Την ευρεία ευρωπαϊκή καταδίκη συνάντησε το επονομαζόμενο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο επικύρωσε η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης στη Βεγγάζη. Η Αθήνα χαρακτηρίζει το μνημόνιο νομικά ανύπαρκτο και σε πλήρη αντίθεση με το διεθνές δίκαιο. Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκίνησε κύκλο επαφών με εταίρους και συμμάχους, προκειμένου να τους ενημερώσει για τις ελληνικές θέσεις και τις επόμενες διπλωματικές κινήσεις. Η ελληνική και η κυπριακή πλευρά αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να ζητήσουν και την επιβολή ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Λιβύης, λόγω της επικύρωσης του μνημονίου.
Τι επιδιώκει η Άγκυρα
Όπως εξήγησε ο διπλωματικός συντάκτης του ΕΡΤnews, Νίκος Μελέτης, το μήνυμα της Αθήνας από την πρώτη στιγμή ήταν σαφές, καθώς η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι το μνημόνιο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και δεν δημιουργεί κόστος για την Ελλάδα. Ο ίδιος σημείωσε ότι οι πανηγυρισμοί της Τουρκίας απευθύνονται κυρίως στο εσωτερικό ακροατήριο, καθώς η τουρκική πλευρά επιδιώκει μια διπλωματική νίκη που θα εξυπηρετήσει το δικό της αφήγημα. Κατά την ίδια ανάλυση, η Άγκυρα παρακολουθεί τη στενή σχέση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ παράλληλα βλέπει τον πιο στενό της σύμμαχο, το Αζερμπαϊτζάν, να απομακρύνεται. Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υποκύπτει στις πιέσεις για την ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE.
Ερντογάν: «Σημαντική απόφαση, εύχομαι να αποδειχθεί επωφελής»
Ενόσω η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει τη διπλωματική της θέση, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χαρακτήρισε «ευχάριστη είδηση» την επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή, παρά τις ελληνικές θέσεις περί ακυρότητας και έλλειψης νομικής ισχύος. Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε: «Χθες λάβαμε εξαιρετικά ευχάριστα νέα από τη Λιβύη. Η Βουλή των Αντιπροσώπων ενέκρινε ομόφωνα το μνημόνιο κατανόησης για τη Θαλάσσια Οριοθέτηση που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Εύχομαι αυτή η σημαντική απόφαση να αποδειχθεί επωφελής. Στέλνω ενώπιόν σας τους χαιρετισμούς μου σε όλους τους αδελφούς και τις αδελφές μου στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης».
Ανταλλαγή NAVTEX για το καλώδιο Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας
Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, είχε αναφερθεί στο ζήτημα του καλωδίου μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ελλάδας, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν προβάλλει αντιρρήσεις για το έργο, αλλά ζητά γραπτή ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες. «Για το καλώδιο δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις, ζητάμε όμως, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική, για τις έρευνες και τις συντεταγμένες, ώστε να μη διαταραχθεί με λανθασμένο τρόπο το status quo», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν. Όπως επισήμανε ο Νίκος Μελέτης, το αίτημα αυτό δεν συνιστά αίτημα για άδεια, αλλά αφορά την αποστολή γραπτής ειδοποίησης προς την τουρκική πλευρά. Ωστόσο, αρνητικά δείγματα καταγράφηκαν με αφορμή το καλώδιο Σαουδικής Αραβίας – Ελλάδας. Η Τουρκία προχώρησε στην έκδοση NAVTEX για έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, την οποία η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει παράνομη. Η Αθήνα απάντησε με την έκδοση αντι-NAVTEX από τον σταθμό του Ηρακλείου στη νέα τουρκική αναγγελία για γεωφυσικές έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Με την ελληνική αναγγελία απορρίφθηκαν οι αξιώσεις της Άγκυρας σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Η ελληνική απάντηση εκδόθηκε αργά το βράδυ της Τρίτης 20/10, στον απόηχο της έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Αίγυπτος: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο και στερείται νομικής ισχύος
Η Αίγυπτος απορρίπτει κατηγορηματικά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης. Σε εκτενή ανακοίνωση που εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, αναφέρεται ότι το μνημόνιο είναι απολύτως άκυρο, στερείται νομικής ισχύος και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα για την Αίγυπτο. Το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι το «μνημόνιο συνιστά σαφή προσβολή των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Αιγύπτου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και την υφαλοκρηπίδα της». Παράλληλα, το Κάιρο στέλνει σαφές μήνυμα ότι διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα δικαιώματα που του κατοχυρώνει το διεθνές δίκαιο και να αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασής τους. «Στον βαθμό που το Μνημόνιο αυτό αντιβαίνει στα ανακηρυγμένα θαλάσσια σύνορα της Αιγύπτου, η Αίγυπτος διατηρεί το δικαίωμά της να προστατεύσει τα δικαιώματα που της κατοχυρώνει το διεθνές δίκαιο και να αντιμετωπίσει κάθε απόπειρα παραβίασής τους», αναφέρει η ανακοίνωση του αιγυπτιακού υπουργείου Εξωτερικών.
«Δεν πρόκειται να εφαρμοστεί» το μνημόνιο, λέει η Αθήνα
Κατηγορηματικός ότι «το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να εφαρμοστεί» εμφανίστηκε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης. Ο κ. Γεραπετρίτης χαρακτήρισε το μνημόνιο άκυρο και ανυπόστατο, υπογραμμίζοντας ότι δεν παράγει «κανένα νόμιμο αποτέλεσμα». Παράλληλα, προανήγγειλε σειρά επαφών με εταίρους και συμμάχους, στο πλαίσιο της ελληνικής διπλωματικής κινητοποίησης. Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε την ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε κάθε πρόκληση, σημειώνοντας ότι η ελληνική διπλωματία κινείται συντονισμένα με τους συμμάχους της και είναι έτοιμη να κάνει χρήση κάθε κυριαρχικού και νομικού της μέσου. Μεταξύ των μέσων που αναφέρθηκαν περιλαμβάνεται και η διεύρυνση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας.
Η παρέμβαση της Κάγια Κάλας
Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης βρέθηκε στο επίκεντρο της συνάντησης της ύπατης εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την εξωτερική πολιτική, Κάγια Κάλας, με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν. Η Κάγια Κάλας τόνισε ότι η επικύρωση του μνημονίου παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών. Η παρέμβαση της ύπατης εκπροσώπου της ΕΕ σημειώθηκε λίγες ώρες μετά το μήνυμα που έστειλαν υπέρ της Ελλάδας η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, αναφορικά με το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
