Μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια από την έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, διαμορφώνεται ένα μοτίβο που προκαλεί ολοένα και περισσότερες πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον: γυναίκες που κατείχαν κορυφαίες θέσεις αποχωρούν η μία μετά την άλλη, ενώ άνδρες αξιωματούχοι, οι οποίοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με σοβαρές επικρίσεις ή ακόμη και καταγγελίες, παραμένουν στις θέσεις τους.
Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά την αποπομπή της Κέιτι Ζακάρια από τη θέση της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου, μόλις πέντε ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της. Η εξαιρετικά σύντομη θητεία της προστέθηκε σε μια μακρά λίστα γυναικών που είτε παραιτήθηκαν είτε εξωθήθηκαν σε αποχώρηση από νευραλγικά πόστα της αμερικανικής κυβέρνησης. Ανάμεσά τους βρίσκεται και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, μια περίπτωση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς διετέλεσε πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα.
Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Guardian, τέσσερις από τις οκτώ γυναίκες που κατείχαν ανώτατες θέσεις στη διοίκηση Τραμπ έχουν ήδη αποχωρήσει. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι αντικαταστάτες τους ήταν άνδρες. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τις κατηγορίες των Δημοκρατικών για την ύπαρξη δύο μέτρων και δύο σταθμών στον κυβερνητικό μηχανισμό.
Οι γυναίκες φεύγουν, οι άνδρες παραμένουν
Την ίδια στιγμή, αρκετοί άνδρες υπουργοί και ανώτεροι αξιωματούχοι που βρέθηκαν στο επίκεντρο έντονης κριτικής εξακολουθούν να απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη του προέδρου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος έχει επικριθεί επανειλημμένα για χειρισμούς που προκάλεσαν διεθνείς αντιδράσεις. Παρά τις πιέσεις και τις εκκλήσεις για παραίτησή του, παραμένει στη θέση του.
Ανάλογη είναι η περίπτωση του διευθυντή του FBI, Κας Πατέλ. Ο Πατέλ έχει αντιμετωπίσει σοβαρές επικρίσεις και καταγγελίες για τη συμπεριφορά του, χωρίς όμως να απειληθεί ουσιαστικά η παραμονή του στην υπηρεσία.
Ακόμη και ο Μάικ Γουόλτς, ο μοναδικός άνδρας αξιωματούχος που απομακρύνθηκε από κορυφαίο πόστο, δεν βρέθηκε εκτός πολιτικού συστήματος. Αντίθετα, προωθήθηκε για τη θέση του πρεσβευτή των ΗΠΑ στον ΟΗΕ. Για τους επικριτές της κυβέρνησης, η διαφορά αυτή δεν είναι ασήμαντη: οι άνδρες φαίνεται να διατηρούν την πολιτική τους αξία ακόμη και μετά από κρίσεις, ενώ οι γυναίκες αποχωρούν οριστικά ή αντικαθίστανται άμεσα.
Κέιτι Ζακάρια: Μια θητεία μόλις πέντε ημερών
Η πιο πρόσφατη αποχώρηση από τον γυναικείο κύκλο συνεργατών του Τραμπ είναι εκείνη της Κέιτι Ζακάρια. Η ίδια απομακρύνθηκε από τη θέση της εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου μόλις πέντε ημέρες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της.
Η θητεία της ξεκίνησε με δυσκολίες. Η πρώτη ενημέρωση των πολιτικών συντακτών δέχθηκε έντονη κριτική από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, ενώ σύντομα προέκυψε αντιπαράθεση σχετικά με τα επαγγελματικά της προσόντα. Η Ζακάρια είχε παραδεχθεί ότι δεν είχε περάσει τις εξετάσεις του δικηγορικού συλλόγου, γνωστές ως bar exam. Η συζήτηση για το κατά πόσο μπορούσε να αυτοπροσδιορίζεται ως δικηγόρος ή νομική εκπρόσωπος προκάλεσε νέο κύμα αμφισβήτησης, ακόμη και από συντηρητικά μέσα που παραδοσιακά στηρίζουν τον Τραμπ.
Η Ζακάρια είχε διαδεχθεί την Καρολάιν Λίβιτ, η οποία είχε παραιτηθεί τον Αύγουστο, επικαλούμενη οικογενειακούς λόγους και την ανάγκη να αφιερώσει περισσότερο χρόνο στα μικρά παιδιά της. Η διάδοχός της, ωστόσο, δεν κατάφερε να εδραιωθεί ούτε για μία εβδομάδα, προσθέτοντας ένα ακόμη γυναικείο όνομα στη λίστα των αποχωρήσεων.
