Οι αυριανές τιμές του ντίζελ στη διεθνή και την ελληνική αγορά αναμένεται να καθορίσουν το ύψος των παρεμβάσεων για το πετρέλαιο θέρμανσης. Οι τελικές αποφάσεις για την επιδότηση στην αντλία, την τιμή εκκίνησης και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης αναμένεται να ανακοινωθούν την Τετάρτη 14 Οκτωβρίου από το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Τα σενάρια για την τιμή στην αντλία
Εάν το πετρέλαιο θέρμανσης κυκλοφορούσε σήμερα στην αγορά, η τιμή του θα διαμορφωνόταν περίπου στα 1,96 ευρώ το λίτρο, συμπεριλαμβανομένης της επιδότησης των 20 λεπτών που ισχύει ήδη για το πετρέλαιο κίνησης.
Η διαφορά μεταξύ πετρελαίου κίνησης και πετρελαίου θέρμανσης προκύπτει κυρίως από τον χαμηλότερο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, κατά 13 λεπτά, καθώς και από τον ΦΠΑ 24%. Παράλληλα, στο πετρέλαιο θέρμανσης εφαρμόζεται συνήθως μικρότερο περιθώριο κέρδους για τις εταιρείες και τα πρατήρια.
Βασικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί αρκετά χαμηλότερα από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος τον περασμένο Απρίλιο. Ωστόσο, οι παρεμβάσεις δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί και εξετάζονται διαφορετικά σενάρια, ανάλογα με το δημοσιονομικό κόστος που θα προκαλέσει κάθε επιλογή.
Το ηπιότερο, από δημοσιονομικής πλευράς, σενάριο προβλέπει τιμή εκκίνησης περίπου στα 1,71 ευρώ το λίτρο. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η επιδότηση στην αντλία θα πρέπει να αυξηθεί στα 25 λεπτά. Από το ποσό αυτό, τα 15 λεπτά θα μπορούσαν να καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα 10 λεπτά από τα διυλιστήρια.
Το πιο απαιτητικό σενάριο προβλέπει τιμή εκκίνησης στα 1,61 ευρώ το λίτρο. Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική επιδότηση στην αντλία θα πρέπει να ανέλθει στα 35 λεπτά. Εφόσον η συνεισφορά των διυλιστηρίων παραμείνει στα 10 λεπτά, τα υπόλοιπα 25 λεπτά θα πρέπει να καλυφθούν από τον προϋπολογισμό.
Μικρότερες πιθανότητες συγκεντρώνει το ιδιαίτερα ευνοϊκό σενάριο για τιμή εκκίνησης στα 1,41 ευρώ το λίτρο. Για να επιτευχθεί αυτή η τιμή, η πρόσθετη επιδότηση θα έπρεπε να φτάσει τα 45 λεπτά, με το σύνολο της επιβάρυνσης να καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Αύξηση στο επίδομα θέρμανσης
Παράλληλα με τις αποφάσεις για την επιδότηση στην αντλία και την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης, αναμένεται να ανακοινωθεί και η οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση της τάξης του 20%, ενώ δεν αποκλείεται το ποσοστό να φτάσει ακόμη και στο 30%, εφόσον το επιτρέψουν τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Με βάση το σενάριο αύξησης κατά 20%, το ελάχιστο ποσό του επιδόματος θα αυξηθεί στα 120 ευρώ, από 100 ευρώ πέρυσι. Αντίστοιχα, το ανώτατο ποσό θα διαμορφωθεί στα 960 ευρώ, από 800 ευρώ την προηγούμενη περίοδο.
Για τις ορεινές περιοχές με κλιματικό συντελεστή από 1 έως 1,19, το προσαυξημένο επίδομα αναμένεται να ανέλθει στα 1.200 ευρώ, από 1.000 ευρώ πέρυσι. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο Άγιος Αθανάσιος Φωκίδας, το Πανόραμα Δράμας, η Φλώρινα, η Ελάτη Ιωαννίνων και η Αλωνίσταινα Αρκαδίας.
Για τις περιοχές με κλιματικό συντελεστή 1,2 και άνω, το ανώτατο ποσό αναμένεται να φτάσει έως τα 1.440 ευρώ, από 1.200 ευρώ πέρυσι. Ενδεικτικά, στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται το Βελούχι, το Νυμφαίο, η Σαμαρίνα, η Ζήρεια και το Νευροκόπι.
Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό το αν η αύξηση θα εφαρμοστεί οριζόντια, κατά 20% για κάθε είδος καυσίμου, ή αν πρόκειται για μέση αύξηση 20%. Στη δεύτερη περίπτωση, το πετρέλαιο θέρμανσης ενδέχεται να λάβει μεγαλύτερη ενίσχυση, καθώς πέρυσι το βασικό ποσό για το συγκεκριμένο καύσιμο ήταν το χαμηλότερο, στα 300 ευρώ. Έτσι, η αύξηση για πέλετ ή καυσόξυλα θα μπορούσε να είναι μικρότερη.
Πιθανές αλλαγές στην προκαταβολή
Υπό εξέταση βρίσκονται και τα ποσοστά της προκαταβολής για τους δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης. Την περασμένη περίοδο, η προκαταβολή ανήλθε στο 60% για τους παλαιούς δικαιούχους και στο 50% για όσους έλαβαν το επίδομα για πρώτη φορά.
Φέτος, δεδομένου ότι ακόμη και στο ευνοϊκότερο σενάριο η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης θα είναι υψηλότερη από τα 1,13 ευρώ το λίτρο που ίσχυαν πέρυσι, εξετάζεται το ενδεχόμενο η προκαταβολή να αυξηθεί στο 70% για τους παλαιούς δικαιούχους και στο 60% για τους νέους.
Η καταβολή της προκαταβολής προγραμματίζεται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, να πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο εικοσαήμερο του Δεκεμβρίου.
Οι δικαιούχοι του επιδόματος
Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια δεν αναμένεται να αυξηθούν. Ως εκ τούτου, ο αριθμός των δικαιούχων εκτιμάται ότι θα παραμείνει στα περσινά επίπεδα. Συγκεκριμένα, το επίδομα έλαβαν:
– 603.685 νοικοκυριά συνολικά
– 182.724 νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης
– 311.487 νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο
– 23.795 νοικοκυριά που χρησιμοποιούν καυσόξυλα
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με ηλεκτρική ενέργεια, τα οποία επίσης εντάσσονται στο πλαίσιο της ενίσχυσης, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες και τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις και ο δημοσιονομικός χώρος
Καθοριστική για την έκταση των παρεμβάσεων θεωρείται και η Σύνοδος Κορυφής των Βρυξελλών στις 15 και 16 Οκτωβρίου. Η Ελλάδα αναμένεται να επιδιώξει μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στόχος της Αθήνας είναι να εξασφαλίσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως 700 εκατ. ευρώ, πέρα από το αποθεματικό των 400 εκατ. ευρώ που έχει ήδη προβλεφθεί στον προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση των πιέσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας.
Το βασικό αίτημα αφορά τη δυνατότητα αξιοποίησης των πρόσθετων εσόδων από τον ΦΠΑ, τα οποία αυξάνονται λόγω της ανόδου των τιμών και της κατανάλωσης. Η κυβέρνηση επιδιώκει τα έσοδα αυτά να κατευθυνθούν σε στοχευμένα μέτρα στήριξης, χωρίς να υπολογίζονται στα όρια των καθαρών δαπανών.
Για να προχωρήσει αυτή η λύση, απαιτείται ευρωπαϊκή συμφωνία. Σε διαφορετική περίπτωση, οποιαδήποτε πρόσθετη στήριξη θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τα ήδη περιορισμένα περιθώρια του προϋπολογισμού. Η έκβαση των διαβουλεύσεων στις Βρυξέλλες θα επηρεάσει άμεσα το αν θα διευρυνθούν οι παρεμβάσεις τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.
Οι τελικές αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης και την επιδότηση στην αντλία αναμένεται να επικαιροποιούνται ανά δεκαπενθήμερο, ανάλογα με τις διεθνείς εξελίξεις στην αγορά καυσίμων. Επομένως, η αρχική επιδότηση έως το τέλος Οκτωβρίου δεν θα έχει απαραίτητα μόνιμο χαρακτήρα και οι καταναλωτές θα πρέπει να υπολογίζουν προσεκτικά τον χρόνο και τις ποσότητες των παραγγελιών τους.
