Σοβαρά προβλήματα προκάλεσε η ισχυρή βροχόπτωση στην Εύβοια, με καλλιέργειες, υπόγεια και δρόμους να πλημμυρίζουν, ενώ σε αρκετά σημεία σημειώθηκαν κατολισθήσεις και συγκεντρώσεις φερτών υλικών. Τα Ψαχνά και τα Πολιτικά βρέθηκαν στο επίκεντρο των φαινομένων, καθώς το ύψος της βροχής έφτασε τα 120 χιλιοστά. Η Πυροσβεστική χρειάστηκε να επέμβει για τον απεγκλωβισμό δύο Ισραηλινών τουριστών, οι οποίοι αντιμετώπισαν προβλήματα εξαιτίας των δύσκολων συνθηκών στο οδικό δίκτυο.
Η νέα κακοκαιρία ανέδειξε για ακόμη μία φορά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν περιοχές με αυξημένη ευπάθεια σε έντονα καιρικά φαινόμενα. Παρά τα έργα που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, οι ισχυρές βροχοπτώσεις προκαλούν σημαντικές πιέσεις σε υποδομές, κατοικίες και αγροτικές εκτάσεις.
Πλημμύρισαν καλλιέργειες και υπόγεια στην Εύβοια
Στα Ψαχνά και τα Πολιτικά, μεγάλος όγκος νερού προκάλεσε πλημμυρικά προβλήματα, επηρεάζοντας καλλιέργειες, υπόγειους χώρους και σημεία του οδικού δικτύου. Η ένταση της βροχής σε σύντομο χρονικό διάστημα δυσχέρανε την απορροή των υδάτων, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν λιμνάζοντα νερά και να μετακινηθούν φερτά υλικά.
Σε ορισμένες περιοχές, οι κατολισθήσεις περιόρισαν την ασφαλή διέλευση οχημάτων και χρειάστηκε η κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών. Η Πυροσβεστική προχώρησε σε παρεμβάσεις για την απομάκρυνση κατοίκων και επισκεπτών από σημεία όπου υπήρχε κίνδυνος εγκλωβισμού. Μεταξύ των περιστατικών ήταν και ο απεγκλωβισμός δύο Ισραηλινών τουριστών, οι οποίοι βρέθηκαν σε δύσκολη θέση λόγω της συσσώρευσης υδάτων και των προβλημάτων στην πρόσβαση.
Η εικόνα που διαμορφώθηκε στην Εύβοια επιβεβαιώνει ότι ακόμη και περιοχές όπου έχουν υλοποιηθεί αντιπλημμυρικά έργα μπορούν να αντιμετωπίσουν σοβαρές επιπτώσεις, όταν εκδηλώνονται ακραία φαινόμενα με μεγάλη ένταση.
Λέκκας: Έχουν γίνει βελτιώσεις, αλλά η τρωτότητα παραμένει
Μιλώντας για την κατάσταση στην Εύβοια και την αντιπλημμυρική προστασία, ο καθηγητής Ευθύμης Λέκκας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στα Ψαχνά. Όπως εξήγησε, μετά τις μεγάλες πλημμύρες του 2020 πραγματοποιήθηκαν σημαντικά έργα στην περιοχή. Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν συμβάλει ώστε οι σημερινές επιπτώσεις να είναι σαφώς μικρότερες σε σύγκριση με εκείνη την περίοδο.
Ο καθηγητής σημείωσε ότι έχει υπάρξει πρόοδος τόσο στα συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης όσο και στις υποδομές. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι κανένα έργο δεν μπορεί να εξαλείψει άμεσα όλους τους κινδύνους, ιδιαίτερα όταν τα φυσικά φαινόμενα γίνονται συχνότερα, εντονότερα και πιο σύνθετα.
Η κλιματική κρίση, σύμφωνα με τον ίδιο, αυξάνει την πιθανότητα εκδήλωσης ακραίων φαινομένων, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει την τρωτότητα περιοχών που αντιμετωπίζουν προβλήματα στον πολεοδομικό σχεδιασμό, στις υποδομές ή στη διαχείριση των υδάτων. Η αποτελεσματική προστασία απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, σωστή ενημέρωση των πολιτών και προσαρμογή των σχεδίων πολιτικής προστασίας στα δεδομένα κάθε περιοχής.
