Στη μετάβαση της Ελλάδας σε μια νέα εποχή επενδύσεων, με έμφαση στις στρατηγικές υποδομές, την ενέργεια, τις νέες τεχνολογίες και την ανάπτυξη ισχυρών ελληνικών επιχειρήσεων, αναφέρθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Μιλώντας στην 18η Ετήσια Σύνοδο του International Forum of Sovereign Wealth Funds (IFSWF), η οποία φιλοξενείται στην Αθήνα από το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο με θέμα «Sovereign Capital in a Contested World», ο υπουργός απηύθυνε πρόσκληση στους διεθνείς κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς να συμμετάσχουν ενεργά στην επόμενη φάση ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.
Όπως υπογράμμισε, η χώρα εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κινητοποίηση ιδιωτικών και μακροπρόθεσμων κεφαλαίων, η εμβάθυνση των κεφαλαιαγορών και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας αποκτούν καθοριστική σημασία. Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας καθιστά αναγκαία τη διαμόρφωση ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου, που θα στηρίζεται περισσότερο στις παραγωγικές επενδύσεις και λιγότερο στις έκτακτες χρηματοδοτικές ενισχύσεις.
Η Ελλάδα περνά σε νέα εποχή επενδύσεων με στρατηγικό ρόλο του κράτους
«Το κράτος έχει επιστρέψει στο επίκεντρο της οικονομικής στρατηγικής. Όχι ως προσωρινός παράγοντας για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης, αλλά ως μόνιμος συντελεστής», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η οικονομική ισχύς συνδέεται πλέον άμεσα με την εθνική ισχύ.
Σύμφωνα με τον υπουργό, κυβερνήσεις που στο παρελθόν αντιμετώπιζαν με επιφυλακτικότητα τα κρατικά επενδυτικά κεφάλαια σήμερα τα αξιοποιούν ως εργαλεία στρατηγικής ανάπτυξης. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Πλούτου στη Βρετανία, στις μεγάλες επενδύσεις υποδομών της Γερμανίας, στη βιομηχανική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως σημείωσε, δεν είναι πλέον εάν τα κράτη θα επηρεάζουν την κατανομή των κεφαλαίων, αλλά με ποιον τρόπο μπορούν να το κάνουν χωρίς να υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των αγορών. Σε αυτό το πλαίσιο, προσδιόρισε τρεις βασικές συνεισφορές του κράτους: τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και τη διασφάλιση της ελευθερίας των στρατηγικών επιλογών.
Οι επενδύσεις σε ενεργειακά δίκτυα, λιμάνια, διασυνδέσεις, ερευνητικά οικοσυστήματα και κρίσιμες υποδομές απαιτούν σχεδιασμό δεκαετιών, ο οποίος υπερβαίνει τόσο τις πολιτικές θητείες όσο και τους συνήθεις επενδυτικούς κύκλους. Παράλληλα, η υπερβολική εξάρτηση από έναν περιορισμένο αριθμό προμηθευτών μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς στρατηγικούς κινδύνους, όπως ανέδειξε η ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη.
«Η αποτελεσματικότητα έχει σημασία. Αλλά η ανθεκτικότητα δεν αποτελεί αναποτελεσματικότητα. Είναι το τίμημα που καταβάλλουμε για να διατηρούμε την ελευθερία των επιλογών μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ο στρατηγικός ρόλος του κράτους δεν πρέπει να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη παρέμβαση. Οι κυβερνήσεις οφείλουν να συνδυάζουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό με την οικονομική πειθαρχία, τη διαφάνεια και τον αυστηρό έλεγχο των επενδυτικών αποφάσεων.
Κρατικά επενδυτικά ταμεία με κανόνες και λογοδοσία
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Πιερρακάκης στον ρόλο των κρατικών επενδυτικών ταμείων. Όπως εξήγησε, οι οργανισμοί αυτοί μπορούν να συνδυάσουν τη μακροπρόθεσμη οπτική του κράτους με την επενδυτική αποτελεσματικότητα των αγορών.
Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός ενός έργου ως «στρατηγικού» δεν μπορεί να το απαλλάσσει από τον χρηματοοικονομικό έλεγχο. Αντίθετα, όπως τόνισε, απαιτεί ακόμη αυστηρότερη αξιολόγηση, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι επενδύσεις δημιουργούν πραγματική οικονομική και κοινωνική αξία.
Παράλληλα, οι δημόσιοι επενδυτικοί φορείς δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την απόκρυψη δημοσιονομικών δεσμεύσεων. Οι στρατηγικές επενδύσεις πρέπει να υλοποιούνται με κανόνες διακυβέρνησης, διαφάνεια και πλήρη δημοσιονομική υπευθυνότητα.
Η Ευρώπη χρειάζεται καλύτερη αξιοποίηση των αποταμιεύσεων
Αναφερόμενος στις ευρωπαϊκές προκλήσεις, ο υπουργός υπογράμμισε ότι το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι η έλλειψη αποταμιεύσεων, αλλά η αδυναμία αξιοποίησής τους για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.
Παρά την ύπαρξη σημαντικών κεφαλαίων, υψηλού επιπέδου επιστημονικού δυναμικού και ισχυρών επιχειρήσεων, το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει κατακερματισμένο. Ως αποτέλεσμα, σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων κατευθύνεται σε επενδυτικές ευκαιρίες εκτός Ευρώπης.
Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων εγχείρημα οικονομικής κυριαρχίας και όχι απλώς τεχνική μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η δημιουργία μιας ενιαίας και αποτελεσματικότερης ευρωπαϊκής αγοράς κεφαλαίων μπορεί να ενισχύσει τη χρηματοδότηση υποδομών, τεχνολογιών και επιχειρήσεων που θα ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Δημόσιο χρέος κοντά στο 137% του ΑΕΠ το 2026
Για την ελληνική οικονομία, ο υπουργός επισήμανε ότι η χώρα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, ενώ οι τράπεζες έχουν αποκαταστήσει σε σημαντικό βαθμό τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν την πραγματική οικονομία.
Παράλληλα, η δημοσιονομική σταθερότητα αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της οικονομικής πολιτικής. Όπως ανέφερε, το δημόσιο χρέος αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, έναντι περίπου 208%-209% μετά την πανδημία.
«Αυτά δεν είναι απλώς στατιστικά στοιχεία που παραθέτουμε. Αποτελούν το θεμέλιο για κάτι πολύ σημαντικότερο: την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης», σημείωσε. Η εμπιστοσύνη, σύμφωνα με τον υπουργό, αποτελεί ουσιαστικό επενδυτικό πλεονέκτημα, καθώς μειώνει την αβεβαιότητα και ενισχύει τη διάθεση για μακροπρόθεσμες τοποθετήσεις.
Η επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας συνέβαλε καθοριστικά στην επανεκκίνηση των επενδύσεων, όμως η επόμενη φάση της ελληνικής οικονομίας δεν μπορεί να εξαρτάται από έκτακτες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Η νέα αναπτυξιακή περίοδος θα πρέπει να στηριχθεί σε παραγωγικές ιδιωτικές επενδύσεις, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και θεσμούς που μπορούν να κινητοποιούν μακροπρόθεσμα κεφάλαια. Στην κατεύθυνση αυτή, η κυβέρνηση προωθεί μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο λειτουργίας των διαχειριστών επενδυτικών κεφαλαίων, με στόχο την ενίσχυση της φορολογικής και κανονιστικής προβλεψιμότητας.
Μεταξύ των αλλαγών περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για τη φορολογική ασφάλεια δικαίου ως προς τη μόνιμη εγκατάσταση, διαδικασίες αναγνώρισης διαχειριστών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και φορολογικός συντελεστής 5% επί της αμοιβής απόδοσης, γνωστής ως carried interest.
