
Αναφέρθηκε στις ρωσικές επιθέσεις που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας εναντίον 15 ουκρανικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, οι οποίες προκάλεσαν διακοπές ρεύματος σε αρκετές περιφέρειες, και δήλωσε: «Η Ρωσία προσπαθεί να βυθίσει την Ουκρανία στο σκοτάδι, λίγο πριν από τον χειμώνα».
Η συμφωνία Τραμπ με Πούτιν που άλλαξε τα δεδομένα
Αρχικά, ο Ζελένσκι και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας άσκησαν κριτική στον Τραμπ, όταν εκείνος ανέστειλε προσωρινά ορισμένες αμερικανικές κυρώσεις, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εισαγωγή ρωσικού ντίζελ, σε μια προσπάθεια να μειωθούν οι τιμές της ενέργειας στις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.
Ο Τραμπ προσπαθεί εδώ και μήνες να διαχειριστεί τις πολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Η άνοδος του πληθωρισμού έχει επιβαρύνει τη δημοτικότητα του Τραμπ στην αμερικανική κοινή γνώμη.
Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η συμφωνία ισοδυναμούσε με επένδυση των ΗΠΑ στην πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία είχαν συμφωνήσει σε μια «ενεργειακή εκεχειρία», προκειμένου να διευκολυνθούν οι εξαγωγές ρωσικού ντίζελ.
Και οι δύο χώρες πλήττουν εντατικά η μία τις ενεργειακές υποδομές της άλλης. Το Κίεβο υποστηρίζει ότι στόχος είναι να περιοριστούν τα έσοδα που χρηματοδοτούν την πολεμική μηχανή της Ρωσίας, ενώ η Μόσχα ισχυρίζεται ότι στοχοποιεί αποκλειστικά εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται από τον ουκρανικό στρατό.
Ο Ζελένσκι εξέφρασε αρχικά την έκπληξή του για την ανακοίνωση του Τραμπ και δήλωσε ότι το Κίεβο θα σταματούσε τις επιθέσεις, εφόσον η Ρωσία έκανε το ίδιο.
Ωστόσο, έπειτα από τρεις ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων η Ρωσία εξαπέλυσε αρκετές νέες επιθέσεις, το Κίεβο επανέλαβε τα πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου. Αυτό προκάλεσε την έντονη καταδίκη του Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε τις επιθέσεις «ντροπή». Ο Ζελένσκι απάντησε ότι «απλώς υπερασπίζεται τα συμφέροντα της Ουκρανίας».
Οι περιορισμοί στο Starlink
Οι ανησυχίες ότι ο Τραμπ τάσσεται υπέρ της Ρωσίας έχουν ενταθεί λόγω της διακοπής στη λειτουργία ενός δορυφορικού συστήματος που παρέχουν οι ΗΠΑ και το οποίο χρησιμοποιεί η Ουκρανία.
Την περασμένη εβδομάδα, το Starlink περιόρισε ξαφνικά και απροσδόκητα την ταχύτητα με την οποία μπορούσαν να πετούν τα drones, διατηρώντας παράλληλα τη σύνδεσή τους στο διαδίκτυο. Σύμφωνα με την Ουκρανία, αυτό προκάλεσε προβλήματα σε ορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πεδίο της μάχης και περιόρισε την ικανότητα του Κιέβου να προστατεύεται από τις επερχόμενες ρωσικές επιθέσεις.
Κατά τη διάρκεια αυτής της επιβράδυνσης, η Ρωσία εξαπέλυσε αρκετές φονικές επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας, για τις οποίες οι κάτοικοι και η ουκρανική κυβέρνηση ανέφεραν ότι δεν είχε προηγηθεί καμία προειδοποίηση.
Ο Ζελένσκι δήλωσε το Σάββατο στους δημοσιογράφους ότι Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν ενημερώσει την Ουκρανία πως οι περιορισμοί στην ταχύτητα οφείλονταν σε τεχνικά προβλήματα.
Ωστόσο, όπως δήλωσε, η Ουκρανία δοκίμασε το Starlink σε έδαφος της ΕΕ και διαπίστωσε ότι «αυτά τα προβλήματα δεν υπάρχουν» και ότι το σύστημα λειτουργούσε με υψηλότερες ταχύτητες.
Ο Τραμπ έχει αρνηθεί ότι διέκοψε την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία ή ότι επιβράδυνε σκόπιμα το δίκτυο Starlink της χώρας.
Η εικόνα στο πεδίο μάχης
Οι ουκρανικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι τουλάχιστον εννέα άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και περίπου 60 έχουν τραυματιστεί από τις ρωσικές επιθέσεις σε ολόκληρη τη χώρα τις τελευταίες 24 ώρες.
Όπως ανέφεραν, ένας οδηγός ασθενοφόρου σκοτώθηκε και άλλοι 20 άνθρωποι τραυματίστηκαν από ρωσικά πλήγματα στην πόλη της Χερσώνας το πρωί του Σαββάτου.
Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας δήλωσε ότι έπληξε βιομηχανικές εγκαταστάσεις που συνδέονται με την αμυντική βιομηχανία της Ουκρανίας, μεταξύ των οποίων χαλυβουργικές εγκαταστάσεις, έναν ηλεκτρικό υποσταθμό και ένα φορτηγό πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα.
Με πληροφορίες από BBC
