Πώς οδηγήθηκαν σε πόλεμο το Πακιστάν και το Αφγανιστάν

Η κυβέρνηση των Ταλιμπάν δήλωσε ότι εξαπέλυσε επίθεση σε πακιστανικές στρατιωτικές βάσεις κοντά στα σύνορα, το βράδυ της Πέμπτης.

Το Πακιστάν απάντησε μέσα σε λίγες ώρες, βομβαρδίζοντας στόχους στην αφγανική πρωτεύουσα, την Καμπούλ, καθώς και στις επαρχίες Κανταχάρ και Πακτίκα.

Οι βομβαρδισμοί αποτελούν την πιο σημαντική εξέλιξη στις συνεχιζόμενες εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες είχαν συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός τον περασμένο Οκτώβριο, έπειτα από μια εβδομάδα φονικών συγκρούσεων με περισσότερους από εβδομήντα νεκρούς.

Πηγές της κυβέρνησης των Ταλιμπάν δήλωσαν στο BBC ότι πραγματοποίησαν τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που εκτοξεύθηκαν από το Αφγανιστάν.

Πακιστανός στρατιωτικός αξιωματικός επιβεβαίωσε ότι drones των Αφγανών Ταλιμπάν στόχευσαν τρεις τοποθεσίες – τη σχολή πυροβολικού του στρατού στη Νοβσέρα, μία κοντά σε στρατιωτική ακαδημία στο Αμποταμπάντ και μία που έπεσε κοντά σε δημοτικό σχολείο στο Σουάμπι – αλλά δήλωσε ότι όλα καταστράφηκαν.

Οι επιθέσεις αυτές θεωρούνται άνευ προηγουμένου. Εκτιμάται ότι οι μαχητές των Ταλιμπάν βασίζονται κυρίως σε drones που μπορεί να προμηθευτεί κανείς από το εμπόριο, τα οποία μεταφέρουν αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς, γεγονός που περιορίζει την εμβέλεια και τις δυνατότητες στόχευσής τους.

Εκπρόσωπος του πακιστανικού στρατού δήλωσε ότι στοχοποιήθηκαν 22 στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρο το Αφγανιστάν, συμπεριλαμβανομένων της Καμπούλ και της Κανταχάρ, και ότι δόθηκε «μεγάλη προσοχή» για την αποφυγή απωλειών αμάχων.

Ισχυρίστηκε ότι τουλάχιστον 274 μαχητές των Ταλιμπάν σκοτώθηκαν, 73 θέσεις εντός του Αφγανιστάν καταστράφηκαν και 18 καταλήφθηκαν. Εκτιμάται επίσης ότι καταστράφηκαν 115 άρματα μάχης, τεθωρακισμένα οχήματα και συστήματα πυροβολικού.

Δώδεκα Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, 27 τραυματίστηκαν και ένας αγνοείται εν ώρα μάχης, πρόσθεσε.

Ο εκπρόσωπος των Αφγανών Ταλιμπάν, Μουτζαχίντ, δήλωσε ότι 13 μαχητές των Ταλιμπάν σκοτώθηκαν και 22 τραυματίστηκαν, ενώ 13 άμαχοι τραυματίστηκαν και άγνωστος αριθμός σκοτώθηκε.

Συγκεκριμένα ανέφερε ότι βομβαρδίστηκε το σπίτι ενός αγρότη στην Τζαλαλαμπάντ και σκοτώθηκε η πλειονότητα της οικογένειάς του, ενώ δέχθηκε επίθεση και μια θρησκευτική σχολή στην Πακτίκα.

Ο εκπρόσωπος των Ταλιμπάν δήλωσε επίσης ότι 55 Πακιστανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, εκ των οποίων τα πτώματα 23 μεταφέρθηκαν πίσω στο Αφγανιστάν. Πρόσθεσε ότι άλλοι συνελήφθησαν ζωντανοί, ενώ 19 βάσεις καταστράφηκαν.

Σε άμεση αποκλιμάκωση καλεί ο ΟΗΕ

Όπως και σε προηγούμενους γύρους εχθροπραξιών μεταξύ πακιστανικών και αφγανικών δυνάμεων, κάθε πλευρά κατηγορεί την άλλη ότι επιτέθηκε πρώτη – και αμφότερες ισχυρίζονται ότι προκάλεσαν βαριές απώλειες στην αντίπαλη πλευρά.

Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι οι δυνάμεις της χώρας του κατάφεραν να «συντρίψουν» την επιθετικότητα, ενώ ο υπουργός Άμυνας είχε κηρύξει «ανοιχτό πόλεμο» κατά των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν.

Οι Αφγανοί Ταλιμπάν «θα ανταποδώσουν αν δεχθούμε επίθεση, αλλά δεν θα ξεκινήσουμε συγκρούσεις προς το παρόν», δήλωσε στρατιωτικός εκπρόσωπος των Ταλιμπάν στο BBC.

