Τραπεζικά υποκαταστήματα παρέμειναν ανοιχτά ακόμη και το Σαββατοκύριακο στην Παραγουάη, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους καταθέτες της Ueno που έχασαν ξαφνικά την πρόσβαση στα χρήματά τους μετά την κατάρρευση της τράπεζας. Οι πρώτες επιστροφές αποταμιεύσεων έχουν αρχίσει, προσφέροντας μια ανάσα ανακούφισης σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Ωστόσο, η αγωνία και η οργή δεν έχουν υποχωρήσει, ενώ η τραπεζική κρίση οδήγησε στην καθαίρεση του πρώην προέδρου της χώρας, Σαντιάγο Πένια.
Η Ισαβέλ Φιγκερέδο ήταν εμφανώς ανακουφισμένη όταν βγήκε από υποκατάστημα της Continental, καθώς ενημερώθηκε ότι θα μπορέσει να ανακτήσει τις αποταμιεύσεις της. Όπως και οι υπόλοιποι πελάτες της Ueno, μιας σχετικά νέας τράπεζας που αναπτυσσόταν με ταχύτατους ρυθμούς από την ίδρυσή της το 2021, είχε βρεθεί ξαφνικά χωρίς πρόσβαση στις καταθέσεις της, μετά την υπαγωγή του πιστωτικού ιδρύματος σε καθεστώς κηδεμονίας από την κεντρική τράπεζα και την έναρξη της διαδικασίας εκκαθάρισης τα ξημερώματα της Τρίτης.
«Ανάσανα με ανακούφιση όταν ήρθα στην τράπεζα και με διαβεβαίωσαν ότι τα χρήματά μου είναι ασφαλή», δήλωσε, αφού ενημερώθηκε ότι το ποσό της είχε πιστωθεί σε λογαριασμό της.
Επιστρέφονται οι καταθέσεις σε εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες
Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Παραγουάης (BCP), μέχρι το πρωί του Σαββάτου είχαν λάβει προκαταβολές 1,196 εκατομμύρια καταθέτες από το σύνολο των 2,94 εκατομμυρίων πελατών της Ueno. Πρόκειται για αριθμό που αντιστοιχεί σχεδόν στον μισό πληθυσμό της χώρας και σε ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού.
Ο νέος πρόεδρος της χώρας, Πέδρο Αγιάνα, εκτίμησε ότι το ταμείο εγγύησης καταθέσεων έχει ήδη διαθέσει σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο γουαρανί, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 160 εκατομμύρια δολάρια.
Στην πρωτεύουσα Ασουνσιόν, αλλά και σε αρκετές πόλεις της περιφέρειας, περίπου έξι τράπεζες αποφάσισαν να διατηρήσουν ανοιχτά τα υποκαταστήματά τους το Σάββατο και την Κυριακή, προκειμένου να διευκολύνουν τους καταθέτες της Ueno στην ανάκτηση των χρημάτων τους.
Τα ποσά μεταφέρονται αυτόματα σε λογαριασμούς που οι δικαιούχοι διατηρούν ήδη σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα ή σε νέους λογαριασμούς που δημιουργούνται για τον συγκεκριμένο σκοπό. Ωστόσο, αρκετοί πολίτες επέλεξαν να μεταβούν αυτοπροσώπως στα τραπεζικά υποκαταστήματα.
Οι καταθέτες έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν συναλλαγές και μέσω ΑΤΜ, ωστόσο, όπως εξήγησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο οικονομικός διευθυντής της Zeta Banco, Σέσαρ Βάσκες, ορισμένοι προτιμούν να εξυπηρετούνται στα γκισέ, ώστε να έχουν μεγαλύτερη βεβαιότητα ότι τα χρήματά τους είναι διαθέσιμα.
