Πάνω από 135 εκατ. ευρώ υπολογίζεται μέχρι στιγμής η ζημιά για το Δημόσιο από τις υποθέσεις της Pizza Fan και των φούρνων «Χωριάτικο». Οι δύο έρευνες αφορούν διαφορετικούς μηχανισμούς φερόμενης φορολογικής και ασφαλιστικής παράβασης, με κοινό σημείο την απόκρυψη εισπράξεων και τη δημιουργία σύνθετων δομών που δυσκολεύουν τον εντοπισμό των πραγματικά υπεύθυνων.
Στην υπόθεση της Pizza Fan, η εκτιμώμενη απώλεια για το Δημόσιο ξεπερνά τα 35 εκατ. ευρώ και αφορά κυρίως ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος. Παράλληλα, στην υπόθεση των φούρνων «Χωριάτικο», οι μέχρι τώρα πληροφορίες ανεβάζουν τη ζημιά πάνω από τα 100 εκατ. ευρώ, καθώς στον υπολογισμό περιλαμβάνονται και ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
Ο τελικός λογαριασμός δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Οι έρευνες συνεχίζονται, ενώ οι αρμόδιες αρχές επιχειρούν να συνδέσουν τις οικονομικές συναλλαγές με τα πρόσωπα που φέρονται να είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Pizza Fan: Πώς λειτουργούσε ο μηχανισμός με τα «κεράσματα»
Στην υπόθεση της Pizza Fan, ο φερόμενος μηχανισμός ξεκινούσε από το κεντρικό σύστημα παραγγελιοληψίας. Οι παραγγελίες καταχωρίζονταν κανονικά και διαβιβάζονταν στα καταστήματα για εκτέλεση. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανιζόταν μια πρόσθετη επιλογή με την ένδειξη «κέρασμα».
Μέσω αυτής της επιλογής, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, μπορούσαν να καταχωρίζονται παραγγελίες τις οποίες ο πελάτης είχε πληρώσει, χωρίς όμως να εκδίδεται η προβλεπόμενη απόδειξη. Με άλλα λόγια, η συναλλαγή πραγματοποιούνταν κανονικά: ο πελάτης πλήρωνε, η παραγγελία παραδιδόταν, όμως το ποσό δεν αποτυπωνόταν στα φορολογικά παραστατικά που έπρεπε να εκδοθούν.
Οι συγκεκριμένες παραγγελίες φέρεται να επιλέγονταν μέσω ειδικού αλγορίθμου. Παρά το γεγονός ότι δεν εμφανίζονταν στα φορολογικά στοιχεία, παρέμεναν καταγεγραμμένες στο κεντρικό πληροφοριακό σύστημα. Έτσι, σύμφωνα με την έρευνα, υπήρχε εικόνα των πραγματικών εισπράξεων κάθε καταστήματος, αλλά και δυνατότητα υπολογισμού των ποσών που δεν δηλώνονταν στις φορολογικές αρχές.
Η πρακτική αυτή φέρεται να είχε ως αποτέλεσμα να αποκρύπτεται μέρος του πραγματικού κύκλου εργασιών. Κατά συνέπεια, μειώνονταν τα ποσά του ΦΠΑ και του φόρου εισοδήματος που αποδίδονταν στο Δημόσιο.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, τα χρήματα από τις μη δηλωμένες συναλλαγές συγκεντρώνονταν σε μετρητά και παραδίδονταν κατά τη διάρκεια μηνιαίων συναντήσεων σε αίθουσα εμπορικού κέντρου. Στις συναντήσεις αυτές φέρεται να γινόταν και παρακολούθηση της οικονομικής πορείας του δικτύου.
Η περίοδος που εξετάζεται στην υπόθεση εκτείνεται από το 2016 έως το 2026, ενώ η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη φέρεται να ξεπερνά τα 150 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό δεν ταυτίζεται με τη ζημιά του Δημοσίου, αλλά αφορά την οικονομική δραστηριότητα που φέρεται να έμεινε εκτός φορολογικής δήλωσης. Η ζημιά προκύπτει από τους φόρους που δεν αποδόθηκαν επί της συγκεκριμένης ύλης.
Η Pizza Fan έχει αναφέρει ότι πραγματοποιούσε προωθητικές ενέργειες με δωρεάν προϊόντα και υποστηρίζει πως ενδέχεται να δημιουργήθηκε σύγχυση κατά τον υπολογισμό του πραγματικού τζίρου. Παράλληλα, δηλώνει ότι συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές και βρίσκεται στη διάθεσή τους για κάθε απαραίτητη διευκρίνιση.
