Η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων για τα ασφαλιστικά χρέη δίνει σε ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, εργοδότες και επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αποπληρώσουν παλαιές οφειλές σε βάθος έως και δέκα ετών. Η επέκταση από τις 72 στις 120 μηνιαίες δόσεις μπορεί να μειώσει σημαντικά τη μηνιαία επιβάρυνση, δεν σημαίνει όμως ότι όλα τα χρέη εντάσσονται αυτόματα ή ότι όλοι οι οφειλέτες μπορούν χωρίς περιορισμούς να μεταφέρουν τις υφιστάμενες ρυθμίσεις τους.
Σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις, στη ρύθμιση των 120 δόσεων μπορούν να ενταχθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων έχει οριστεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ η ελάχιστη μηνιαία δόση ανέρχεται στα 30 ευρώ. Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%. Η ηλεκτρονική πλατφόρμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Ωστόσο, πριν από οποιαδήποτε αίτηση, οι οφειλέτες πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τους όρους. Οι 120 δόσεις για τα ασφαλιστικά χρέη συνοδεύονται από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, περιορισμούς και οικονομικές επιβαρύνσεις.
Οι 10 παγίδες της ρύθμισης των 120 δόσεων για τα ασφαλιστικά χρέη
1. Εκτός ρύθμισης οι εισφορές του 2025 και του 2026
Η σημαντικότερη παγίδα αφορά την ημερομηνία δημιουργίας των οφειλών. Η ρύθμιση καλύπτει χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Οι εισφορές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν εντάσσονται στις 120 δόσεις.
Για τις νεότερες οφειλές προβλέπεται η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων ή η εξόφληση του ποσού. Έτσι, επαγγελματίας με χρέος 12.000 ευρώ έως το τέλος του 2024 και επιπλέον οφειλές 3.000 ευρώ για το 2025 και το 2026 δεν θα μπορεί να εντάξει ολόκληρο το ποσό των 15.000 ευρώ στη δεκαετή ρύθμιση.
2. Παράλληλες πληρωμές για παλαιά και νέα χρέη
Όποιος έχει τόσο παλαιές όσο και νεότερες οφειλές μπορεί να χρειαστεί να εξυπηρετεί ταυτόχρονα διαφορετικές υποχρεώσεις: μία δόση για τα χρέη έως το 2024, μία δεύτερη για τις μεταγενέστερες οφειλές και, παράλληλα, τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές.
Επομένως, η χαμηλή δόση των 120 δόσεων δεν αντιπροσωπεύει κατ’ ανάγκη τη συνολική μηνιαία επιβάρυνση. Για έναν επαγγελματία με περιορισμένη ρευστότητα, η ταυτόχρονη καταβολή τριών διαφορετικών ποσών μπορεί να καταστήσει δύσκολη την τήρηση όλων των υποχρεώσεων.
3. Ο «κόφτης» της 30ής Σεπτεμβρίου 2026
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η ημερομηνία αναφοράς για τις ήδη ρυθμισμένες οφειλές. Με βάση τις ανακοινωμένες προϋποθέσεις, στη νέα ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που δεν βρίσκονταν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι οφειλέτες δεν πρέπει να θεωρήσουν ότι αρκεί να διακόψουν μια υφιστάμενη ρύθμιση για να αποκτήσουν δικαίωμα υπαγωγής στις 120 δόσεις. Μια τέτοια ενέργεια μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια των πλεονεκτημάτων της παλαιάς ρύθμισης, χωρίς να εξασφαλίζει την ένταξη στη νέα.
4. Δεν μεταφέρονται αυτόματα όλες οι υφιστάμενες ρυθμίσεις
Έχει ανακοινωθεί ότι όσοι έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, κατόπιν αίτησης, να μεταφερθούν στο νέο σχήμα των 120 δόσεων. Δεν έχει διευκρινιστεί, όμως, εάν το ίδιο δικαίωμα θα ισχύσει για όλες τις ενεργές ρυθμίσεις, όπως η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Άρα, όσοι ήδη καταβάλλουν δόσεις στο ΚΕΑΟ δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένο ότι θα επωφεληθούν όλοι από την επιμήκυνση της αποπληρωμής.
5. Το επιτόκιο 5,84% αυξάνει το συνολικό κόστος
Οι 120 δόσεις μειώνουν τη μηνιαία καταβολή, δεν προσφέρουν όμως άτοκη εξόφληση. Με ετήσιο επιτόκιο 5,84%, η μεγάλη διάρκεια σημαίνει περισσότερους συνολικούς τόκους.
Για κεφάλαιο 12.000 ευρώ, η δόση σε 120 μήνες υπολογίζεται περίπου στα 132 ευρώ, ενώ το συνολικό ποσό πληρωμών φτάνει περίπου τα 15.900 ευρώ. Σε 72 μήνες, η δόση αυξάνεται περίπου στα 198 ευρώ, αλλά το συνολικό ποσό περιορίζεται περίπου στα 14.270 ευρώ. Δηλαδή, η δεκαετής διάρκεια μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση κατά περίπου 66 ευρώ, αυξάνει όμως το συνολικό κόστος κατά περίπου 1.600 ευρώ.