Οι αποχωρήσεις από κορυφαίες θέσεις
Η Κρίστι Νοέμ ήταν η πρώτη σημαντική αποχώρηση από τον στενό κύκλο του προέδρου. Ως υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, είχε ταυτιστεί με την αυστηρή μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης και τις μαζικές απελάσεις. Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι η σχέση της με τον Τραμπ διαταράχθηκε όταν φέρεται να άφησε να εννοηθεί πως ο πρόεδρος γνώριζε για διαφημιστική καμπάνια ύψους 220 εκατομμυρίων δολαρίων, η οποία προωθούσε την ιδέα της «αυτοαπέλασης» μεταναστών. Τον Μάρτιο απομακρύνθηκε από το υπουργείο και αντικαταστάθηκε από τον Μαρκγουέιν Μάλιν.
Τον Απρίλιο αποχώρησε και η πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, Παμ Μπόντι, στενή πολιτική σύμμαχος του Τραμπ. Η αποχώρησή της ήρθε έπειτα από μήνες έντασης σχετικά με τη διαχείριση των φακέλων της υπόθεσης Τζέφρι Έπσταϊν. Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, ο πρόεδρος θεωρούσε ότι η Μπόντι δεν χειρίστηκε αποτελεσματικά μια υπόθεση που είχε προκαλέσει σημαντικό πολιτικό κόστος στον Λευκό Οίκο και αντιδράσεις ακόμη και στους υποστηρικτές του κινήματος MAGA. Τη θέση της ανέλαβε αργότερα ο αναπληρωτής της, Τοντ Μπλανς.
Η υπουργός Εργασίας, Λόρι Τσάβες-ΝτεΡέμερ, υπέβαλε την παραίτησή της μετά από έρευνα του γενικού επιθεωρητή του υπουργείου. Στο επίκεντρο βρέθηκαν καταγγελίες για ανάρμοστη συμπεριφορά, μεταξύ των οποίων φερόμενη σχέση με υφιστάμενο συνεργάτη και κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εργασίας. Τη διαδέχθηκε ο Κιθ Σόντερλινγκ.
Τον Μάιο ανακοίνωσε την παραίτησή της και η διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών, Τάλσι Γκάμπαρντ. Επισήμως επικαλέστηκε σοβαρό πρόβλημα υγείας του συζύγου της. Ωστόσο, πολιτικοί και δημοσιογραφικοί κύκλοι συνέδεσαν την αποχώρησή της με διαφωνίες γύρω από την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, ιδιαίτερα για το Ιράν και τη Βενεζουέλα. Μετά την αποχώρησή της, τα καθήκοντά της ανέλαβαν αρχικά ο Μπιλ Πούλτε και στη συνέχεια ο Τζέι Κλέιτον.
Η περίπτωση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και το πολιτικό μήνυμα
Τελευταία χρονικά στη λίστα των αποχωρήσεων είναι η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, πρέσβειρα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα και επί χρόνια στενή συνεργάτιδα του Τραμπ. Η κυβέρνησή του φέρεται να της ζήτησε να εγκαταλείψει τη θέση της μετά από δημοσιεύματα που την εμφάνιζαν να ζητά οικονομικό αντάλλαγμα από δωρητή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με αντάλλαγμα πρόσβαση σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Η υπόθεση προκάλεσε έντονη συζήτηση στην Ουάσιγκτον και προστέθηκε στον κατάλογο των γυναικών στελεχών που βρέθηκαν εκτός κυβέρνησης κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ.
Οι επικριτές του προέδρου υποστηρίζουν ότι οι εξελίξεις αποτυπώνουν μια κυβέρνηση στην οποία οι γυναίκες κρίνονται αυστηρότερα και αντικαθίστανται ευκολότερα από τους άνδρες συναδέλφους τους. Η βουλευτής των Δημοκρατικών Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτές σχολίασε χαρακτηριστικά ότι, «εάν είσαι άνδρας στην κυβέρνηση Τραμπ, φαίνεται πως η κακή συμπεριφορά συχνά επιβραβεύεται».
Ο Τραμπ απορρίπτει τις κατηγορίες περί διάκρισης και επιμένει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται αποκλειστικά με πολιτικά και λειτουργικά κριτήρια. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη αποχώρηση γυναικών από καίριες θέσεις, σε συνδυασμό με την παραμονή ανδρών αξιωματούχων που έχουν περάσει από αλλεπάλληλες κρίσεις, δημιουργεί μια εικόνα που δύσκολα αγνοείται.
Το αν πρόκειται για πολιτική επιλογή, για διαφορετικά πρότυπα αξιολόγησης ή για μια σειρά συμπτώσεων παραμένει αντικείμενο αντιπαράθεσης. Το βέβαιο είναι ότι το μοτίβο «οι γυναίκες φεύγουν, οι άνδρες μένουν» έχει ήδη μετατραπεί σε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ζητήματα της δεύτερης κυβέρνησης Τραμπ.
