Με στόχο τη μείωση των φορολογικών επιβαρύνσεων για συνεπείς φορολογούμενους και επαγγελματίες, η κυβέρνηση εξετάζει πακέτο παρεμβάσεων που θα οδηγήσει σε χαμηλότερο τεκμαρτό εισόδημα. Στο επίκεντρο βρίσκονται μειώσεις έως 30% στα τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες, αυτοκίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία, καθώς και η κατάργηση δύο προσαυξήσεων που σήμερα «φουσκώνουν» τεχνητά τη φορολογική βάση. Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται στην 90ή ΔΕΘ 2026 από τον πρωθυπουργό, ενώ οι αλλαγές εκτιμάται ότι θα ισχύσουν από το επόμενο φορολογικό έτος, ωφελώντας περίπου 320.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Η βασική φιλοσοφία του συστήματος παραμένει: το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα θα εξακολουθήσει να συνδέεται με τον βασικό μισθό και τις «τριετίες». Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει στοχευμένες ελαφρύνσεις, αξιοποιώντας την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τη διασύνδεση ταμειακών με POS και τα νέα ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ, ώστε να ενισχύσει τη συμμόρφωση χωρίς να υποχωρήσει η μάχη κατά της φοροδιαφυγής.
Μείωση στο τεκμαρτό εισόδημα: τι αλλάζει
Οι παρεμβάσεις συγκροτούν ένα νέο, πιο δίκαιο πλαίσιο προσδιορισμού εισοδημάτων για όσους επιβαρύνονται σήμερα από τεκμήρια διαβίωσης που δεν αντανακλούν την πραγματική τους οικονομική κατάσταση. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες:
– Προβλέπονται μειώσεις έως 30% στα τεκμήρια για κατοικίες, επιβατικά αυτοκίνητα και λοιπά περιουσιακά στοιχεία.
– Καταργείται η προσαύξηση 10% που συνδέεται με το ετήσιο κόστος μισθοδοσίας.
– Καταργείται η προσαύξηση 5% για υπέρβαση του μέσου τζίρου του αντίστοιχου ΚΑΔ.
– Διευρύνονται οι εξαιρέσεις και οι μειώσεις για συγκεκριμένες δραστηριότητες/ΚΑΔ, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου.
– Παραμένει το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, συνδεδεμένο με βασικό μισθό και «τριετίες», ενδεχομένως με πρόσθετες προσαρμογές ανά κλάδο.
Ποια τεκμήρια διαβίωσης επηρεάζονται
Οι κυριότερες αλλαγές αναμένεται να αγγίξουν:
– Κατοικίες: μείωση των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης που προκύπτουν από κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες.
– Αυτοκίνητα: χαμηλότερα τεκμήρια για ΙΧ, με προσαρμογές ανάλογα με κυβισμό/ηλικία οχήματος.
– Λοιπά περιουσιακά στοιχεία: στοχευμένες διορθώσεις ώστε η αντικειμενική δαπάνη να προσεγγίζει δικαιότερα το πραγματικό κόστος συντήρησης.
Κατάργηση προσαυξήσεων 10% και 5%
Δύο «φορτωτικές» προσαυξήσεις που συχνά εκτινάσσουν το τεκμαρτό εισόδημα πρόκειται να αποσυρθούν:
– Το +10% επί του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, που σήμερα επιβαρύνει όσους απασχολούν προσωπικό.
– Το +5% στη διαφορά τζίρου όταν ο επαγγελματίας ξεπερνά τον μέσο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ του.
Με την κατάργησή τους, το φορολογητέο εισόδημα που προκύπτει τεκμαρτά θα προσεγγίζει περισσότερο την πραγματικότητα, ειδικά για επιχειρήσεις με υψηλά λειτουργικά κόστη ή εποχικότητα.
Διατηρείται η βάση του συστήματος
Παρά τις μειώσεις, παραμένει η αρχιτεκτονική του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, βασισμένη στον βασικό μισθό και τις «τριετίες». Σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται η πλήρης αποσύνδεση του τεκμαρτού εισοδήματος από το κόστος μισθοδοσίας, κάτι που θα απλοποιούσε περαιτέρω τον υπολογισμό και θα επιβράβευε όσους διατηρούν ή αυξάνουν την απασχόληση.
Παράδειγμα: Τι αλλάζει για επαγγελματία με τζίρο 35.000 ευρώ
Ένας υδραυλικός ή ηλεκτρολόγος με:
– Ετήσιο τζίρο: 35.000 ευρώ
– Λοιπά λειτουργικά έξοδα: 8.000 ευρώ
– Έναν εργαζόμενο με μικτές ετήσιες αποδοχές: 15.400 ευρώ
– Συνολικό εργοδοτικό κόστος: περίπου 18.800 ευρώ
– Έξι χρόνια λειτουργίας
– Μέσος τζίρος ΚΑΔ: 25.000 ευρώ
Πραγματικό λογιστικό κέρδος: 35.000 – 8.000 – 18.800 = 8.200 ευρώ.
Με το ισχύον καθεστώς:
– Βάση τεκμαρτού: 12.320 ευρώ
– Προσαύξηση 10% λόγω μισθοδοσίας: 1.880 ευρώ → σύνολο 14.200 ευρώ
– Ενεργοποίηση κανόνα λόγω μισθού εργαζομένου: 15.400 ευρώ (υπερισχύει επειδή είναι μεγαλύτερο)
– Προσαύξηση 5% επί διαφοράς τζίρου (35.000 – 25.000 = 10.000): 500 ευρώ
– Τελικό τεκμαρτό εισόδημα: 15.900 ευρώ
Με το νέο πλαίσιο, οι προσαυξήσεις των 1.880 και 500 ευρώ καταργούνται. Συνολικά αφαιρούνται 2.380 ευρώ από τη βάση υπολογισμού, οδηγώντας σε χαμηλότερο τεκμαρτό εισόδημα και συνεπώς χαμηλότερο φόρο, όταν το τεκμαρτό προσδιορίζει την τελική επιβάρυνση.
Ποιοι θα ωφεληθούν
– Περίπου 320.000 επαγγελματίες αναμένεται να δουν άμεση ελάφρυνση από την κατάργηση των δύο προσαυξήσεων και τις μειώσεις στα τεκμήρια διαβίωσης.
– Κλάδοι με υψηλό λειτουργικό κόστος ή σταθερές δαπάνες μισθοδοσίας (π.χ. τεχνικά επαγγέλματα, μικρά συνεργεία, επιχειρήσεις υπηρεσιών) θα δουν πιο δίκαιο προσδιορισμό.
– Ελεύθεροι επαγγελματίες που εμφανίζουν τζίρο πάνω από τον μέσο όρο του ΚΑΔ τους δεν θα τιμωρούνται πλέον με την πρόσθετη επιβάρυνση 5%, περιορίζοντας στρεβλώσεις.
Χρονοδιάγραμμα και εργαλεία εφαρμογής
Οι αποφάσεις θα ανακοινωθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και προγραμματίζεται να ισχύσουν από το επόμενο φορολογικό έτος. Η κυβέρνηση στηρίζει τις αλλαγές:
– Στην καθολική χρήση POS και τη διασύνδεση ταμειακών μηχανών.
– Στην αξιοποίηση δεδομένων από ηλεκτρονικές συναλλαγές και ψηφιακά εργαλεία της ΑΑΔΕ.
– Σε στοχευμένες εξαιρέσεις ανά ΚΑΔ, ώστε το τεκμαρτό εισόδημα να αντικατοπτρίζει καλύτερα την πραγματική εικόνα κάθε κλάδου.