Χωριάτικο: Το εταιρικό πλέγμα και οι «αχυράνθρωποι»
Η υπόθεση των φούρνων «Χωριάτικο» αφορά διαφορετικό μοντέλο λειτουργίας. Η έρευνα επικεντρώνεται σε ένα σύνθετο εταιρικό δίκτυο, στο οποίο φέρεται να συνδέονται περίπου 520 εταιρείες και περισσότερα από 200 καταστήματα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, ορισμένες εταιρείες λειτουργούσαν για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας τους συγκέντρωναν έσοδα, αλλά παράλληλα συσσώρευαν υποχρεώσεις από ΦΠΑ, ασφαλιστικές εισφορές και άλλες οφειλές. Στη συνέχεια, η επιχειρηματική δραστηριότητα φέρεται να μεταφερόταν σε νέα εταιρικά σχήματα, ενώ οι προηγούμενες εταιρείες έμεναν με απλήρωτα χρέη.
Στα επίσημα εταιρικά έγγραφα εμφανίζονταν τρίτα πρόσωπα ως διαχειριστές ή εκπρόσωποι. Ωστόσο, σύμφωνα με την έρευνα, τα πρόσωπα αυτά δεν ασκούσαν κατ’ ανάγκη τον πραγματικό έλεγχο των εταιρειών. Οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι» φέρεται να λάμβαναν μηνιαίες αμοιβές από 500 έως 700 ευρώ, αναλαμβάνοντας τυπικούς ρόλους χωρίς να έχουν ουσιαστική συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων.
Οι μέχρι τώρα εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περισσότερα από 55 εκατ. ευρώ μη αποδοθέντος ΦΠΑ και περίπου 45 εκατ. ευρώ ασφαλιστικών εισφορών προς τον ΕΦΚΑ. Τα ποσά αυτά αποτελούν επιμέρους στοιχεία της συνολικής εκτιμώμενης ζημιάς, η οποία ενδέχεται να μεταβληθεί καθώς προχωρούν οι έλεγχοι και ολοκληρώνονται οι διασταυρώσεις.
Στο μικροσκόπιο βρίσκεται και ο ρόλος λογιστών ή άλλων προσώπων που φέρεται να συμμετείχαν στη σύσταση και τη λειτουργία των εταιρειών. Μεταξύ των προσώπων που εξετάζονται περιλαμβάνεται και ένας 80χρονος, ο οποίος φέρεται να είχε αναλάβει τη δημιουργία εταιρικών σχημάτων.
Οι αρχές καλούνται να εξακριβώσουν ποιοι έδιναν τις εντολές, ποιοι διαχειρίζονταν τα έσοδα, ποιοι αποφάσιζαν τις μεταβολές στις εταιρείες και ποια ήταν η πραγματική συμμετοχή κάθε εμπλεκομένου.
Οι έλεγχοι και ο τελικός λογαριασμός
Κοινός στόχος και στις δύο υποθέσεις είναι να συνδεθούν τα οικονομικά δεδομένα με τα πρόσωπα που ασκούσαν ουσιαστικά τη διοίκηση και είχαν τον έλεγχο των χρημάτων. Η διαδικασία απαιτεί συνδυασμό φορολογικών, τραπεζικών, εταιρικών και ασφαλιστικών στοιχείων.
Για την Pizza Fan έχουν ήδη συνταχθεί 108 εκθέσεις ελέγχου για τα έτη 2023–2026, οι οποίες διαβιβάστηκαν στην ΑΑΔΕ για τον προσδιορισμό των διαφυγόντων φόρων. Στην υπόθεση «Χωριάτικο», οι διασταυρώσεις μεταξύ εταιρικών, φορολογικών και ασφαλιστικών δεδομένων βρίσκονται σε εξέλιξη.
Οι δύο υποθέσεις αναδεικνύουν τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η συστηματική απόκρυψη οικονομικής δραστηριότητας. Εκτός από την απώλεια εσόδων για το Δημόσιο, δημιουργούνται συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που τηρούν τις υποχρεώσεις τους, ενώ επιβαρύνονται συνολικά τα δημόσια έσοδα και το ασφαλιστικό σύστημα.
Ο τελικός απολογισμός για την Pizza Fan και το «Χωριάτικο» θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων. Μέχρι τότε, η εκτιμώμενη ζημιά άνω των 135 εκατ. ευρώ αποτυπώνει το μέγεθος των ποσών που εξετάζουν οι αρχές και τη σοβαρότητα των υποθέσεων για τη φορολογική συμμόρφωση και την ελληνική οικονομία.
