Οι προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις του καύσωνα στην υγεία συνήθως επικεντρώνονται στην αφυδάτωση, τη θερμοπληξία και τα καρδιαγγειακά προβλήματα. Όμως υπάρχει ένας ακόμη κίνδυνος που συχνά περνά απαρατήρητος: η επιδείνωση του χρόνιου πόνου.
Σε νέα μελέτη, ο καθηγητής Δημόσιας Υγείας Κάι Ζανγκ και η Φεϊνούο Σαν, επίκουρη καθηγήτρια Δημογραφίας, Κοινωνιολογίας και Υγείας του Πληθυσμού στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Άρλινγκτον, παρακολούθησαν επί δύο δεκαετίες περισσότερους από 35.000 ενήλικες άνω των 50 ετών, συγκρίνοντας τις αναφορές τους για χρόνιο πόνο με το ιστορικό θερμοκρασιών στις περιοχές όπου ζούσαν. Στόχος των ερευνητών ήταν να εξετάσουν κατά πόσο η μακροχρόνια έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες, είτε πρόκειται για ζέστη είτε για κρύο, μπορεί να επηρεάσει το κατά πόσο ο χρόνιος πόνος δυσχεραίνει τις καθημερινές δραστηριότητες.
Τι είναι ο χρόνιος πόνος
Ο χρόνιος πόνος διαρκεί τουλάχιστον τρεις μήνες και περιορίζει τις δραστηριότητες ενός ανθρώπου, όπως την εργασία, την κοινωνική ζωή και την αυτοεξυπηρέτηση. Για τους ενήλικες άνω των 50 ετών, αυτό έχει τεράστια σημασία. Η δυσκολία στην ορθοστασία, στις καθημερινές μετακινήσεις και στον ύπνο που προκαλεί ο χρόνιος πόνος μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την αυτονομία των ανθρώπων.
Η θερμοκρασία επηρεάζει το σώμα με διαφορετικούς τρόπους. Το κρύο φαίνεται να αυξάνει την ευαισθησία στον πόνο και να προκαλεί δυσκαμψία στις αρθρώσεις, γι’ αυτό και οι άνθρωποι με αρθρίτιδα υποφέρουν περισσότερο τον χειμώνα. Η ζέστη επηρεάζει τον οργανισμό μέσω της αφυδάτωσης, του διαταραγμένου ύπνου και του τρόπου με τον οποίο περιορίζει σταδιακά τις δραστηριότητες που είναι διατεθειμένος να κάνει κάποιος μέσα στην ημέρα. Τις ζεστές ημέρες, για παράδειγμα, οι άνθρωποι μπορεί να περπατούν λιγότερο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη δυσκαμψία των αρθρώσεων και εξασθένηση των μυών, επιδεινώνοντας τον πόνο. Αυτό που καθιστά τους καύσωνες ιδιαίτερα επικίνδυνους δεν είναι πάντα η κορύφωση της θερμοκρασίας το απόγευμα, αλλά οι ζεστές νύχτες που δεν επιτρέπουν στο σώμα να δροσιστεί, στερώντας του την ευκαιρία να ανακάμψει.
Τα ευρήματα
Οι ερευνητές εντόπισαν τις περιόδους κατά τις οποίες οι θερμοκρασίες ξεπερνούσαν τα όρια που θεωρούνταν ακραία για κάθε περιοχή. Για παράδειγμα, μια ημέρα με θερμοκρασία πάνω από 28,9 βαθμούς Κελσίου στο Μέιν θα συγκαταλεγόταν στο 5% των θερμότερων ημερών της περιοχής κατά την προηγούμενη δεκαετία. Στο Χιούστον, αντίθετα, η θερμοκρασία θα έπρεπε να φτάσει τους 35,4 βαθμούς Κελσίου για να καταταχθεί στο ανώτερο 5% και να θεωρηθεί ακραία.
Οι ερευνητές συνέκριναν κάθε κοινότητα με το δικό της ιστορικό δεκαετίας, αντί να χρησιμοποιήσουν ένα ενιαίο εθνικό όριο, προκειμένου να εξετάσουν πώς η έκθεση σε ακραίο κρύο ή ζέστη επί μήνες ή χρόνια επηρέαζε τους κατοίκους. Δύο στοιχεία ξεχώρισαν. Μεταξύ του 20% των συμμετεχόντων που ζούσαν σε περιοχές με συχνές ημέρες ακραίου ψύχους, καταγράφηκε αύξηση στις αναφορές χρόνιου πόνου. Όσοι αντιμετώπιζαν περιστασιακά κύματα ψύχους, ωστόσο, δεν ανέφεραν την ίδια επίδραση. Φαίνεται ότι οι άνθρωποι μπορούσαν να προσαρμοστούν σε έναν δύσκολο χειμώνα, αλλά η προσαρμογή γινόταν δυσκολότερη έπειτα από χρόνια ακραίου ψύχους.