Αξιωματούχοι του ΟΗΕ κάλεσαν σε άμεση αποκλιμάκωση των συγκρούσεων, ενώ το Ιράν, που συνορεύει και με τις δύο χώρες, προσφέρθηκε να μεσολαβήσει.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σημείωσε ότι αυτή την περίοδο είναι το Ραμαζάνι, «ο μήνας της αυτοσυγκράτησης και της ενίσχυσης της αλληλεγγύης στον ισλαμικό κόσμο».

Η Κίνα, η οποία διατηρεί φιλικές σχέσεις τόσο με το Αφγανιστάν όσο και με το Πακιστάν, κάλεσε σε κατάπαυση του πυρός, με την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ να προτρέπει τις δύο πλευρές να «παραμείνουν ψύχραιμες και να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση».

Η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ιβέτ Κούπερ, επανέλαβε τις εκκλήσεις για διαμεσολαβημένο διάλογο, προσθέτοντας ότι οι δύο πλευρές θα πρέπει να «λάβουν άμεσα μέτρα για αποκλιμάκωση» και να «αποφύγουν περαιτέρω βλάβη στους αμάχους».

Ο εκπρόσωπος των Αφγανών Ταλιμπάν, Μουτζαχίντ, δήλωσε την Παρασκευή ότι «και τώρα θέλουμε το ζήτημα να επιλυθεί μέσω διαλόγου».

Γιατί συμβαίνει αυτό;

Οι αεροπορικές επιδρομές ακολουθούν μήνες εχθροπραξιών μεταξύ των δύο χωρών. Η τελευταία σοβαρή έξαρση σημειώθηκε τον Οκτώβριο, μετά την οποία επιτεύχθηκε μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός με τη μεσολάβηση της Τουρκίας και του Κατάρ.

Το Πακιστάν κατηγορεί την κυβέρνηση των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν ότι υποστηρίζει «αντιπακιστανικές τρομοκρατικές ομάδες», τις οποίες θεωρεί υπεύθυνες για επιθέσεις αυτοκτονίας στο Πακιστάν, συμπεριλαμβανομένης μιας πρόσφατης σε τζαμί στο Ισλαμαμπάντ.

Ο ισχυρισμός αυτός αμφισβητείται από την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, η οποία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι το έδαφος του Αφγανιστάν δεν χρησιμοποιείται για να απειλήσει την ασφάλεια άλλων χωρών.

Από την πλευρά της, κατηγορεί το Πακιστάν για απρόκλητες επιθέσεις στις οποίες έχουν σκοτωθεί άμαχοι. Το Πακιστάν υποστηρίζει ότι στοχοποιεί μόνο μαχητές.

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το Πακιστάν εξαπέλυσε πολλαπλές νυχτερινές αεροπορικές επιδρομές στο Αφγανιστάν, οι οποίες, σύμφωνα με τους Ταλιμπάν, σκότωσαν τουλάχιστον 18 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά.

Τι κάνει αυτή τη φορά διαφορετική;

Αντιμέτωποι με το πυρηνικά οπλισμένο Πακιστάν, οι αναλυτές θεωρούν απίθανο οι Ταλιμπάν να εμπλακούν σε έναν συμβατικό πόλεμο με το Πακιστάν. Ωστόσο, οι Αφγανοί Ταλιμπάν διαθέτουν εκτενή εμπειρία στον ανταρτοπόλεμο.

Αυτό που καθιστά σημαντικό τον τελευταίο γύρο πακιστανικών πληγμάτων είναι ότι έχουν στοχεύσει κυβερνητικές εγκαταστάσεις των Ταλιμπάν αντί για τρομοκρατικούς στόχους στο Αφγανιστάν, δήλωσε ο Μάικλ Κούγκελμαν, ανώτερος επιστημονικός συνεργάτης για τη Νότια Ασία στο Atlantic Council, στο πρόγραμμα Newsday του BBC.

«Τώρα στοχοποιεί το ίδιο το καθεστώς», είπε.

Εν τω μεταξύ, η ρητορική των Ταλιμπάν υποδηλώνει ότι είναι αποφασισμένοι να «εξαπολύσουν αδιάκοπες επιθέσεις» κατά του Πακιστάν – μια «επισφαλής κατάσταση» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πραγματική σύγκρουση.

Ο στρατιωτικός αρχηγός των Αφγανών Ταλιμπάν, Κάρι Μοχάμεντ Φασιχουντίν, δήλωσε σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα την Παρασκευή ότι το Πακιστάν μπορεί να αναμένει «μια ακόμη πιο αποφασιστική απάντηση» στο μέλλον.

Οι επιθέσεις σε μέρη όπως το Αμποταμπάντ και το Σουάμπι δείχνουν την ικανότητά τους να διεισδύουν βαθύτερα στο Πακιστάν απ’ ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως.

Πηγή: BBC