Οι εταιρείες που παράγουν PFAS πρόκειται να αυξήσουν την παραγωγή των λεγόμενων «παντοτινών χημικών», προκειμένου να καλύψουν την αυξανόμενη ζήτηση από τη βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), σύμφωνα με έρευνα του ChemSec, του σουηδικού οργανισμού εποπτείας χημικών ουσιών.
Παρά την αυξανόμενη ανησυχία για τις συγκεκριμένες χημικές ουσίες, οι οποίες έχουν συνδεθεί με καρκίνο, έρευνα στους 10 μεγαλύτερους παραγωγούς PFAS έδειξε ότι οι περισσότεροι σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή τους. Πολλές εταιρείες συνδέουν τις επενδύσεις τους με την «επανάσταση της ΤΝ», λόγω του ρόλου που διαδραματίζουν τα PFAS στην παραγωγή ημιαγωγών και σε συστήματα ψύξης νέας γενιάς για τα κέντρα δεδομένων.
Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν ότι οι χημικές αυτές ουσίες, οι οποίες δεν αποδομούνται ποτέ στη φύση, αποτελούν μια ωρολογιακή βόμβα για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Όπως υποστηρίζουν, η αύξηση της παραγωγής των χημικών αυτών ουσιών, κινδυνεύει να υπονομεύσει τις προσπάθειες που μόλις έχουν αρχίσει για τον περιορισμό των PFAS στην Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ.
«Τα σχέδια επέκτασης αυτών των εταιρειών δείχνουν ότι, εάν οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές αρχές δεν επιμείνουν σε μια ταχεία σταδιακή κατάργηση, θα βρεθούμε αντιμέτωποι με ένα νέο κύμα “παντοτινών χημικών”», δήλωσε η Αν-Σοφί Μπάκαρ, εκτελεστική διευθύντρια του ChemSec.
Ποιες εταιρείες αυξάνουν την παραγωγή PFAS
Η έρευνα διαπίστωσε ότι σχεδόν όλοι οι 10 μεγαλύτεροι παραγωγοί PFAS στον κόσμο σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή τους σε εγκαταστάσεις στην Ευρώπη, την Ασία και τη Βόρεια Αμερική. Η ραγδαία ανάπτυξη της ΤΝ αποτελεί βασικό μοχλό της ζήτησης, καθώς τα PFAS χρησιμοποιούνται σε «φιλικά προς το περιβάλλον» συστήματα ψύξης κέντρων δεδομένων, αλλά και σε διάφορα στάδια της παραγωγής ημιαγωγών.
Η ιαπωνική Daikin ανακοίνωσε ότι δημιουργεί έναν «κόμβο κέντρων δεδομένων» για να ανταποκριθεί στη ζήτηση και δεσμεύτηκε να «διατηρήσει και να διευρύνει το κορυφαίο μερίδιό μας στον κλάδο», αυξάνοντας τις πωλήσεις υφιστάμενων προϊόντων με βάση το φθόριο και λανσάροντας νέα προϊόντα.
Η γαλλική πολυεθνική Arkema διευρύνει επίσης την γκάμα ψυκτικών προϊόντων της, με μια νέα μονάδα παραγωγής ύψους 60 εκατ. δολαρίων στο Κεντάκι των ΗΠΑ, η οποία, όπως ανακοίνωσε, «θα μας επιτρέψει να ανταποκριθούμε στην ταχεία αύξηση των αναγκών ψύξης των κέντρων δεδομένων».
Η αμερικανική εταιρεία παραγωγής PFAS, Chemours, επεκτείνεται για να καλύψει τη ζήτηση από «προηγμένα κέντρα δεδομένων και υλικό ΤΝ». Η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι «καινοτόμες λύσεις υγρής ψύξης» που προσφέρει, μειώνουν το ενεργειακό και υδατικό αποτύπωμα, καθώς και τις απαιτήσεις σε χώρο, συντήρηση και επενδύσεις των κέντρων δεδομένων. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι η Chemours – η οποία πρόσφατα υποχρεώθηκε να καταβάλει 450 εκατομμύρια δολάρια για να διευθετήσει μια αγωγή σχετικά με την απόρριψη PFAS – υποβαθμίζει την τοξικότητα και τις κλιματικές επιπτώσεις των χημικών αυτών ουσιών.