Η ακραία ζέστη παρουσίασε διαφορετική εικόνα ανάλογα με τη γεωγραφική περιοχή και το εισόδημα:
- Στις αστικές περιοχές δεν εντοπίστηκε συσχέτιση μεταξύ παρατεταμένης ζέστης και χρόνιου πόνου, σε αντίθεση με τις αγροτικές περιοχές, όπου η σχέση ήταν πιο έντονη. Ένας πιθανός λόγος είναι ότι οι άνθρωποι στις αγροτικές περιοχές μπορεί να εργάζονται περισσότερο σε εξωτερικούς χώρους ή να ζουν σε παλαιότερα σπίτια που είναι δυσκολότερο να ψυχθούν, ενώ έχουν και λιγότερη πρόσβαση σε δροσερούς χώρους.
- Η παρατεταμένη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες συνδέθηκε επίσης με περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης χρόνιου πόνου μεταξύ των οικονομικά ασθενέστερων ηλικιωμένων. Μεταξύ των οικονομικά ευπορότερων, δεν παρατηρήθηκε η ίδια συσχέτιση, πιθανότατα λόγω καλύτερης πρόσβασης σε κλιματισμό και υπηρεσίες υγείας, καθώς και της δυνατότητας να αποφεύγουν την έκθεση στη ζέστη.
Τρία βασικά μαθήματα
Σχεδόν όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούν οι αμερικανικές κοινότητες για τη μείωση των κινδύνων από τον καύσωνα έχουν σχεδιαστεί με βάση το αστικό περιβάλλον: κλιματιζόμενοι δημόσιοι χώροι, προγράμματα αύξησης της δενδροκάλυψης και χάρτες των αστικών θερμικών νησίδων.
Ωστόσο, οι αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις. Τα σπίτια εκεί είναι συχνά παλαιότερα και δυσκολότερα να διατηρηθούν δροσερά. Το ενεργειακό κόστος καταλαμβάνει συνήθως μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, ενώ τα αγροτικά νοσοκομεία στις ΗΠΑ κλείνουν, αναγκάζοντας τους κατοίκους να διανύουν μεγαλύτερες αποστάσεις για να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Η γεωργία διαθέτει επίσης το γηραιότερο εργατικό δυναμικό στις ΗΠΑ. Ο μέσος παραγωγός που έχει ρόλο στη λήψη αποφάσεων σε μια αγροτική εκμετάλλευση είναι πλέον περίπου 58 ετών, ενώ σχεδόν το 40% των καλλιεργήσιμων εκτάσεων ανήκει σε αγρότες ηλικίας 65 ετών και άνω.
Τα ευρήματα προσφέρουν τρία βασικά μαθήματα για την προστασία των ηλικιωμένων. Στους κινδύνους του καύσωνα για την υγεία θα πρέπει να συνυπολογίζεται και ο χρόνιος πόνος. Η έγκαιρη ενημέρωση μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να προετοιμαστούν και να αναζητήσουν εγκαίρως βοήθεια, εφόσον ο πόνος τους επιδεινωθεί.
Τα προγράμματα βοήθειας για την ψύξη των κατοικιών πρέπει να προσαρμοστούν στις ανάγκες των αγροτικών περιοχών. Αυτό σημαίνει προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, οικονομική ενίσχυση για την ενέργεια και διανομή βοήθειας μέσω αξιόπιστων τοπικών φορέων, αντί για μικρότερες εκδοχές των αντίστοιχων αστικών προγραμμάτων.
Στην κλινική πράξη, οι πληροφορίες για την κατοικία και το τοπικό κλίμα θα πρέπει να καταγράφονται στο ιστορικό του πόνου του ασθενούς, μαζί με τη διάγνωση και τη φαρμακευτική αγωγή, ώστε να συμβάλλουν στην καλύτερη στόχευση της θεραπείας.
Πηγή: The Conversation