6. Οι 120 δόσεις είναι ανώτατο όριο
Η ονομασία της ρύθμισης δεν σημαίνει ότι κάθε οφειλή θα εξοφλείται υποχρεωτικά σε 120 μήνες. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ. Συνεπώς, μικρότερες οφειλές θα εξοφλούνται σε λιγότερες δόσεις.
Για παράδειγμα, χρέος 1.200 ευρώ δεν μπορεί να κατανεμηθεί σε 120 δόσεις των 10 ευρώ, καθώς το ποσό υπολείπεται του ελάχιστου ορίου.
7. Οι τρέχουσες εισφορές συνεχίζουν να καταβάλλονται
Η ένταξη στις 120 δόσεις δεν απαλλάσσει τον επαγγελματία ή την επιχείρηση από την πληρωμή των τρεχουσών εισφορών. Η συνέπεια στις νέες υποχρεώσεις αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της ρύθμισης.
Επομένως, δεν αρκεί να υπάρχει η οικονομική δυνατότητα πληρωμής μόνο της δόσης των παλαιών χρεών. Πρέπει να υπολογίζονται και οι τρέχουσες εισφορές, ώστε να μην δημιουργούνται νέα ληξιπρόθεσμα ποσά.
8. Κίνδυνος απώλειας λόγω καθυστερήσεων
Η δεκαετής διάρκεια δεν σημαίνει ότι υπάρχει απεριόριστη ανοχή σε καθυστερήσεις. Το προηγούμενο πλαίσιο των 72 δόσεων προέβλεπε επιβαρύνσεις για εκπρόθεσμες πληρωμές και συγκεκριμένους όρους απώλειας της ρύθμισης.
Οι ακριβείς κανόνες για τις 120 δόσεις θα καθοριστούν από το τελικό νομοθετικό κείμενο και τις εφαρμοστικές οδηγίες. Σε κάθε περίπτωση, η επιλογή της δόσης πρέπει να βασίζεται σε ρεαλιστική εκτίμηση της σταθερής μηνιαίας δυνατότητας πληρωμής.
9. Η προθεσμία έως τις 30 Ιουνίου 2027 δεν σημαίνει άμεση ένταξη
Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτήσεων έχει οριστεί στις 30 Ιουνίου 2027, όμως η πλατφόρμα δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Η έναρξη αναμένεται τον Νοέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να περιμένουν την επίσημη λειτουργία της εφαρμογής και να ελέγξουν ποια χρέη εμφανίζονται ως επιλέξιμα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε οφειλές που δεν έχουν ακόμη βεβαιωθεί ή παρουσιάζουν εκκρεμότητες στα στοιχεία του ασφαλισμένου.
10. Οι 120 δόσεις δεν είναι πάντα η οικονομικότερη επιλογή
Η τελευταία παγίδα είναι η επιλογή της μέγιστης διάρκειας χωρίς σύγκριση με άλλες λύσεις. Για έναν οφειλέτη με περιορισμένη ρευστότητα, οι 120 δόσεις μπορεί να είναι απαραίτητες. Για κάποιον που μπορεί να καταβάλλει υψηλότερη μηνιαία δόση, όμως, η ταχύτερη εξόφληση περιορίζει σημαντικά τους τόκους.
Παράλληλα, ορισμένοι οφειλέτες μπορεί να εξετάσουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό, ο οποίος υπό προϋποθέσεις προβλέπει έως και 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Η σύγκριση πρέπει να γίνεται με βάση όχι μόνο τη μηνιαία δόση, αλλά και το συνολικό κόστος, τη διάρκεια, τις προϋποθέσεις και τον κίνδυνο απώλειας κάθε ρύθμισης.
Τι πρέπει να ελέγξει ο οφειλέτης πριν από την αίτηση
Πριν από την ένταξη στις 120 δόσεις για τα ασφαλιστικά χρέη, είναι απαραίτητο να καταγραφούν όλες οι οφειλές, να διαχωριστούν τα χρέη έως το 2024 από τις μεταγενέστερες υποχρεώσεις και να υπολογιστεί το συνολικό μηνιαίο κόστος. Παράλληλα, πρέπει να εξεταστεί εάν υπάρχει ενεργή ρύθμιση, ποιοι κανόνες ισχύουν για τη μεταφορά της και ποια είναι η οικονομική επιβάρυνση από τους τόκους.
Η ρύθμιση των 120 δόσεων μπορεί να προσφέρει σημαντική ανάσα, δεν αποτελεί όμως αυτόματα την καλύτερη λύση για όλους. Η προσεκτική σύγκριση των επιλογών και η ρεαλιστική εκτίμηση της δυνατότητας πληρωμής είναι απαραίτητες, ώστε η επιλογή να οδηγήσει σε οριστική τακτοποίηση των ασφαλιστικών χρεών και όχι σε νέα απώλεια ρύθμισης.