Άλλες εταιρείες που αυξάνουν την παραγωγή τους είναι η ιαπωνική πολυεθνική AGC, ο κινεζικός όμιλος Dongyue, ο ινδικός κολοσσός χημικών Gujarat Fluorochemicals, η ρωσική παραγωγός PFAS HaloPolymer, η μεξικανική Orbia Fluor & Energy Materials, η αμερικανική παραγωγός φθοριωμένων αερίων Solstice και η βελγική πολυεθνική Syensqo.
Οι παραγωγοί PFAS αναφέρουν επίσης τις επιστρώσεις και τα συνδετικά υλικά για μπαταρίες ιόντων λιθίου, οι οποίες χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, φορητούς υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα, ως έναν ακόμη τομέα ανάπτυξης. Ο διευθύνων σύμβουλος της Gujarat Fluorochemicals, Μπιρ Καπούρ, χαρακτήρισε πρόσφατα τις μπαταρίες έναν από τους αρκετούς «αναδυόμενους τομείς», μαζί με τα κέντρα δεδομένων, τους ημιαγωγούς και το πράσινο υδρογόνο.
Οι μόνες σαφείς εξαιρέσεις ήταν η ελβετική Archroma, η οποία στρέφεται στην προώθηση εναλλακτικών προϊόντων χωρίς PFAS, και ο γερμανικός κολοσσός BASF, ο οποίος έχει ανακοινώσει ότι θα σταματήσει την παραγωγή PFAS έως το 2028.
Πώς χρησιμοποιούνται τα PFAS στην ψύξη των κέντρων δεδομένων
Τα PFAS χρησιμοποιούνται για μια νέα μέθοδο ψύξης κέντρων δεδομένων, η οποία παρουσιάζεται ως πιο αποδοτική από πλευράς κατανάλωσης νερού και ενέργειας. Στα συστήματα «διφασικής ψύξης με εμβάπτιση», οι διακομιστές βυθίζονται σε μια δεξαμενή με PFAS που έχουν χαμηλό σημείο βρασμού. Όταν ο εξοπλισμός θερμαίνεται, το υγρό βράζει και απομακρύνει τη θερμότητα με τη μορφή ατμού. Ο ατμός ψύχεται, μετατρέπεται ξανά σε υγρό και επιστρέφει στο σύστημα, επιτρέποντας τη συνέχιση του κύκλου.
Αναλυτές, ωστόσο, προειδοποιούν ότι τα PFAS αποτελούν «τον κρυφό κίνδυνο της ραγδαίας ανάπτυξης της ΤΝ», καθώς εντείνεται ο κίνδυνος να προκύψουν κόστη ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση της ρύπανσης και την αντιμετώπιση δικαστικών διεκδικήσεων.
Τα «παντοτινά χημικά» συσσωρεύονται στο περιβάλλον
Οι δεσμοί άνθρακα-φθορίου στα PFAS συγκαταλέγονται στους ισχυρότερους δεσμούς της οργανικής χημείας, γεγονός που τις καθιστά εξαιρετικά ανθεκτικές στη θερμότητα, το νερό και τη διάβρωση. Η ιδιότητά τους αυτή τις καθιστά χρήσιμες σε ένα ευρύ φάσμα βιομηχανικών εφαρμογών. Ταυτόχρονα, όμως, τις καθιστά εξαιρετικά ανθεκτικές στην αποδόμηση στο φυσικό περιβάλλον. Έτσι, παραμένουν και κυκλοφορούν στα οικοσυστήματα, συσσωρευόμενες στον αέρα, το νερό και το έδαφος και περνώντας στην τροφική αλυσίδα.
Έρευνες έχουν συνδέσει τις εν λόγω χημικές ουσίες με καρκίνο, ηπατικές παθήσεις, νεφρικά προβλήματα, υψηλή χοληστερόλη και συγγενείς ανωμαλίες. Ο ChemSec έστειλε διαγνωστικά τεστ αίματος στους διευθύνοντες συμβούλους όλων των ευρωπαϊκών παραγωγών εταιρειών που περιλαμβάνονται στη λίστα, προτρέποντάς τους να ελέγξουν τα επίπεδα PFAS στο δικό τους αίμα και να δημοσιοποιήσουν τα αποτελέσματα.
«Οι άνθρωποι που διοικούν αυτές τις εταιρείες πρέπει να κατανοήσουν ότι και οι ίδιοι επηρεάζονται από τις τοξικές ουσίες που παράγουν, οι οποίες έχουν εντοπιστεί στο αίμα περισσότερου από το 99% των ανθρώπων παγκοσμίως», δήλωσε η Μπάκαρ.
Πηγή: Guardian