Διαφορετικός κίνδυνος για κάθε περιοχή
Ο Ευθύμης Λέκκας τόνισε ότι δεν είναι δυνατό να εφαρμοστούν οι ίδιες λύσεις σε όλες τις περιοχές της χώρας. Κάθε τόπος έχει διαφορετικά γεωμορφολογικά, περιβαλλοντικά και οικιστικά χαρακτηριστικά, τα οποία επηρεάζουν τόσο την εκδήλωση ενός φαινομένου όσο και τις συνέπειές του.
Η διακινδύνευση εξαρτάται από την ένταση, την έκταση και τη διάρκεια ενός φαινομένου, αλλά και από τον βαθμό έκθεσης και τρωτότητας μιας περιοχής. Έτσι, η ίδια ποσότητα βροχής μπορεί να προκαλέσει περιορισμένα προβλήματα σε μια περιοχή, αλλά εκτεταμένες πλημμύρες σε μια άλλη, ανάλογα με τη μορφολογία του εδάφους, την κατάσταση των ρεμάτων, την πυκνότητα δόμησης και την επάρκεια των υποδομών.
Παράλληλα, τα φυσικά φαινόμενα δεν εμφανίζονται πάντα μεμονωμένα. Μια πυρκαγιά μπορεί να ακολουθηθεί από πλημμύρες και κατολισθήσεις, καθώς η απώλεια της βλάστησης μειώνει την ικανότητα του εδάφους να συγκρατεί το νερό. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται συνδυασμένη αντιμετώπιση και στενή συνεργασία μεταξύ επιστημονικών φορέων, δήμων, περιφερειών και υπηρεσιών πολιτικής προστασίας.
Δεν υπάρχει μία ενιαία «κόκκινη» περιοχή
Σε ερώτηση για τις περιοχές που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο κατά τη διάρκεια του χειμώνα, ο καθηγητής εξήγησε ότι δεν υπάρχει μία ενιαία περιοχή υψηλού κινδύνου για όλα τα φυσικά φαινόμενα. Άλλες περιοχές είναι περισσότερο ευάλωτες στις πλημμύρες, άλλες στις δασικές πυρκαγιές, άλλες στους σεισμούς και άλλες σε κατολισθήσεις ή ηφαιστειακές δραστηριότητες.
Ο σεισμικός κίνδυνος, μάλιστα, έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς ένας σεισμός μπορεί να εκδηλωθεί οποιαδήποτε στιγμή και σχεδόν σε οποιοδήποτε σημείο της χώρας. Αντίστοιχα, οι πλημμύρες συνδέονται άμεσα με την ένταση της βροχόπτωσης, την κατάσταση των ρεμάτων και την ταχύτητα απορροής των υδάτων.
Για την Εύβοια, το άμεσο ζητούμενο είναι η διαχείριση των συνεπειών της έντονης βροχόπτωσης. Οι κατολισθήσεις, τα φερτά υλικά και οι τοπικές πλημμύρες δοκιμάζουν τις υποδομές και αναδεικνύουν την ανάγκη αυξημένης ετοιμότητας για το υπόλοιπο της φθινοπωρινής περιόδου.
Προβλήματα και στη Σκιάθο
Η κακοκαιρία επηρέασε και τη Σκιάθο. Περίπου μισή ώρα ισχυρής βροχής ήταν αρκετή για να μετατρέψει την οδό Παπαδιαμάντη σε ορμητικό χείμαρρο. Τα νερά παρέσυραν τραπεζοκαθίσματα, κάδους και άλλα αντικείμενα, ενώ πλημμύρισαν κεντρικοί δρόμοι του νησιού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Αστεροσκοπείου, στη Σκιάθο καταγράφηκαν περίπου 50 χιλιοστά βροχής μέσα σε λίγα λεπτά. Η απότομη ένταση του φαινομένου προκάλεσε αναστάτωση σε κατοίκους, επισκέπτες και επιχειρηματίες, χωρίς ωστόσο να αναφερθούν σοβαρότερες συνέπειες.
Ο δήμαρχος ανέφερε ότι οι βασικές υποδομές του νησιού άντεξαν και πως η κατάσταση αντιμετωπίστηκε. Τα περιστατικά στην Εύβοια και τη Σκιάθο, όμως, υπενθυμίζουν ότι η προετοιμασία πρέπει να είναι διαρκής. Οι πλημμύρες σε καλλιέργειες και υπόγεια στην Εύβοια, όπως και τα προβλήματα στη Σκιάθο, καταδεικνύουν την ανάγκη για έγκαιρη προειδοποίηση, συντήρηση των υποδομών και άμεση αντίδραση κάθε φορά που εκδηλώνονται ακραίες βροχοπτώσεις.