Η διαδικασία επιστροφής των χρημάτων από το ταμείο εγγύησης της κεντρικής τράπεζας ξεκίνησε από τους μικρούς καταθέτες, με αποταμιεύσεις έως 10 εκατομμύρια γουαρανί, δηλαδή περίπου 1.600 δολάρια. Στη συνέχεια προβλέπεται να επεκταθεί σταδιακά σε μεγαλύτερα ποσά, μέχρι το όριο των 40 κατώτερων μισθών, που αντιστοιχεί σε 121 εκατομμύρια γουαρανί ή σχεδόν 20.000 δολάρια.
Το σχετικό νομοσχέδιο εγκρίθηκε με διαδικασία εξπρές την Τετάρτη και ήταν ένα από τα τελευταία που προώθησε ο Πένια, πριν από την καθαίρεσή του από τη Γερουσία δύο ημέρες αργότερα.
Αποταμιεύσεις μιας ζωής χάθηκαν μέσα σε λίγες ώρες
Οι ημέρες που μεσολάβησαν από το ξέσπασμα της τραπεζικής κρίσης την Τρίτη μέχρι την έναρξη των επιστροφών στα τέλη της εβδομάδας ήταν ιδιαίτερα δύσκολες για χιλιάδες Παραγουανούς. Εκτός από την αδυναμία πρόσβασης στις καταθέσεις τους, πολλοί διαπίστωσαν ότι δεν μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ούτε τις πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες τους.
Ο Αντόνιο Ρουίς Σάντσες, εργαζόμενος στην κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Παραγουάης και πατέρας δύο παιδιών, περιέγραψε την αγωνία που έζησε όταν προσπάθησε να ενημερωθεί για την τύχη των χρημάτων του.
Όπως είπε, τη νύχτα της Τετάρτης έμεινε ξύπνιος μέχρι τις 03:00, προσπαθώντας να αποκτήσει πρόσβαση στην ιστοσελίδα της κεντρικής τράπεζας, η οποία είχε καταρρεύσει λόγω της υπερβολικής επισκεψιμότητας.
Το πρωί της Πέμπτης διαπίστωσε ότι οι οικονομίες του είχαν ήδη μεταφερθεί σε λογαριασμό που διατηρούσε στην παραδοσιακή τράπεζα Itau. «Είχα μεγάλο άγχος, δεν θα το αρνηθώ. Δεν μου είχε συμβεί ποτέ τέτοιο πράγμα», ανέφερε.
Η κατάρρευση της Ueno, που αιφνιδίασε τους περισσότερους πελάτες της, προκάλεσε αναστάτωση όχι μόνο στους καταθέτες, αλλά και σε επιχειρήσεις, επαγγελματίες και αγορές.
Η 18χρονη φοιτήτρια Μαρία Αμαρίγια περιέγραψε τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισε η οικογένειά της, καθώς η μητέρα της διατηρούσε κοινό τραπεζικό λογαριασμό μαζί της.
Όπως ανέφερε, η μητέρα της είχε ετοιμάσει την Κυριακή 1.000 γεύματα για μια εκδήλωση. Την επόμενη ημέρα, όμως, ο άνθρωπος που επρόκειτο να την πληρώσει την ενημέρωσε ότι δεν μπορούσε να διαθέσει τα χρήματα, καθώς ο λογαριασμός του εμφάνιζε την ένδειξη «το ποσό δεν είναι διαθέσιμο».
«Ήταν πολύ σκληρό για εμάς, τα χρήματα δεν ήταν λίγα, η μητέρα μου τα χρειάζεται», είπε.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία του Γιοβάνι Κατολίνο, ο οποίος μέχρι το βράδυ της Παρασκευής δεν είχε λάβει τα χρήματά του. Όπως φοβάται, κινδυνεύει να χάσει τους κόπους 16 ετών εργασίας.
Μαζί με τη σύζυγό του είχε ανοίξει τον Ιούνιο ταξιδιωτικό γραφείο, χρησιμοποιώντας την αποζημίωση που είχε λάβει από προηγούμενη εργασία του. Η επένδυση απαιτούσε χρόνο και σημαντικά κεφάλαια, ενώ οι αποταμιεύσεις του, ύψους 15.000 έως 16.000 δολαρίων ή και περισσότερων, βρέθηκαν ξαφνικά δεσμευμένες.
