Τι είναι αυτό που επιτρέπει σε ορισμένους ανθρώπους να φτάνουν και να ξεπερνούν τα 110 χρόνια, διατηρώντας παράλληλα αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι σε ασθένειες που συνδέονται με τη γήρανση; Μια νέα μελέτη δείχνει ότι ένα ιδιαίτερα ενεργό και προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αποτελεί ένα από τα κομμάτια του παζλ.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports, επικεντρώθηκε στους λεγόμενους υπεραιωνόβιους, δηλαδή ανθρώπους ηλικίας 110 ετών και άνω. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι αυτής της ηλικίας διαθέτουν σε ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά έναν σπάνιο τύπο ανοσοκυττάρων, τα κυτταροτοξικά CD4 Τ-λεμφοκύτταρα (CD4 CTLs).
Τα συγκεκριμένα κύτταρα μπορούν να καταστρέφουν άλλα κύτταρα και είναι γνωστό ότι συμμετέχουν στην αντιμετώπιση ιογενών λοιμώξεων. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορούν να επιτίθενται σε καρκινικά κύτταρα, μεταξύ άλλων σε κύτταρα καρκίνου του πνεύμονα και μελανώματος.
Τα κύτταρα αυξάνονται μετά τα 100
Η ομάδα του βιολόγου Κοσούκε Χασιμότο από το Πανεπιστήμιο της Οσάκα στην Ιαπωνία εξέτασε συνολικά 28 ανθρώπους. Στην έρευνα συμμετείχαν οκτώ άτομα ηλικίας 70 έως 90 ετών, δέκα αιωνόβιοι ηλικίας 100 έως 109 ετών και δέκα υπεραιωνόβιοι ηλικίας 110 ετών και άνω.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μια εντυπωσιακή διαφορά.
Στους ανθρώπους ηλικίας 70 έως 90 ετών, τα CD4 CTLs αποτελούσαν περίπου 4% των Τ-λεμφοκυττάρων. Το ποσοστό αυξανόταν περίπου στο 10% στους αιωνόβιους και έφτανε περίπου στο 18% στους υπεραιωνόβιους.
Το εύρημα υποδηλώνει ότι αυτή η ιδιαίτερη προσαρμογή του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να αρχίζει περίπου στην ηλικία των 100 ετών και να γίνεται ακόμη εντονότερη στους ανθρώπους που φτάνουν τα 110 και πλέον.
Ένα ανοσοποιητικό σύστημα που συνεχίζει να προσαρμόζεται
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ένα μεγάλο μέρος αυτών των κυττάρων αποτελούνταν από κλώνους, δηλαδή γενετικά πανομοιότυπες ομάδες κυττάρων που προέρχονται από ένα αρχικό Τ-λεμφοκύτταρο.
Σε έναν από τους αιωνόβιους που συμμετείχαν στη μελέτη, για παράδειγμα, το 53,8% των συγκεκριμένων κυττάρων ήταν πανομοιότυπα μεταξύ τους.
Αυτό δείχνει ότι το ανοσοποιητικό σύστημα πιθανότατα έχει ενεργοποιηθεί επανειλημμένα απέναντι σε κάποια συγκεκριμένη και επίμονη απειλή, προκαλώντας την ταχεία αναπαραγωγή των κατάλληλων κυττάρων.
«Τα περισσότερα ερευνητικά δεδομένα για τη γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος επικεντρώνονται στην παρακμή του», εξηγεί ο Χασιμότο. Η συγκεκριμένη μελέτη, αντίθετα, υποδεικνύει ότι ακόμη και σε εξαιρετικά προχωρημένη ηλικία, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να συνεχίζει να προσαρμόζεται επιλεκτικά.
Ίσως προστατεύουν από τον καρκίνο – αλλά δεν έχει αποδειχθεί
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι περίπου 30 από τις αλληλουχίες των υποδοχέων αυτών των κυττάρων ταίριαζαν με αντίστοιχες αλληλουχίες που είχαν καταγραφεί σε ανθρώπους με καρκίνο. Οι περισσότερες αντιστοιχίες αφορούσαν ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα.
Το εύρημα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον, καθώς κανένας από τους συμμετέχοντες στη μελέτη δεν είχε ιστορικό καρκίνου.
Ωστόσο, οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι δεν μπορεί ακόμη να ειπωθεί πως τα συγκεκριμένα κύτταρα είναι ο λόγος που οι υπεραιωνόβιοι αποφεύγουν τον καρκίνο.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη ποια ακριβώς αντιγόνα αναγνωρίζουν τα κύτταρα ούτε σε ποιους ιστούς μετακινούνται και τι κάνουν εκεί. Οι αντιστοιχίες με ασθενείς με καρκίνο αποτελούν ένδειξη, όχι απόδειξη ότι τα κύτταρα επιτίθενται σε όγκους.
«Η ιδέα ότι αυτά τα κύτταρα προστατεύουν τους αιωνόβιους από τον καρκίνο είναι βιολογικά πιθανή και συναρπαστική, αλλά παραμένει υπόθεση», σημειώνει ο Αλεχάντρο Λόπες-Σότο, ερευνητής της γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος στο Πανεπιστήμιο του Οβιέδο στην Ισπανία.
Το ανοσοποιητικό ίσως κρύβει ένα κομμάτι του μυστικού της μακροζωίας
Οι άνθρωποι που φτάνουν τα 110 χρόνια αποτελούν εξαιρετικά μικρό ποσοστό του πληθυσμού, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τη μελέτη τους. Στην Ιαπωνία, σύμφωνα με τον Χασιμότο, υπάρχουν περίπου 150 άνθρωποι ηλικίας 110 ετών και άνω.
Οι υπεραιωνόβιοι, όμως, δεν φαίνεται απλώς να ζουν περισσότερο. Συχνά παρουσιάζουν μικρότερη επιβάρυνση από ασθένειες που συνδέονται με τη γήρανση, όπως καρδιαγγειακά νοσήματα, άνοια και καρκίνο.
Η νέα έρευνα προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο σε αυτό το παζλ: το ανοσοποιητικό σύστημα ορισμένων ανθρώπων μπορεί να διατηρεί αξιοσημείωτη ικανότητα προσαρμογής ακόμη και σε πολύ προχωρημένη ηλικία.
Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα δεδομένα από μεμονωμένα κύτταρα διαφορετικών ιστών, προκειμένου να διαπιστώσουν πού καταλήγουν αυτά τα ιδιαίτερα CD4 Τ-λεμφοκύτταρα και ποιος ακριβώς είναι ο ρόλος τους.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να βρεθεί γιατί κάποιοι άνθρωποι φτάνουν τα 110, αλλά να κατανοηθεί αν οι μηχανισμοί που τους προστατεύουν μπορούν κάποια στιγμή να οδηγήσουν σε νέους τρόπους παράτασης της υγιούς ζωής και καλύτερης αντιμετώπισης των ασθενειών της γήρανσης.
Πηγή Nature