«Δεν θέλουμε απλώς κεφάλαια που διέρχονται από την Ελλάδα. Θέλουμε επενδυτική τεχνογνωσία, επαγγελματικά οικοσυστήματα και δυνατότητα λήψης επενδυτικών αποφάσεων με έδρα τη χώρα μας», υπογράμμισε.
Ενίσχυση αποταμίευσης, επιχειρήσεων και κεφαλαιαγορών
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στον νέο επενδυτικό λογαριασμό αποταμίευσης για παιδιά, ο οποίος προβλέπει συμπληρωματικές δημόσιες εισφορές, εντός των ορίων που καθορίζει ο νόμος. Στόχος είναι η ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης και η συμμετοχή της νέας γενιάς στη δημιουργία κεφαλαίου.
Η πρωτοβουλία, όπως σημείωσε, συνδυάζει την οικογενειακή πολιτική με την ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών. «Μια χώρα που θέλει περισσότερες επενδύσεις πρέπει να καλλιεργεί και περισσότερους επενδυτές», ανέφερε.
Παράλληλα, η ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο Euronext αποτελεί μέρος της στρατηγικής για τη διεύρυνση της πρόσβασης των ελληνικών επιχειρήσεων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές. Οι ελληνικές εταιρείες δεν πρέπει να περιορίζονται από το μέγεθος της εγχώριας αγοράς, αλλά να αποκτήσουν πρόσβαση σε περισσότερα κεφάλαια, ρευστότητα και αναπτυξιακές ευκαιρίες.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε επίσης την ανάγκη αντιμετώπισης του μικρού μεγέθους μεγάλου αριθμού ελληνικών επιχειρήσεων. Το επόμενο στάδιο ανάπτυξης πρέπει να περιλαμβάνει περισσότερες συγχωνεύσεις και εξαγορές, αύξηση του μεγέθους των επιχειρήσεων και δημιουργία ελληνικών εταιρειών με δυνατότητα διεθνούς ανταγωνισμού.
Υποδομές, τεχνολογία και γεωστρατηγική θέση
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επενδύσεις σε ενέργεια, ψηφιακές υποδομές, γαλάζια οικονομία, αγροτική τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη. Το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο επιδιώκει να μετατρέψει τις δυνατότητες αυτές σε ώριμα επενδυτικά έργα, ικανά να προσελκύσουν σοβαρούς διεθνείς επενδυτές.
Η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας, στο σημείο συνάντησης της Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, δημιουργεί σημαντικές προοπτικές. Ενεργειακές διασυνδέσεις, δίκτυα εφοδιαστικής, υποθαλάσσια καλώδια δεδομένων και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να ενισχύσουν τον ρόλο της χώρας ως επενδυτικού και τεχνολογικού κόμβου.
Όπως επισήμανε ο υπουργός, το ψηφιακό μέλλον έχει υλική βάση. Η τεχνολογική αυτονομία προϋποθέτει επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας, σύγχρονα δίκτυα, μικροκυκλώματα, κέντρα δεδομένων, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και διαθέσιμα κεφάλαια.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης κάλεσε τους διεθνείς κρατικούς επενδυτικούς οργανισμούς να επενδύσουν στις υποδομές, τις τεχνολογίες και τις ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να πρωταγωνιστήσουν στην ευρύτερη περιοχή.
Η Ελλάδα περνά σε νέα εποχή επενδύσεων, με στόχο ένα πιο εξωστρεφές, ανθεκτικό και ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο. Η επιτυχία αυτής της μετάβασης θα εξαρτηθεί από την ικανότητα της χώρας να συνδυάσει τη δημοσιονομική πειθαρχία με τη στρατηγική διορατικότητα, την ιδιωτική πρωτοβουλία με τη δημόσια ευθύνη και τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια με πραγματικές αναπτυξιακές ευκαιρίες.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
