Η επιστροφή των παιδιών στο σχολείο σηματοδοτεί την επαναφορά της καθημερινής ρουτίνας, αλλά και μια καλή ευκαιρία να κάνουν έναν βασικό έλεγχο της υγείας τους.
Εμβόλια, ύπνος, διατροφή, σωματική δραστηριότητα, πρόληψη των λοιμώξεων, αλλά και η ψυχική υγεία θα πρέπει να βρίσκονται στην «ατζέντα» κάθε οικογένειας με την έναρξη της σχολικής χρονιάς. H παιδίατρος και διδάκτωρ Παιδονευρολογίας του ΑΠΘ, Δρ Όλγα Τζέτζη σε συνέντευξη της στο Πρακτορείο Fm και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 ΜΥΣΤΙΚΑ ΥΓΕΙΑΣ», τονίζει ότι ο προληπτικός έλεγχος του παιδιού δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια τυπική διαδικασία για την έκδοση ενός σχολικού πιστοποιητικού.
«Ο προληπτικός έλεγχος δεν είναι “ένα χαρτί”. Η επίσκεψη στον παιδίατρο στην αρχή της σχολικής χρονιάς θα πρέπει να έχει ως στόχο την ουσιαστική αξιολόγηση της υγείας του παιδιού και όχι απλώς τη συμπλήρωση του Ατομικού Δελτίου Υγείας του Μαθητή». Όπως εξηγεί η Δρ Τζέτζη, ο παιδιατρικός προληπτικός έλεγχος βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση. Αξιολογούνται η ανάπτυξη, το ύψος και το βάρος, η αρτηριακή πίεση όπου προβλέπεται, η καρδιά, το αναπνευστικό και το μυοσκελετικό σύστημα, ενώ ελέγχονται επίσης η όραση και η ακοή. «Παράλληλα, ανάλογα με την ηλικία και τα ευρήματα, ο παιδίατρος αξιολογεί ζητήματα που αφορούν στον ύπνο, τη διατροφή, τη σωματική δραστηριότητα και την ψυχική υγεία. Οι εργαστηριακές εξετάσεις δεν είναι απαραίτητες σε κάθε παιδί, αλλά ζητούνται όταν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη».
Έλεγχος των εμβολίων
Σύμφωνα με την ειδικό, ιδαίτερη σημασία έχει ο έλεγχος της εμβολιαστικής κάλυψης. Οι γονείς θα πρέπει να ελέγξουν το βιβλιάριο υγείας του παιδιού, έντυπο ή ψηφιακό και να επιβεβαιώσουν με τον παιδίατρο ότι έχουν πραγματοποιηθεί οι προβλεπόμενες δόσεις.«Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών επικαιροποιείται και επομένως, χρειάζεται να ελέγχεται τι προβλέπεται για κάθε ηλικία. Το 2026 ισχύει επικαιροποιημένο πρόγραμμα, ενώ μέσω του ψηφιακού βιβλιαρίου υγείας του παιδιού και του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών μπορούν να εντοπιστούν και τυχόν κενά στην εμβολιαστική κάλυψη. Με την έναρξη της φθινοπωρινής περιόδου, οι γονείς θα πρέπει επίσης να ενημερώνονται από τον παιδίατρο για τα εμβόλια που συστήνονται ανάλογα με την ηλικία και τα χαρακτηριστικά του κάθε παιδιού».
Ώρες ύπνου ανάλογα με την ηλικία
Η επαναφορά του σταθερού ωραρίου ύπνου αποτελεί ένα από τα βασικά ζητήματα μετά τις καλοκαιρινές διακοπές. «Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος συνδέεται με τη λειτουργία του εγκεφάλου και επηρεάζει τη συγκέντρωση, τη μνήμη, τη διάθεση και τη συμπεριφορά. Τα παιδιά ηλικίας 5 ετών χρειάζονται 10-13 ώρες ύπνου, τα δεκάχρονα περίπου 9-12 ώρες, ενώ στην εφηβεία, χρειάζονται περίπου 8-10 ώρες. Σημαντικό μέρος της καθημερινής ρουτίνας αποτελούν και οι οθόνες. Η διαχείρισή τους, ωστόσο, δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε εφαρμογές γονικού ελέγχου. Χρειάζονται σταθερά όρια, συζήτηση και εκπαίδευση του παιδιού, αλλά και συνέπεια από την πλευρά των γονέων».