«Θέλω να τον φτύσω στο πρόσωπο», δήλωσε εμφανώς οργισμένος, αναφερόμενος στον καθαιρεθέντα πρόεδρο Σαντιάγο Πένια.
Οι κατηγορίες σε βάρος του Πένια και η προφυλάκιση
Ο 47χρονος πρώην πρόεδρος βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες για κατάχρηση εμπιστοσύνης, εξυπηρέτηση προσωπικού συμφέροντος κατά την άσκηση των καθηκόντων του, καθώς και αθέμιτη εύνοια και προστασία προς την τράπεζα Ueno.
Ο Πένια διατηρούσε μετοχές στον όμιλο συμμετοχών στον οποίο ανήκε το πιστωτικό ίδρυμα μέχρι τον Μάρτιο του 2025.
Για λόγους ασφαλείας αποφασίστηκε να προφυλακιστεί σε στρατιωτική εγκατάσταση, συγκεκριμένα στις εγκαταστάσεις της προεδρικής φρουράς. Αρχικά είχε διαταχθεί ο κατ’ οίκον περιορισμός του, ωστόσο κρίθηκε αναγκαία η εσπευσμένη μεταφορά του σε στρατιωτική βάση, όταν διαδηλωτές με έντονα εχθρικές διαθέσεις συγκεντρώθηκαν έξω από την κατοικία του.
Η αστυνομία επενέβη για να τους απομακρύνει, κάνοντας χρήση πλαστικών σφαιρών.
Ο δικηγόρος του πρώην προέδρου, Ρικάρδο Πρέδα, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο εντολέας του αρνήθηκε τις κατηγορίες και υποστήριξε την αθωότητά του.
Στο πλαίσιο της ίδιας υπόθεσης διατάχθηκε και η προφυλάκιση του πρώην επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας, Κάρλος Καρβάγιο, ο οποίος είχε διατελέσει στο παρελθόν και επικεφαλής της Ueno. Σε βάρος του ασκήθηκαν διώξεις για κατάχρηση εμπιστοσύνης, πλαστογραφία δημόσιων εγγράφων και εξυπηρέτηση προσωπικού οφέλους κατά την άσκηση των καθηκόντων του.
Η εισαγγελία αποδίδει στον Πένια ότι αξιοποίησε το προεδρικό αξίωμα για να επηρεάζει αποφάσεις κρατικών θεσμών και εταιρειών, προκειμένου να συνεχιστεί η διοχέτευση μεγάλων χρηματικών ποσών στην Ueno. Οι εισαγγελικές αρχές κάνουν λόγο για σαφή σύγκρουση συμφερόντων.
Εφόσον καταδικαστούν, τόσο ο πρώην πρόεδρος όσο και ο Καρβάγιο αντιμετωπίζουν ποινή κάθειρξης έως και 10 ετών.
Το κόμμα Κολοράδο παραμένει στην εξουσία
Παρά την καθαίρεση του Πένια, το κόμμα Κολοράδο, που ανήκει στον δεξιό πολιτικό χώρο και κυριαρχεί στην πολιτική σκηνή της Παραγουάης, εξακολουθεί να βρίσκεται στην εξουσία.
Ο 52χρονος Πέδρο Αγιάνα, ο οποίος μέχρι πρότινος ήταν αντιπρόεδρος της χώρας, ανέλαβε την προεδρία και αναμένεται να ολοκληρώσει τη θητεία του προκατόχου του, η οποία κανονικά θα έληγε το 2028.
Ο ίδιος βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο κατηγοριών για ευθύνες σχετικά με την τραπεζική κρίση. Ωστόσο, σε αντίθεση με τον Πένια, το κοινοβούλιο τάχθηκε κατά της καθαίρεσής του.
Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP, Reuters
