Η αγορά πετρελαίου θέρμανσης εισέρχεται στην τελική ευθεία, καθώς πλησιάζει η έναρξη της διάθεσης του καυσίμου στις 15 Οκτωβρίου. Ενόψει των σχετικών ανακοινώσεων, στο επίκεντρο βρίσκονται δύο βασικές παρεμβάσεις: η οριστικοποίηση της επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης και το ενδεχόμενο επαναφοράς του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηριούχων.
Οι αποφάσεις που θα ληφθούν αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα την τιμή με την οποία θα ξεκινήσει η νέα περίοδος θέρμανσης, αλλά και το συνολικό κόστος που θα κληθούν να επωμιστούν τα νοικοκυριά. Κυβερνητικός στόχος είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από το 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή χαμηλότερα από την τιμή με την οποία έκλεισε η προηγούμενη περίοδος τον Απρίλιο.
Πετρέλαιο θέρμανσης κοντά στα 2 ευρώ χωρίς επιδότηση
Με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης χωρίς επιδότηση υπολογίζεται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Η εκτίμηση αυτή λαμβάνει υπόψη τις πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, οι οποίες επηρεάζουν τις διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου τύπου Brent, καθώς και την ισοτιμία του δολαρίου έναντι του ευρώ.
Η τελική τιμή, ωστόσο, δεν έχει ακόμη «κλειδώσει». Το ύψος της επιδότησης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των διεθνών αγορών τις επόμενες ημέρες, μέχρι την επίσημη έναρξη της περιόδου διάθεσης. Ενδεχόμενες νέες αυξήσεις στις διεθνείς τιμές ή μεταβολές στην ισοτιμία ευρώ-δολαρίου θα μπορούσαν να επηρεάσουν το κόστος εισαγωγής και, κατ’ επέκταση, την τιμή στην αντλία.
Η μεταφορά της επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης
Στο πλαίσιο των διαθέσιμων επιλογών εξετάζεται η μεταφορά μέρους της υφιστάμενης επιδότησης από την απλή αμόλυβδη στο πετρέλαιο θέρμανσης. Η απόφαση θα εξαρτηθεί από τις τελικές συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά, αλλά και από την ανάγκη να περιοριστεί η επιβάρυνση των νοικοκυριών κατά τους χειμερινούς μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι βρίσκεται ήδη σε ισχύ επιδότηση στα διυλιστήρια, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο για την απλή αμόλυβδη και 5 λεπτών ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης. Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει εφαρμόσει επιδότηση στην αντλία, με αποτέλεσμα η συνολική μείωση της τιμής να φτάνει περίπου τα 20 λεπτά ανά λίτρο, ανάλογα με το είδος του καυσίμου και τα επιμέρους δεδομένα της αγοράς.
Η πιθανή μεταφορά της επιδότησης στο πετρέλαιο θέρμανσης θα μπορούσε να λειτουργήσει ως άμεσο μέτρο συγκράτησης της τιμής εκκίνησης. Ωστόσο, το τελικό ύψος της στήριξης θα πρέπει να υπολογιστεί με προσοχή, ώστε να υπάρξει ουσιαστικό όφελος για τους καταναλωτές χωρίς να δημιουργηθούν πρόσθετες δημοσιονομικές πιέσεις.
Επανέρχεται στο προσκήνιο το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Η δεύτερη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά την επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και των πρατηριούχων. Το μέτρο είχε επιβληθεί στις 11 Μαρτίου, μετά το ξέσπασμα της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, με στόχο να αποτραπούν αδικαιολόγητες αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Συγκεκριμένα, το ανώτατο περιθώριο κέρδους για τις εταιρείες εμπορίας είχε οριστεί στα 5 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο κίνησης και την απλή αμόλυβδη. Για τα πρατήρια καυσίμων, το αντίστοιχο περιθώριο είχε καθοριστεί στα 12 λεπτά ανά λίτρο.
Το πλαφόν παρέμεινε σε ισχύ μέχρι την 1η Ιουλίου, οπότε και διακόπηκε. Με την έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, το μέτρο επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, καθώς η κυβέρνηση εξετάζει τρόπους να περιορίσει τα περιθώρια επιβάρυνσης σε όλη την αλυσίδα διακίνησης.
Η επαναφορά του πλαφόν θα μπορούσε να συμβάλει στη συγκράτηση της τελικής τιμής, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν αβέβαιες. Παράλληλα, όμως, αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο διαβούλευσης με την αγορά καυσίμων, καθώς οι επαγγελματίες του κλάδου υποστηρίζουν ότι τα λειτουργικά τους κόστη έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Αύξηση και στο επίδομα θέρμανσης
Πέρα από τις παρεμβάσεις στην τιμή του καυσίμου και στα περιθώρια κέρδους, η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει αύξηση του ποσού του επιδόματος θέρμανσης. Η σχετική απόφαση αναμένεται να οριστικοποιηθεί σύντομα, ενώ η καταβολή θα πραγματοποιηθεί με βάση τα ίδια εισοδηματικά και κλιματικά κριτήρια.
Η βασική αλλαγή θα αφορά τους υψηλότερους συντελεστές, γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε αυξημένη ενίσχυση για τους δικαιούχους. Το τελικό ποσό θα διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή κατοικίας, τις καιρικές συνθήκες και τα εισοδηματικά δεδομένα κάθε νοικοκυριού.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για την οριστικοποίηση των μέτρων. Η πορεία των διεθνών τιμών, το ύψος της επιδότησης, η πιθανή επαναφορά του πλαφόν και η αύξηση του επιδόματος θα καθορίσουν το τελικό κόστος για τους καταναλωτές. Όλα δείχνουν ότι η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να συγκρατήσει την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα επίπεδα των 2 ευρώ, με συνδυασμό κρατικής στήριξης και παρεμβάσεων στην αγορά.