Όχι ενεργειακά ποτά, ζάχαρη, αλάτι, κορεσμένα λιπαρά
Στη διατροφή, λέει η διακεκριμένη παιδίατρος το ζητούμενο δεν είναι ένα «τέλειο» πρωινό, αλλά ένα απλό και ισορροπημένο γεύμα που μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινότητα της οικογένειας. «Ένα γαλακτοκομικό, ψωμί ή δημητριακά ολικής αλέσεως και ένα φρούτο αποτελούν ενδεικτικές επιλογές. Για το σχολείο, ένα απλό σάντουιτς και ένα φρούτο μπορούν να αποτελέσουν ένα πρακτικό κολατσιό, ενώ μπορεί να προστεθεί γιαούρτι εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες μεταφοράς και συντήρησης». Αντίθετα, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα ενεργειακά ποτά, τα οποία, όπως επισημαίνει η κ. Τζέτζη, δεν αποτελούν κατάλληλα ροφήματα για παιδιά και εφήβους. Παράλληλα, συστήνεται περιορισμός των ζαχαρούχων ποτών και της συστηματικής κατανάλωσης τροφίμων με μεγάλη περιεκτικότητα σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά.
Πότε μένει το παιδί στο σπίτι
Ο καλός αερισμός των σχολικών χώρων, το καθαρό περιβάλλον, η αντιμετώπιση της υγρασίας και η σωστή υγιεινή των χεριών αποτελούν βασικά μέτρα για τον περιορισμό των λοιμώξεων. «Ένα παιδί με πυρετό δεν θα πρέπει να πηγαίνει στο σχολείο και μπορεί να επιστρέψει όταν έχει παραμείνει τουλάχιστον 24 ώρες χωρίς πυρετό, χωρίς τη χρήση αντιπυρετικού, και εφόσον η γενική του κατάσταση επιτρέπει την κανονική παρακολούθηση του σχολικού προγράμματος. Αντίθετα, ένα παιδί με ήπια καταρροή ή βήχα, που κατά τα άλλα είναι καλά, δεν χρειάζεται απαραίτητα να απουσιάσει για πολλές ημέρες. Για λοιμώξεις όπως ο στρεπτόκοκκος, αλλά και για εμέτους και γαστρεντερίτιδες, οι γονείς θα πρέπει να ακολουθούν τις οδηγίες του παιδιάτρου και τις σχετικές οδηγίες του ΕΟΔΥ».
Αλλαγές στη συμπεριφορά που δεν πρέπει να αγνοούνται
Η ψυχική υγεία αποτελεί εξίσου σημαντικό μέρος του προληπτικού ελέγχου, λέει η διδάκτωρ Παιδονευρολογίας του ΑΠΘ. «Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένα παιδί παρουσιάζει ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά του. Απόσυρση, φόβος να πάει στο σχολείο, συχνές αναφορές σε πονοκέφαλο ή πόνο στην κοιλιά, απώλεια αντικειμένων ή αλλαγή παρέας είναι ορισμένα σημάδια που θα πρέπει να κινητοποιήσουν τους γονείς, ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται ξαφνικά. Στην περίπτωση αυτή, η προσέγγιση δεν θα πρέπει να γίνεται με ανάκριση ή πίεση. Ο γονιός χρειάζεται να δημιουργήσει ένα ασφαλές περιβάλλον, δείχνοντας στο παιδί ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να φοβάται ότι θα τιμωρηθεί, ή θα το μαλώσουν. Στο πλαίσιο αυτό, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται και το cyberbullying, καθώς σημαντικό μέρος της κοινωνικής ζωής των παιδιών και των εφήβων έχει πλέον μεταφερθεί στο διαδίκτυο».
