Υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή για τις αντικαταβολές δεμάτων που παραδίδονται μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς σχεδιάζει να θεσπίσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με την εφαρμογή του μέτρου να συνδέεται με την έκδοση υπουργικής απόφασης μετά την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου. Ο σχεδιασμός προβλέπει εξαιρέσεις για πολίτες άνω των 70 ετών και για κατοίκους μικρών χωριών και νησιών, ενώ εκτός του μέτρου παραμένουν οι παραδόσεις φαγητού και ειδών σούπερ μάρκετ, ακόμη και όταν γίνονται μέσω πλατφορμών όπως η efood και η Wolt.
Η ρύθμιση που επεξεργάζεται το υπουργείο αφορά τις παραδόσεις δεμάτων από επιχειρήσεις ταχυμεταφοράς, όταν ο καταναλωτής εξοφλεί την αγορά κατά την παραλαβή. Για τις συναλλαγές αυτές, η αντικαταβολή θα εξακολουθήσει να αποτελεί διαθέσιμο τρόπο πληρωμής, όμως η εξόφληση θα πρέπει να γίνεται με ηλεκτρονικό μέσο και όχι με μετρητά, εφόσον ο αγοραστής υπάγεται στον νέο κανόνα. Αντίθετα, η προωθούμενη διάταξη δεν καλύπτει τις παραγγελίες φαγητού ούτε τις παραδόσεις προϊόντων σούπερ μάρκετ. Επομένως, η πληρωμή μιας παραγγελίας φαγητού με μετρητά θα εξακολουθήσει να είναι δυνατή. Εκτός του μέτρου θα παραμείνουν και οι παραδόσεις ειδών σούπερ μάρκετ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που πραγματοποιούνται μέσω ψηφιακών πλατφορμών, όπως η efood και η Wolt. Η βασική αλλαγή αφορά τα δέματα που αγοράζονται και εξοφλούνται με αντικαταβολή μέσω εταιρείας ταχυμεταφοράς. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το υπουργείο προωθεί την υποχρεωτική χρήση κάρτας, τραπεζικού εμβάσματος, λογαριασμού πληρωμών ή ηλεκτρονικού πορτοφολιού.
Ποιοι θα εξαιρούνται από την υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή
Για τις αντικαταβολές δεμάτων προβλέπεται να θεσπιστούν εξαιρέσεις με βάση το πλαίσιο που εφαρμόζεται στις ηλεκτρονικές δαπάνες οι οποίες υπολογίζονται για την κάλυψη του αφορολόγητου ορίου. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται οι πολίτες άνω των 70 ετών, καθώς και οι κάτοικοι χωριών με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και νησιών με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους. Η εξαίρεση για τους κατοίκους μικρών χωριών και νησιών θα ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι οι συγκεκριμένες περιοχές δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς. Για τις κατηγορίες αυτές προωθείται η διατήρηση της δυνατότητας πληρωμής με μετρητά κατά την παράδοση του δέματος. Οι ακριβείς προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά όπου απαιτούνται και ο τρόπος με τον οποίο θα εφαρμόζονται οι εξαιρέσεις αναμένεται να καθοριστούν στην υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί πριν από την ενεργοποίηση του μέτρου, εφόσον το σχετικό νομοσχέδιο ψηφιστεί. Το τελικό περιεχόμενο της ρύθμισης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι παρατηρήσεις και τα σχόλια που θα υποβληθούν κατά τη δημόσια διαβούλευση αναμένεται να εξεταστούν πριν από την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ηλεκτρονική αντικαταβολή ανεξάρτητα από το ποσό
Για τις συναλλαγές που θα υπάγονται στον νέο κανόνα, η ηλεκτρονική εξόφληση θα απαιτείται από το πρώτο ευρώ. Η υποχρέωση δεν θα εξαρτάται από την αξία του δέματος ή από το ύψος της αντικαταβολής. Το άρθρο του νομοσχεδίου καλύπτει τις περιπτώσεις στις οποίες η αποστολή και η παράδοση του αγαθού πραγματοποιούνται μέσω επιχείρησης ταχυμεταφοράς και ο καταναλωτής πληρώνει κατά την παραλαβή. Έτσι, ακόμη και ένα δέμα αξίας 30 ή 40 ευρώ θα πρέπει να εξοφλείται ηλεκτρονικά, εφόσον ο αγοραστής δεν εμπίπτει στις προβλεπόμενες εξαιρέσεις. Η αντικαταβολή δεν καταργείται ως τρόπος πληρωμής. Ο καταναλωτής θα μπορεί να καταβάλλει το ποσό όταν παραλαμβάνει το δέμα, χρησιμοποιώντας όμως ηλεκτρονικό μέσο. Η αλλαγή αφορά συνεπώς τον τρόπο εξόφλησης και όχι τη χρονική στιγμή της πληρωμής. Η ρύθμιση επεκτείνει την υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής και στις μικρές αγορές. Ο γενικός κανόνας για τις πωλήσεις αγαθών και την παροχή υπηρεσιών σε ιδιώτες προβλέπει ηλεκτρονική εξόφληση για συναλλαγές συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω. Για τις αντικαταβολές μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς, το υπό εξέταση πλαίσιο προβλέπει ηλεκτρονική πληρωμή ανεξάρτητα από το αν η αξία της αγοράς φτάνει το συγκεκριμένο όριο.
Το πρόστιμο για είσπραξη μετρητών
Επόμενο άρθρο του νομοσχεδίου προβλέπει κυρώσεις για την εταιρεία ταχυμεταφοράς που θα εισπράττει μετρητά, ενώ η συγκεκριμένη συναλλαγή θα έπρεπε να έχει εξοφληθεί ηλεκτρονικά. Το πρόστιμο θα ανέρχεται στο διπλάσιο του ποσού που καταβλήθηκε σε μετρητά. Για παράδειγμα, εάν η εταιρεία εισπράξει 50 ευρώ σε μετρητά, ενώ η συναλλαγή υπάγεται στην υποχρέωση ηλεκτρονικής πληρωμής, η κύρωση θα ανέρχεται σε 100 ευρώ. Για είσπραξη 200 ευρώ με μετρητά, το πρόστιμο θα φτάνει τα 400 ευρώ. Η οικονομική επιβάρυνση θα βαρύνει την επιχείρηση ταχυμεταφοράς που εισέπραξε το ποσό κατά παράβαση της νέας υποχρέωσης. Η ρύθμιση δεν προβλέπει, με βάση τον υπό εξέταση σχεδιασμό, πρόστιμο στον καταναλωτή για τη συγκεκριμένη παράβαση.
Πότε θα ξεκινήσει η εφαρμογή
Η έναρξη εφαρμογής τόσο της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής εξόφλησης όσο και των προβλεπόμενων κυρώσεων θα συνδεθεί με τη δημοσίευση της σχετικής υπουργικής απόφασης. Η απόφαση θα αποσαφηνίσει τους όρους εφαρμογής, τις εξαιρέσεις και τη διαδικασία με την οποία θα ελέγχεται η συμμόρφωση των επιχειρήσεων ταχυμεταφοράς. Το νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη σε δημόσια διαβούλευση. Επομένως, οι τελικές διατάξεις, οι προϋποθέσεις για τις εξαιρέσεις και ο ακριβής χρόνος ενεργοποίησης του μέτρου θα καθοριστούν μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας και την έκδοση της υπουργικής απόφασης.
